Giáo viên phản biện, tức thì vào danh sách hâm, chống phá

Giáo dục 24h

Nguyễn Hữu Quyền

(GDVN) - Có thể nói, hiện nay trong đời sống trường học có rất ít tiếng nói phản biện. Các tổ chức trong nhà trường đang dần tự "đánh rơi" chức năng của mình.

LTS: Bàn về vấn đề dân chủ trong trường học, tác giả Nguyễn Hữu Quyền, nguyên chuyên viên phụ trách môn Ngữ văn Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An chia sẻ bài viết về tiếng nói phản biện trong trường học.

Tác giả chỉ ra những nguyên nhân khiến tiếng nói phản biện không được lên tiếng và những hệ lụy của nó đối với giáo dục Việt Nam.

Tòa soạn trân trọng gửi đến độc giả bài viết!

Có thể nói, hiện nay trong đời sống trường học có rất ít tiếng nói phản biện.

Các tổ chức trong nhà trường được Hiệu trưởng dùng như một phương tiện hợp pháp hóa ý tưởng của mình (mà ý tưởng của số đông Hiệu trưởng là chạy theo thành tích, kể cả thành tích ảo, miễn sao đem lại “tiếng tăm” cho cá nhân, cho nhà trường). Có nhiều nguyên nhân cơ bản tạo nên thực trạng đó.

Về phía Hiệu trưởng, số đông cho rằng làm như vậy để tránh búa rìu dư luận. Nếu thất bại thì đó là quyết định tập thể (đặc biệt là Đảng bộ). Nếu thành công thì thành tích của Hiệu trưởng là chính.

Cần tiếng nói phản biện trong nhà trường. (Ảnh minh họa: NOP/ Tuoitre.vn)

Về phía các tổ chức như Đảng, Ban giám hiệu, Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội phụ huynh học sinh…, có thể do quen với tư duy “ủng hộ” Hiệu trưởng, cũng có thể do động cơ nào đó (lợi ích nhóm, lợi ích cá nhân, sợ cấp trên, ngại đụng chạm…) mà không bày tỏ chính kiến, không bàn bạc (đặc biệt là với những ý tưởng chưa đúng của Hiệu trưởng).

Lâu dần những tổ chức này tự "đánh rơi" chức năng của mình.

Về phía giáo viên, họ biết đúng, sai, phải, trái nhưng hoặc đồng ý, hoặc im lặng. Sai vẫn đồng ý để cho qua. Để “mắc ki nô” (mặc kệ nó). Đồng ý để được lòng Hiệu trưởng. Đồng ý để bản thân không bị phiền toái… 

Còn im lặng có thể cũng là một biểu hiện khác của đồng ý. Cũng có thể là không đồng ý. Đó là cách tốt nhất để giữ mình. Cứ thế các nghị quyết lần lượt ra đời, lần lượt đi vào thực tế. Nếu đúng thì không phải bàn. 

Còn sai thì kéo theo biết bao hệ lụy không chỉ trước mắt mà còn lâu dài cho cả người dạy, người học và cả xã hội.

Nguyên nhân của những nguyên nhân trên, theo thiển ý của người viết, tất cả đều bắt nguồn từ cơ chế xin – cho

Hiệu trưởng có thể “ban phát” lợi ích cho cá nhân giáo viên. Hiệu trưởng cũng có thể gây khó dễ cho ai đó. 

Trong trường học hiện chỉ có dân chủ hình thức

Cơ chế này tồn tại lâu sẽ tạo nên tâm lí cam chịu, mặc nhiên, nô lệ…

Đến mức không chỉ ngại phản biện, sợ phản biện mà còn dị ứng với phản biện. 

Hễ ai phản biện đám đông liền cho đó là hâm, là chống phá (mặc dù có thể vẫn biết ý kiến phản biện ấy là đúng). 

Theo đó, cái đúng, cái sai lộn sòng. Các giá trị bị đảo lộn. Đó là điều đau lòng nhất trong mọi sự đau lòng. Nó là một trong những nguyên nhân cốt lõi trì kéo sự phát triển.

Cách duy nhất thoát ra khỏi thực trạng đó là đoạn tuyệt với cơ chế xin- cho. Thực thi cơ chế dân chủ. 

Tạo cơ hội cho mọi tổ chức, mọi thành viên trong nhà trường thực thi quyền dân chủ đích thị (xin nhấn mạnh dân chủ đích thực chứ không phải dân chủ hình thức). 

Thực tế cho thấy, nhà trường nào có dân chủ, dù chỉ trong một giới hạn hẹp thì nhà trường đó có sự phát triển đích thực, bền vững.

Thiết nghĩ, đã đến lúc cần tháo gỡ ách tắc này với ý thức không thể chậm trễ hơn. Bởi đó là lòng dân và cũng là ý Đảng.

Nguyễn Hữu Quyền
Từ khóa :
tiếng nói phản biện , trường học , cơ chế xin cho , Hiệu trưởng , cơ chế dân chủ
Giáo viên phản biện, tức thì vào danh sách hâm, chống phá
Chủ đề : Góc nhìn Giáo dục
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Vit còi
2

Đến như mình đây. Thấy bài viết hay và đúng muốn chia sẻ mà cứ cân nhắc mãi. Sợ ông hiệu trưởng đọc được lại mệt mỏi thêm. Nản lắm các bác ạ... cứ lướt fb thấy ai chia sẻ gì k đúng ý ông ấy là y như rằng trong cuộc họp đưa ra ngay .... họ là hiệu trưởng, bí thư chi bộ họ toàn quyền mà...

Vũ Linh
8

Ý kiến chính xác. Nếu gv nào mà chỉ ra cái không đúng thôi lập tức sẽ bị các fan của giám hiệu dè bỉu khắp nơi và khi bầu bán số phiếu sẽ rất ít. Gv nào cứ coi như ko biết gì, đồng ý tất số phiếu sẽ cao. Đau lòng cho các nhà giáo!

Thành Long
4

Cơ chế vậy rồi, hiệu trưởng là bí thư chi bộ là chủ tịch hội đồng trường, phó hiệu trưởng kiêm phó bí thư chi bộ, kiêm luôn chủ tịch công đoàn. Các tổ trưởng toàn là tay chân của hiệu trưởng. Dân với cả chủ, đổi mới - sáng tạo bằng niềm tin thôi. Hãy làm một bài khảo sát thực tế mà xem. Hiệu trưởng toàn chỉ tay năm ngón, nói ra thì đàn áp kiểu "cả vú lấp miệng em".

Nguyễn Danh Hám
6

@Nguyễn Phong:- Bạn đang là hiệu trưởng trường học được bổ nhiệm nên bạn không ưng cách thức tập thể GV,NV nhà trường bầu BGH là phải rồi! Tôi thì nghĩ đơn giản là bổ nhiệm thì đúng ý một vài người ở cấp trên còn bầu cử dân chủ, công khai thì thuận ý của đa số những người chịu sự lãnh đạo trực tiếp của người do họ bầu ra. Và cách thức bầu các chức danh lãnh đạo ở các cấp chính quyền, tổ chức, đoàn thể (sau đó được cấp trên phê chuẩn) đã có từ lâu rồi, phải không bạn NP ?

Tâm An
10

Hiệu trưởng là... Chủ tịch HĐQT mà chẳng có tý cổ phần nào nhưng vẫn nắm hết cổ tức. Đau lòng cho nghề

vuthong
9

Riêng gì ngành giáo dục. mỗi cái loa xã ngày nào cũng phát sáng từ 5h đến 6h, chiều từ 5h đến 5h30. 3 cái loa dọng vào nhà dân. chịu không nổi lên góp ý. phó chủ tịch xã đuổi thẳng cổ ra ngoài.dân thấp cổ bé họng đành về nhà mà sống với cái loa la làng mỗi ngày,nhức đầu nhức óc ráng chịu. ai biểu không có chức có quyền, ai biểu mấy người nghèo, ai biểu mấy người thấp cổ bé cái họng.ráng chịu đi, kêu ca ai giải quyết?????

Nguyễn Duy
10

Chuyện này ai cũng biết là như vậy nhưng dám nói ra như tác giả thật dũng cảm. Khâm phục

Lê Thăng
8

Nên luân chuyển hiệu trưởng, và mỗi hiệu trưởng làm không quá 2 nhiệm kì. Nếu ở lâu quá sẽ trở thành vua ai cũng sợ, giáo viên chỉ đến trường làm cho hết nhiệm vụ để lĩnh lương việc còn lại Hiệu trưởng bảo sao thì làm vậy.

Xem thêm bình luận
Tin khác