Ngày 14/4/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 30/2026-TT-BGDĐT Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông. Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 14/4/2026.
Theo Thông tư 30/2026-TT-BGDĐT, giáo viên từ hạng III đến hạng I của các cấp học phổ thông (tiểu học; trung học cơ sở; trung học phổ thông) đều được yêu cầu có chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên.
Điều này cũng đồng nghĩa, những giáo viên chưa có chứng chỉ, những giáo sinh khi được tuyển dụng mới vào công tác tại các cơ sở giáo dục phải có chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp theo từng cấp học.
Nhiều băn khoăn khi yêu cầu giáo viên các cấp học phải có chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
Thực ra, câu chuyện chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp không phải là vấn đề mới đối với giáo viên. Trước đây, khi Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành chùm Thông tư số 01/2021/TT-BGDĐT, 02/2021/TT-BGDĐT, 03/2021/TT-BGDĐT, 04/2021/TT-BGDĐT quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và bổ nhiệm, xếp lương viên chức giảng dạy trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập đều yêu cầu giáo viên mỗi hạng phải có một chứng chỉ tương ứng. Ví dụ như giáo viên mầm non phải có chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên mầm non; hay với giáo viên tiểu học phải có chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên tiểu học...
Trước một số bất cập được phản ánh, ngày 14/4/2023, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành theo thẩm quyền Thông tư số 08/2023/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư số 01/2021/TT-BGDĐT, 02/2021/TT-BGDĐT, 03/2021/TT-BGDĐT, 04/2021/TT đã không còn yêu cầu chứng chỉ theo từng hạng (I, II, III ở từng cấp học) mà mỗi cấp học (mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông chỉ cần 01 chứng chỉ chung cho từng cấp học.
Ngày 14/4/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 30/2026-TT-BGDĐT Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông. Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 14/4/2026 tiếp tục yêu cầu giáo viên các cấp đều phải có chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp.
Thông tư cũng nêu nêu rõ: chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp các hạng của giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông hoặc chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông được cấp trước ngày 31/12/2026 theo quy định của pháp luật được xác định tương đương với chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông tương ứng theo quy định tại Thông tư này.
Với hướng dẫn này, những giáo viên đã có chứng chỉ trong những năm qua không cần phải bổ sung chứng chỉ mới theo hướng dẫn của Thông tư 30/2026-TT-BGDĐT nhưng những giáo viên chưa có thì phải bổ sung.
Chính vì thế, nhiều giáo viên vẫn cảm thấy băn khoăn vì:
Thứ nhất: nhiều chương trình bồi dưỡng chứng chỉ mang nặng lý thuyết, nội dung trùng lặp với những gì giáo viên đã được đào tạo hoặc đang làm hằng ngày. Việc học đôi khi trở thành “điểm danh đủ điều kiện” hơn là nâng cao năng lực thật sự.
Thứ hai: để có được chứng chỉ này cũng khá áp lực về thời gian và chi phí. Trong khi, giáo viên vốn đã chịu áp lực chuyên môn, hồ sơ, thi cử… Việc phải học thêm chứng chỉ, nộp kinh phí, hoàn thành bài thu hoạch… khiến gánh nặng tăng lên.
Thứ ba: sự thay đổi chính sách liên tục, đó là khi Bộ ban hành các Thông tư số 01/2021/TT-BGDĐT, 02/2021/TT-BGDĐT, 03/2021/TT-BGDĐT, 04/2021/TT yêu cầu mỗi hạng giáo viên phải có 01 chứng chỉ tương ứng. Thông tư số 08/2023/TT-BGDĐT và Thông tư 30/2026-TT-BGDĐT vừa ban hành lại yêu cầu mỗi cấp học có 01 chứng chỉ.
Điều này khiến giáo viên cảm thấy thiếu ổn định, lo học tốn kém nhiều thời gian, tiền bạc rồi lại “không cần thiết” bởi thực tế không ít giáo viên có tới 2 chứng chỉ theo hạng trước đây.
Thứ tư: thực tế nhiều giáo viên cho biết, giá trị thực tiễn của chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp chưa rõ ràng.
Thứ năm: mỗi chứng chỉ có giá dao động từ 1,5 – 2,5 triệu mà giáo viên đã học trong thời gian qua và thời gian tới đây liệu có cần thiết. Khoản tiền này với số lượng giáo viên sẽ là một con số không nhỏ và nếu không có giá trị thực tiễn nhiều thì sẽ là một sự lãng phí.
Bằng cấp đủ vẫn yêu cầu chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp liệu có cần thiết?
Là một giáo viên phổ thông đã học chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp từ nhiều năm trước, bản thân người viết bài cho rằng chứng chỉ này thực tế không thực sự cần thiết.
Bởi, trước khi được tuyển dụng vào các đơn vị giáo dục, giáo viên đã được học đầy đủ các học phần (tín chỉ) theo quy định hiện hành. Khi nộp hồ sơ tuyển dụng, ngoài bằng chuyên môn, các giáo viên còn phải bổ sung thêm chứng chỉ tin học, ngoại ngữ, phải thi (xét) tuyển.
Vào ngành, giáo viên được bồi dưỡng chuyên môn, chính trị hằng năm.
Khi thay đổi chương trình, giáo viên được tập huấn trực tiếp, trực tuyến nhiều module khác nhau. Hơn nữa, hiện nay mỗi năm giáo viên đang bồi dưỡng thường xuyên 120 tiết theo chương trình thiết kế của Bộ.
Điều này có nghĩa, giáo viên phải đủ điều kiện văn bằng, chứng chỉ mới được tuyển dụng vào ngành; vào ngành thường xuyên được tập huấn, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn thường xuyên hằng năm.
Vậy, thêm chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp có thực sự cần thiết?
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
