Tháng 9/2026, Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội và Công ty TNHH Sáng tạo nghệ thuật CNA phối hợp sản xuất, giới thiệu “Những lớp phù sa” - dự án nghệ thuật đương đại, lấy hình tượng dòng sông Hồng và những lớp phù sa văn hóa để kể câu chuyện về đất, người và ký ức Bắc Bộ.
Mở rộng không gian sáng tạo và biểu diễn
Với mong muốn Nhà hát Thực hành không chỉ phục vụ công tác đào tạo mà còn trở thành một không gian sáng tạo, biểu diễn và kết nối nghệ thuật với công chúng, Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội định hướng mở rộng hợp tác với các nghệ sĩ, các đơn vị sáng tạo và biểu diễn nghệ thuật. Trên cơ sở ý tưởng nghệ thuật và đề xuất của Công ty TNHH Sáng tạo nghệ thuật CNA, hai bên đã thống nhất đồng hành để đưa “Những lớp phù sa” lên sân khấu.
Việc chương trình được tổ chức và hướng tới duy trì định kỳ tại Nhà hát Thực hành góp phần để Nhà trường tham gia vào quá trình phát triển các sản phẩm nghệ thuật gắn với văn hóa, di sản và du lịch - một lĩnh vực quan trọng trong công nghiệp văn hóa của Thủ đô.
Từ một giọt nước đến những "lớp phù sa văn hóa"
Phù sa được hình thành từ những vật chất nhỏ bé được dòng sông mang theo và bồi đắp qua thời gian. Từ đó, đất đai trở nên màu mỡ, sự sống bén rễ và cộng đồng cư dân hình thành. “Những lớp phù sa” mượn quy luật ấy làm ẩn dụ cho dòng chảy văn hóa - nơi lịch sử, ký ức, phong tục, tín ngưỡng và nghệ thuật được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Không gian văn hóa Bắc Bộ hiện lên qua những hình ảnh gần gũi: làng quê, bến nước, cây đa, con đò, phiên chợ, những làng nghề thủ công truyền thống và những cuộc hẹn hò lứa đôi. Đặc biệt, tại các làng nghề, những giá trị truyền thống được gìn giữ và trao truyền qua đôi bàn tay khéo léo của người thợ. Từ gốm, lụa, mây tre đan, sơn mài đến nhiều nghề thủ công khác, mỗi sản phẩm đều mang câu chuyện về vùng đất, kỹ nghệ và con người. Những chất liệu ấy trở thành nguồn cảm hứng để nghệ thuật đương đại đối thoại với di sản truyền thống trên sân khấu.
Hình tượng chính của tác phẩm là một giọt nước rời khỏi mây và bắt đầu hành trình theo dòng sông Hồng. Giọt nước vừa là nhân vật, vừa là người dẫn chuyện thông qua 5 hồi chính của tác phẩm:
Hồi 1 - Giọt nước: Khởi nguồn
Hồi 2 - Làng: Nơi sự sống bén rễ
Hồi 3 - Chợ: Nơi dòng chảy kết nối
Hồi 4 - Yêu: Nơi sự sống được tiếp nối
Hồi 5 - Hội: Nơi văn hóa thăng hoa
“Những lớp phù sa” quy tụ ê-kíp sáng tạo có kinh nghiệm trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật, trong đó nổi bật là Nghệ sĩ nhân dân Trần Ly Ly và nhạc sĩ Đạt Kìm.
Sự kết hợp giữa tư duy sân khấu đương đại của NSND Trần Ly Ly và sự “lên đồng” trong âm nhạc dân tộc của Đạt Kìm đã tạo nên một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, trong đó chất liệu truyền thống được thể hiện bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại.
Cùng với Nghệ sĩ ưu tú Cao Ngọc Ánh trong vai trò Chỉ đạo nghệ thuật và nhà thiết kế sân khấu Phùng Nam Thắng, dự án còn có sự tham gia của các nghệ sĩ, biên đạo và chuyên gia về sân khấu, visual art, kỹ xảo, âm thanh và trang phục.
Hướng tới một điểm đến văn hóa mới của Hà Nội
Múa dân gian đương đại là ngôn ngữ biểu đạt chính, kết hợp với hát ru, hát xẩm, hát văn và âm nhạc truyền thống. Sự chuyển động của hình thể, âm nhạc, ánh sáng và hình ảnh cùng tham gia dẫn dắt câu chuyện. Âm thanh vòm mở rộng không gian cảm nhận, từ tiếng thiên nhiên, tiếng mái chèo đến nhịp trống hội và các làn điệu dân gian.
Hình thức này giúp câu chuyện có thể được cảm nhận trực tiếp qua thị giác và thính giác, đồng thời giảm rào cản ngôn ngữ đối với khán giả quốc tế.
"Những lớp phù sa" hướng tới khán giả Việt Nam và du khách quốc tế, đặc biệt mong muốn tạo thêm một trải nghiệm văn hóa dành cho những người đến Hà Nội. Với công chúng trong nước, chương trình mang đến một góc nhìn mới về những chất liệu quen thuộc của văn hóa Bắc Bộ. Với du khách quốc tế, dòng sông Hồng, làng nghề, âm nhạc dân gian và nghệ thuật thị giác tạo thành một câu chuyện có thể cảm nhận mà không phụ thuộc nhiều vào ngôn ngữ.
Dự án kỳ vọng khi được duy trì định kỳ sẽ trở thành một điểm đến văn hóa mới của Thủ đô, bổ sung vào hành trình khám phá Hà Nội về đêm và tạo thêm một sản phẩm kết nối nghệ thuật với di sản và du lịch.
Việc lựa chọn ngày 2/9 - Quốc khánh Việt Nam cho đêm công diễn đầu tiên cũng mang ý nghĩa đặc biệt. Đây là thời điểm để câu chuyện về những giá trị làm nên bản sắc Việt Nam được kể từ những điều bình dị: đất, nước, làng quê, nghề truyền thống, những làn điệu dân gian và ký ức cộng đồng.
Sau đêm ra mắt, chương trình dự kiến duy trì lịch diễn định kỳ vào cuối tuần, từng bước xây dựng cộng đồng khán giả và phát triển thành một dự án nghệ thuật có đời sống lâu dài.
Từ một giọt nước nhỏ bé, một dòng sông được hình thành. Từ những lớp phù sa, đất đai trở nên màu mỡ. Và từ những lớp ký ức được trao truyền, văn hóa tiếp tục được gìn giữ và tiếp nối qua các thế hệ.
“Những lớp phù sa” đặt ra câu hỏi: Chúng ta sẽ tiếp tục bồi đắp thêm những tầng bậc giá trị nào cho văn hóa Việt Nam?
