Giật mình với hình minh họa trong sách giáo khoa Tiếng Việt 1

Giáo dục 24h

Xuân Trung (lược)

(GDVN) - Một số hình ảnh minh họa trong sách giáo khoa Tiếng Việt 1 được độc giả phản ánh minh họa chưa xác thực, điều đó có thể khiến trẻ em hiểu lầm tai hại.

Báo điện  tử Giáo dục Việt Nam nhận được phản ánh của độc giả Phan Văn Song về hình minh họa trong sách giáo khoa Tiếng Việt 1 của NXB Giáo dục có nhiều chỗ chưa đúng với thực tế cuộc sống, nếu không có sửa chữa có thể ảnh hưởng tới sự nhận biết của học sinh.

Theo tác giả Song, hình minh họa của sách Tiếng Việt 1 có đẹp và nội dung tiến bộ hơn những sách lần trước. Tuy nhiên, khi lật trong nội dung mới nhận ra nhiều hình minh họa không sát thực tế.

“Tôi vừa nhận được quyển sách Tiếng Việt 1 (NXB GD in tháng 3/2014) do người thân gửi tặng cho cháu. Nhìn chung nội dung có tiến bộ so với các sách xuất bản trước đây, hình thức trình bày cũng trang nhã. Tình cờ lật tới trang 101 (tập 1) thấy hình (bên dưới) có kèm theo câu liên quan tới chủ đề đang học "Sau cơn bão, Kiến đen lại xây nhà. Cả đàn kiên nhẫn chở lá khô về tổ mới". So hình với câu này tôi giật mình lục lại vốn sống tự hỏi không biết có loại cây nào mà lá KHÔ lại có màu XANH và màu VÀNG như trong hình này không” độc giả Song đặt câu hỏi.


Vẫn theo độc giả Song, khi nhìn thêm vào câu chủ đề dưới hình lần nữa, vẫn 'tá hoả' về hiểu biết của mình. 

“Từ nhỏ tới giờ sống ở đồng bằng và cũng có đi đây đó chút ít, tôi chỉ biết có vài loài kiến làm tổ bằng lá (như kiến vàng –xem ảnh dưới) nhưng mà lá còn xanh trên cây và dùng tơ của chúng để bện các lá xanh này lại với nhau thành tổ. Chưa bao giờ tôi thấy có loại kiến nào, kể cả kiến đen (như trong hình) lại tha lá khô (về làm tổ - câu không ghi rõ là về làm tổ nhưng văn cảnh có vẻ muốn nói điều đó) mà chỉ tha mồi về tổ thôi” vị độc giả này cho biết.

Theo như tìm kiếm trên mạng của độc giả về những từ được ghi trong sách, cũng chỉ có tìm thấy hình kiến (Leaf-cutter ant tạm dịch là kiến cắt lá) tha lá xanh về tổ dưới đất nhưng không phải làm tổ mà là để nuôi nấm / meo là thứ dùng làm thức ăn cho loài kiến này. 

“Nếu quả có một loài kiến nào đó tha lá làm tổ như trong hình thì tôi vẫn nghĩ không nên lấy đó để vẽ hình và minh hoạ vì không có tính phổ biến”.

Theo quan điểm của độc giả Song, trong trường hợp này có thể dùng câu tục ngữ: 'Kiến tha lâu đầy tổ' vừa quen thuộc, vừa hết sức phù hợp chủ đề (dạy vần IÊN) và lại có tính giáo dục. 

“Nếu cần có 2, 3 vần IÊN trong câu thì có lẽ cũng nên dùng hình vẽ và câu chủ đề nào phù hợp hơn…Ngoài ra, tôi cũng không biết tại sao các tác giả lại viết chữ 'kiến' [đen] với chữ hoa dù có thể hiểu được vì sao trong các trang trước đó tên riêng lại không viết hoa” băn khoăn của độc giả.


Kiến vàng làm tổ bằng lá xanh và tha mồi về tổ.

Dẫu biết rằng mục đích chính của các bài trong sách này là dạy vần cho học trò nhưng trong thực tiễn soạn sách người ta thường tận dụng kênh hình ảnh trong sách để cung cấp thêm cho các em những hiểu biết về thiên nhiên, con người, văn hoá… phù hợp với độ tuổi các em. Do đó, những thông tin lồng chứa trong các hình ảnh cũng cần có tính điển hình, phổ biến và chính xác tới mức có thể có được. Với cách suy nghĩ như thế, ngoài hình trên, độc giả Song cho rằng ngoài các hình trên thì trong sách cũng còn một số hình (chưa phải là tất cả trong sách này) cũng có vấn đề:

Cò bố, cò mẹ (trang 35) – đầu cò trống, cò mái như nhau cho loại cò này?

“Mong rằng các tác giả và nhà xuất bản sẽ nhanh chóng rà soát lại nội dung của cuốn sách này và có những điều chỉnh thích hợp trước năm học mới. Riêng với những hình vẽ mà xét thấy không có lợi cho việc phát triển trí tưởng tượng, đặc biệt để cung cấp những điều các em chưa các em quen thuộc, thì theo tôi không hình vẽ nào tốt bằng hình chụp” độc giả này đề nghị.
Xuân Trung (lược)
Từ khóa :
Giáo dục , sách giáo khoa , tiếng Việt 1 , kênh hình.
Giật mình với hình minh họa trong sách giáo khoa Tiếng Việt 1
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Trần Ngọc Thanh Thảo
1

Nhân đây mình cũng có một tí ý kiến về Một đoạn văn ở trang 86 Sgk Tiếng 86 SGK Tiếng Việt 5 tập 2 của ông Nguyễn Đình Thi về Phù Đổng Thiên Vương như sau: "Tráng sĩ ấy gặp lúc quốc gia lâm nguy đã xông pha ra trận, đem sức khỏe mà đánh tan giặc, nhưng bị thuong nặng. Tuy thế....xong mới ôm vết thương lên ngựa đi tìm một rừng cây âm u nào, giấu kín nổi đau đớn của mình mà chết" Một cái chết hoàn toàn vô nghĩa, trái ngược hẳn hình tượng ngựa bay về trời. Tại sao một kết cực bi thảm, vô nghĩa..

Phạm Thiên Phú
2

Trong Chuyện cổ tích Cáo, thỏ và gà trống. Gà trống đến nhà thỏ để đòi lại nhà cho thỏ Gà trống vừa đến nơi "cúc cù cu cu ta là gà trồng choai ta vác hái trên vai đi tìm cáo gian ác, cáo ở đâu ra mau. Có ai thấy gà gáy cúc cù cu bao giờ không nhỉ?

Hoàng
10

Nếu 34 ngàn tỷ đổ vào cải cách giáo dục thì sẽ có 34 ngàn tỷ mối nguy hại cho giáo dục nước Việt .Mong sao kẻ trộm cưa két lấy cắp sạch 34 ngàn tỷ để cứu tương lai dân tộc Việt nam.

hiền
7

Bạn Song chính xác quá!Đây là "Tiếng Việt"của tác giả chứ đâu phải tiếng Việt Nam cho nên lá khô có thể xanh và kiến có thể làm tổ bằng...cái gì đó cũng được!Vả lại người soạn có lẽ không học môn Sinh-vật ở cấp học phổ thông!

Tào Ngu
4

Những cán bộ công chức soạn thảo ra cuốn sách giáo khoa này là loại không có hoặc có rất ít kinh nghiệm thực tiễn. Cán bộ 3 cổng. Cổng nhà, cổng trường và cổng cơ quan, không qua cổng thực tiễn ở cơ sở. DO vậy họ không thể viết theo thực tiễn mà họ viết theo tưởng tưởng của họ. 34 nghìn tỷ cải cách giao dục. TIền không thiếu nhưng hiệu quả sẽ ra sao nếu để rơi vào tay những cán bộ thế này.

Quốc Hưng
3

Xin hỏi : Ở trình độ nào thì mới được "nằm trong đội" soạn sách ạ? Chứ thấy mấy ông này ... thấy uổng mấy chục ngàn tỉ sắp tới quá !...

Nguyễn Vũ
2

Tôi nghĩ đây là sách Tiếng Việt, nếu đưa các hình ảnh thực tế thì quá cứng nhắc. Dùng hình vẽ sẽ thể hiện được ý minh họa: dung ảnh không thể hiện được tình cảm gia đình cò, nếu kiến tha la xanh -> có người lại bảo là phá cây. Còn thông tin chính xác thì đưa vào cuốn sách khoa học thường thức riêng.

Đức Việt
2

Tiếng Việt 1 tập 2 (xuất bản năm 2013) Trang 41: Vẽ 3 hình đèn dầu, đèn điện, đèn huỳnh quang 3 hình vẽ đặt ngang nhau.(Hình đèn điện lại là hình bóng đèn dây tóc tròn)Đèn huỳnh quang không phải là một loại đèn điện hay sao? Nếu chỉ nguồn năng lượng sử dụng: chỉ nên ghi đèn dầu hoặc đèn điện. Nếu muốn phân biệt các loại đèn theo dạng phát sáng: đèn dầu, đèn dây tóc, đèn huỳnh quang.

Xem thêm bình luận
Tin khác