Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội là sáng kiến của Hà Nội nhằm khơi mở nguồn lực sáng tạo và thực hiện cam kết với Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực thiết kế. Qua các mùa Khơi nguồn Sáng tạo (2021), Thiết kế và Công nghệ (2022), Dòng chảy (2023) và Giao lộ Sáng tạo (2024), Lễ hội đã kết nối nghệ sĩ, kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ nhân, doanh nghiệp, trường đại học, tổ chức quốc tế và cộng đồng.
Từ ngày 13 đến 28/11/2026, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội sẽ được tổ chức với tên gọi "Thăng Long Kẻ Nghệ", chủ đề "Kinh tế Sáng tạo". Trong 16 ngày, với 150 hoạt động sẽ diễn ra tại 5 cụm khu vực chính trên toàn thành phố, với sự tham gia gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài, đến từ 21 quốc gia. Lần đầu tiên, Lễ hội đưa mô hình lưu trú sáng tác quốc tế vào chương trình và triển khai theo 5 khu vực để kể một câu chuyện từ Kẻ Chợ đến Kinh tế Sáng tạo, đánh dấu bước chuyển từ một sự kiện văn hóa sang một hệ sinh thái sáng tạo đô thị.
Lễ hội được triển khai dưới sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Việt Nam; do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội và Tạp chí Kiến trúc thường trực tổ chức, cùng sự phối hợp, đồng hành của Văn phòng UNESCO tại Hà Nội, SOVICO, Chương trình Định cư con người Liên hợp quốc (UN-Habitat), các sở, ban, ngành, ủy ban nhân dân các phường và đơn vị liên quan.
Phát biểu tại họp báo, bà Lê Thị Ánh Mai - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chia sẻ, năm 2019, Hà Nội chính thức gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực thiết kế. Từ đó, thành phố không ngừng nỗ lực đưa văn hóa và sáng tạo trở thành nguồn lực quan trọng trong chiến lược phát triển của Thủ đô.
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội đã trở thành không gian kết nối các nghệ sĩ, kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ nhân, doanh nghiệp, các trường đại học, các tổ chức quốc tế và cộng đồng.
Năm 2026, lễ hội bước sang mùa thứ năm, với tên gọi "Thăng Long Kẻ Nghệ", chủ đề "Kinh tế sáng tạo". Lễ hội tôn vinh tài hoa, kỹ năng và năng lực sáng tạo được tích lũy, trao truyền qua nhiều thế hệ. "Kẻ Nghệ" hôm nay không chỉ là những nghệ nhân, người làm nghề mà còn là ca sĩ, nhà thiết kế, kiến trúc sư, nghệ sĩ, người làm công nghệ, người trẻ và cộng đồng đang góp phần kiến tạo diện mạo của Thủ đô.
Thông qua mạch kết nối "Thị - Phố - Nghề" và ba trục triển khai gồm kinh tế sáng tạo, nghệ thuật liên ngành, đồng sáng tạo, lễ hội hướng tới kết nối, phát huy các nguồn lực văn hóa, di sản, hình thành những giá trị mới phục vụ phát triển đô thị.
Bà Mai cho biết thêm, theo định hướng của thành phố, lễ hội năm 2026 hướng tới mục tiêu chuyển từ tổ chức lễ hội sang xây dựng hệ sinh thái sáng tạo của đô thị. Đây không chỉ là sự kiện văn hóa trong 16 ngày cao điểm của tháng 11 mà còn là kết quả của quá trình chuẩn bị, kết nối và đồng kiến tạo xuyên suốt cả một năm.
Lễ hội dự kiến tổ chức với 150 hoạt động, có sự tham gia của gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, các nhà sáng tạo trong nước và quốc tế đến từ 21 quốc gia, tại năm cụm khu vực chính, ở các địa điểm và quảng trường sáng tạo như chợ Đồng Xuân, đình và di tích phố cổ, Công viên Thống Nhất, các rạp hát và dãy phố cộng đồng.
"Với thông điệp "Kết tài hoa, dệt tài sản", lễ hội hướng tới chuyển hóa các giá trị văn hóa, di sản, tri thức và năng lực sáng tạo thành những tài sản có khả năng phát triển lâu dài, góp phần tạo sinh kế, việc làm, thúc đẩy hợp tác và đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng của Thủ đô.
Qua đó, Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong là thành phố đầu tiên tại Việt Nam gia nhập Mạng lưới Thành phố Sáng tạo của UNESCO; đồng thời tăng cường kết nối, giao lưu và hợp tác quốc tế, lan tỏa bản sắc, sức sáng tạo của Việt Nam tới khu vực và thế giới", bà Lê Thị Ánh Mai nhấn mạnh.
Đánh giá ý nghĩa của lễ hội, Tiến sĩ, Kiến trúc sư Phan Đăng Sơn - Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, kiến trúc không chỉ là nghệ thuật tổ chức không gian sống mà còn là cách một dân tộc gìn giữ bản sắc, biểu đạt ý thức và khát vọng phát triển.
Ông nhìn nhận phố Hàng, làng xóm, ngôi đình, khu chợ và bến sông của Thăng Long xưa là những cấu trúc vừa mang giá trị văn hóa, vừa gắn với đời sống kinh tế. Cùng với các ngành văn hóa nghệ thuật sáng tạo khác, kiến trúc góp phần kết nối, tạo tương tác và thăng hoa, làm nên hồn cốt và tinh thần của vùng đất ngàn năm văn hiến này.
"Với lễ hội năm nay, "Thăng Long Kẻ nghệ" gắn với kinh tế sáng tạo, đó cũng là sự trở về với một chân lý cũ từ cội nguồn: Không gian được kiến tạo đúng sẽ sinh ra giá trị, và giá trị ấy được bồi đắp qua nhiều thế hệ, trở thành nguồn sống bền vững cho chúng ta.
Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa được xác định là động lực phát triển, kiến trúc không chỉ tạo dựng công trình mà còn kiến tạo hạ tầng, không gian và hệ sinh thái để các ngành sáng tạo phát triển, từ mỹ thuật, thủ công mỹ nghệ, thời trang đến du lịch.
"Trong bối cảnh hiện tại, khi ngành công nghiệp văn hóa được Nhà nước xác định cần ưu tiên phát triển, kiến trúc, với vai trò là một ngành công nghiệp văn hóa, đồng thời là tầng vật chất của mọi ngành công nghiệp văn hóa khác. Điện ảnh, biểu diễn, mỹ thuật, thủ công mỹ nghệ, thời trang, du lịch... đều cần một không gian để sinh ra, gặp gỡ công chúng và trở thành thị trường. Một khu chợ được tái thiết, kích hoạt thành trung tâm kinh tế sáng tạo; một ngôi đình mở cửa trở lại cho nghề; một công viên trở thành vườn ươm ý tưởng - đó chính là những gì ngành kiến trúc và người kiến trúc sư có thể cống hiến", ông bày tỏ.
Ông Sơn khẳng định, Hội Kiến trúc sư Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò của mình, cùng khuyến khích, cổ vũ, tập hợp và phát triển đội ngũ tư vấn, tôn vinh những sáng tác xuất sắc của các nghệ sĩ, nhà sáng tạo, nhà chuyên môn, các trường đại học; cùng đồng lòng, chung sức với thành phố Hà Nội cùng các tổ chức quốc tế mà trung tâm là UNESCO, tiếp tục đưa Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội trở thành hình mẫu để nhân rộng tới các đô thị khác trên mọi miền đất nước.
Bà Phạm Thị Thanh Hường - Trưởng Ban Văn hóa, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam nhận định, kể từ khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO (năm 2019), Hà Nội đã không ngừng củng cố bản sắc Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực thiết kế, đồng thời thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo.
"Năm nay càng có ý nghĩa đặc biệt khi Việt Nam kỷ niệm 50 năm trở thành thành viên UNESCO. Dấu mốc này càng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hợp tác bền chặt trong việc thúc đẩy văn hóa và sáng tạo trở thành những động lực cho phát triển bền vững.
Lễ hội năm nay, với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ – Từ Kẻ Chợ đến Kinh tế sáng tạo”, tôn vinh sự kết nối giữa di sản văn hóa phong phú của Hà Nội, tinh hoa nghề thủ công truyền thống và sức sáng tạo đương đại. Chủ đề cũng nhấn mạnh cách thức những tri thức và kỹ năng được trao truyền qua nhiều thế hệ có thể khơi nguồn đổi mới, tạo ra những cơ hội kinh tế mới và đóng góp cho tương lai của thành phố", bà Hường nhấn mạnh.
Cũng theo bà Hường, với vị thế là Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Thiết kế, Hà Nội có cơ hội quý báu để cho thấy văn hóa và sáng tạo có thể đóng góp như thế nào vào một tương lai đô thị bao trùm và bền vững hơn. Điều này không chỉ đòi hỏi việc bảo tồn di sản, mà còn cần những cách tiếp cận mới để đưa di sản vào đời sống đương đại và mở rộng cơ hội cho các cộng đồng sáng tạo.
Lễ Khai mạc "Thăng Long Kẻ Nghệ" diễn ra lúc 19 giờ ngày 13/11 tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm; Gala bế mạc "Hà Nội, Những vang động" tổ chức lúc 19h30 ngày 28/11 tại Chợ Đồng Xuân.
Lịch chi tiết, bản đồ địa điểm và hướng dẫn tham gia được cập nhật trên website lehoithietkesangtao.vn và fanpage chính thức của Lễ hội.
