Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người đặt nền móng xây dựng nhà nước pháp quyền

Xã hội

Ngọc Quang (ghi)

(GDVN) - Dưới bom đạn của kẻ thù, toàn dân Việt Nam đã vượt lên muôn vàn khó khăn để đi bầu, biến ngày bầu cử trở thành ngày hội toàn dân.

LTS: Nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Quốc hội Việt Nam, ông Vũ Mão – nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội chia sẻ với độc giả Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam về “Những dấu son nghị trường”.

Ông Vũ Mão chia sẻ: Hồ Chí Minh là người cha của nền dân chủ mới. Xây dựng Nhà nước pháp quyền là quan điểm xuyên suốt của tư tưởng Hồ Chí Minh. Bản chất của nhận thức này là nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Chính vì thế, trong quá trình chuẩn bị tiến hành Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Người đã triệu tập Đại hội quốc dân (còn gọi là Đại hội quốc dân Tân Trào/ Quốc dân đại hội Tân Trào) như một Hội nghị Diên Hồng của thời đại mới để bàn những quyết sách xoay chuyển vận nước. Và ngay sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Người đã chỉ đạo phải tổ chức sớm cuộc Tổng tuyển cử để bầu ra Quốc hội đầu tiên của đất nước.

Tầm nhìn Hồ Chí Minh từ tư tưởng chỉ đạo đến việc tổ chức triển khai và thực tiễn thắng lợi của cách mạng Việt Nam đã giúp cho nước ta bước đầu xây dựng được một hệ thống các quan điểm lý luận về Nhà nước pháp quyền Việt Nam.

Tấm thiếp in chân dung của Bác viết vào ngày 6/1/1946 động viên cử tri tham gia bỏ phiếu Tổng tuyển cử bầu Quốc Hội. Ảnh tư liệu.

Đặt nền móng xây dựng nhà nước pháp quyền

Sau Cách mạng Tháng Tám, tình hình đất nước muôn vàn khó khăn, thù trong giặc ngoài, nghìn cân treo sợi tóc. Nhân dân ta luôn thiết tha mong muốn được sống trong độc lập, tự do, được có quyền làm chủ trên đất nước mình. Dân chủ là bản chất của chế độ mới, là mục tiêu cao cả và là động lực của sự nghiệp cách mạng mà nhân dân ta mong ước.

Hồ Chí Minh là người cha của nền dân chủ mới. Người quan niệm, cốt lõi của nền dân chủ là xây dựng nhà nước pháp quyền. Chính vì thế, ngay sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Người đã chỉ đạo phải tổ chức sớm cuộc Tổng tuyển cử để bầu ra Quốc hội đầu tiên của đất nước.

Đây cũng là bài học quý giá lấy dân làm gốc, dựa vào dân, tin ở dân. Trong hoàn cảnh khó khăn, kẻ thù hung hãn tấn công chúng ta, tuyên truyền xuyên tạc hòng làm cho nhân dân ta mất lòng tin, không tham gia bầu cử. Nhưng chúng đã lầm, Người vẫn có niềm tin sắt đá vào lòng yêu nước của nhân dân và nhân dân đã đáp lại niềm tin ấy.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ban hành những sắc lệnh đầu tiên về Tổng tuyển cử để làm cơ sở pháp lý mang tính nền tảng của một chế độ bầu cử thực sự tự do, thực sự dân chủ.

Đặc biệt, khi thấy có những nhân sĩ muốn ra ứng cử nhưng không đủ thì giờ để nộp đơn và vận động tranh cử, thì ngày 18/12/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 76 của Chính phủ lâm thời quyết định hoãn cuộc Tổng tuyển cử đến ngày 6/1/1946 và quy định hạn nộp đơn ứng cử kéo dài đến ngày 27/12/1945 để những người có quyền ứng cử và có nguyện vọng ứng cử đủ thời gian nộp đơn ứng cử và vận động tranh cử.

Nguyên tắc bầu cử tự do còn thể hiện trong các quy định về tự do vận động tranh cử. Sắc lệnh số 51 về Thể lệ Tổng tuyển cử quy định về vận động tuyển cử, trong đó xác định: Mọi cá nhân và tổ chức được tự do vận động tuyển cử.

Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên ở Việt Nam đã hoàn toàn thắng lợi. Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam ra đời. Hòa nhịp cùng với bước tiến của thời đại, sự hy sinh xương máu của bao thế hệ người Việt Nam yêu nước, suốt gần một thế kỷ đấu tranh giải phóng đã dẫn đến thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 đánh dấu bước phát triển nhảy vọt về thể chế dân chủ của nước Việt Nam.

Cuộc Tổng tuyển cử đã thành công trên phạm vi cả nước, bất chấp sự phá hoại điên cuồng của bọn phản động ở phía Bắc và cuộc xâm lăng tàn bạo của thực dân Pháp ở phía Nam

Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đánh dấu bước phát triển nhảy vọt về thể chế dân chủ của nước ta. Người dân Việt Nam từ thân phận nô lệ của kiếp tôi đòi đã trở thành chủ nhân của một nước tự do độc lập, và khẳng định với thế giới rằng: Nhân dân Việt Nam quyết tâm bảo vệ nền độc lập, có quyền và đã thực sự có đủ khả năng để tự quyết định vận mệnh của mình, tự lựa chọn và dựng xây chế độ mới, chế độ Cộng hòa dân chủ nhân dân.

Vận động toàn dân đồng lòng tham gia tổng tuyển cử

Cuộc Tổng tuyển cử vào ngày 6/1/1946 được Bác Hồ chỉ đạo sát sao và với trình độ nghệ thuật tài tình. Hình ảnh giản dị và thân thương của Người đã đi vào lòng dân. Toàn dân Việt Nam đã vượt lên muôn vàn khó khăn để đi bầu, biến ngày bầu cử trở thành Ngày hội toàn dân, tạo ra không khí náo nức trong cả nước.

Quốc hội xứng đáng là nơi nhân dân trao gửi niềm tin

Tại Hà Nội, trung tâm của cả nước, nơi hằng ngày diễn ra các sự kiện trọng đại ảnh hưởng đến vận mệnh của cả dân tộc, nơi có Chủ tịch Hồ Chí Minh ra ứng cử, nhân dân Thủ đô đã nhiệt tình tham gia Tổng tuyển cử bất chấp sự phá hoại của kẻ thù.

Cuộc Tổng tuyển cử ở Hà Nội diễn ra tràn đầy phấn khởi và được chuẩn bị chu đáo. Mỗi khu vực bỏ phiếu đều có sáng kiến riêng trong cách tổ chức hợp lý. Hàng chục vạn cử tri Thủ đô hăng hái đi làm nghĩa vụ công dân. Cuộc bỏ phiếu diễn ra rất nhanh, tấp nập nhất là từ 7 giờ đến 10 giờ sáng; có nơi mới đến 11 giờ trưa, đã có gần 80% cử tri đi bỏ phiếu.

Đặc biệt ở các tỉnh phía Nam, nhất là Nam Bộ, cuộc bầu cử diễn ra dưới bom đạn rất ác liệt của kẻ thù. Nhân dân miền Nam đi bỏ phiếu bầu Quốc hội lúc này là thể hiện ý chí kiên quyết kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, ủng hộ Chính phủ Hồ Chí Minh, bảo vệ tính thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam.

Vì vậy, nhân dân đi bỏ phiếu rất đông, bất chấp bom đạn của giặc Pháp. Nhiều nơi nhân dân phải đổi cả xương máu để thực hiện quyền tự do, dân chủ của mình. Tại Sài Gòn - Chợ Lớn, quân Pháp đã chiếm toàn bộ thành phố và các vùng xung quanh. Tiếng súng kháng chiến vẫn tiếp tục nổ ra dưới nhiều hình thức như diệt tề trừ gian, tập kích, đốt phá kho tàng của địch... Tổng tuyển cử ở đây đã diễn ra dưới sự lùng ráp khủng bố gay gắt của kẻ thù.

Tại Tây Nguyên, ngay trước ngày Tổng tuyển cử, ngày 4/1/1946, thực dân Pháp đã dùng máy bay ném bom lửa xuống 3 làng của người Ê Đê để khủng bố dân chúng. Hôm sau, chúng lại tấn công vào một làng khác, chỉ cách Buôn Ma Thuột 19 km, nhưng cuộc bầu cử vẫn được tiến hành. Trong số 71 tỉnh thành của cả nước, có tới 89% tổng cử tri đi bỏ phiếu.

(Còn tiếp)

Ngọc Quang (ghi)
Từ khóa :
tổng tuyển cử 1946 , hồ chí minh , quốc hội việt nam , 70 năm quốc hội việt nam
Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người đặt nền móng xây dựng nhà nước pháp quyền
Chủ đề : 70 năm Quốc hội Việt Nam
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Xem thêm bình luận
Tin khác