Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam là cơ sở giáo dục đại học công lập trực thuộc Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Trải qua 70 năm xây dựng và trưởng thành (1956-2026), Học viện từ một cơ sở giáo dục chuyên thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng cán bộ Đoàn, Hội, Đội đã phát triển thành cơ sở giáo dục đại học công lập trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Hiện nay, Học viện đã và đang bứt phá mạnh mẽ, phát triển toàn diện và đạt được nhiều thành tựu trong công tác đào tạo đa ngành từ trình độ đại học đến sau đại học; vươn mình trở thành cơ sở đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học có uy tín trong xã hội.
Nhân dịp Kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Hoàng Minh Tuấn - Phó Giám đốc phụ trách Học viện.
Phóng viên: Nhìn lại hành trình 70 năm đã qua của Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, theo Tiến sĩ Hoàng Minh Tuấn, đâu là thành tựu và giá trị khiến các thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên Học viện tự hào nhất?
Tiến sĩ Hoàng Minh Tuấn: Nếu khái quát hành trình 70 năm bằng một giá trị nổi bật nhất, tôi cho rằng đó là sự trưởng thành không ngừng của Học viện trong thực hiện sứ mệnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho Đoàn và cho hệ thống chính trị, đồng thời luôn đồng hành cùng sự nghiệp xây dựng các thế hệ thanh niên Việt Nam.
Từ một cơ sở huấn luyện cán bộ Đoàn, qua từng giai đoạn lịch sử, Học viện đã đào tạo, bồi dưỡng nhiều thế hệ cán bộ Đoàn, Hội, Đội, cán bộ làm công tác thanh niên; nhiều người sau này trưởng thành, đảm nhiệm những trọng trách trong Đoàn, Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị. Học viện cũng thực hiện nhiệm vụ quốc tế, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho các nước bạn Lào và Campuchia, góp phần vun đắp quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam với các nước bạn.
Đặc biệt, từ năm 2011, khi trở thành cơ sở giáo dục đại học công lập, Học viện bước sang một giai đoạn phát triển mới: vừa tiếp tục thực hiện sứ mệnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác thanh niên cho hệ thống chính trị, vừa đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội theo các ngành đào tạo đại học và sau đại học. Đây là bước phát triển có ý nghĩa căn bản, mở rộng quy mô, vị thế và phạm vi đóng góp của Học viện.
Sứ mệnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ vẫn được tiếp nối rất mạnh mẽ. Chỉ tính riêng giai đoạn 2016-2026, Học viện đã tổ chức 154 lớp bồi dưỡng với hơn 17.670 lượt học viên; trong đó có những chương trình quy mô lớn dành cho đội ngũ cán bộ Đoàn từ cơ sở đến Trung ương.
Vì vậy, điều đáng tự hào nhất sau 70 năm không chỉ là Học viện đã lớn mạnh về quy mô, mà quan trọng hơn là 70 năm qua, Học viện luôn có mặt trong quá trình đào tạo các thế hệ cán bộ làm công tác thanh niên và ngày nay đang tiếp tục mở rộng đóng góp của mình vào đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước.
Phóng viên: Vậy, việc trở thành cơ sở giáo dục đại học công lập năm 2011 đã mở ra bước phát triển mới như thế nào đối với Học viện?
Tiến sĩ Hoàng Minh Tuấn: Năm 2011 là một bước ngoặt có tính lịch sử đối với Học viện. Nếu trước đó nhiệm vụ chủ yếu là đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn và cán bộ làm công tác thanh thiếu nhi, thì từ đây Học viện chính thức đảm nhận thêm sứ mệnh của một cơ sở giáo dục đại học.
Điều quan trọng là Học viện không thay thế sứ mệnh truyền thống bằng một sứ mệnh mới, mà mở rộng sứ mệnh của mình. Một mặt, Học viện tiếp tục là cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn, Hội, Đội và cán bộ làm công tác thanh niên; mặt khác, phát triển các ngành đào tạo đại học, sau đại học để cung cấp nguồn nhân lực cho xã hội. Đến thời điểm xây dựng Chiến lược phát triển Học viện đến năm 2030, tầm nhìn 2045, Học viện đã đào tạo 7 ngành trình độ đại học và 2 ngành trình độ thạc sĩ, đánh dấu sự trưởng thành rõ rệt về quy mô và năng lực đào tạo.
Cùng với đào tạo, Học viện từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, phát triển nghiên cứu khoa học, mở rộng hợp tác và tăng cường bảo đảm chất lượng giáo dục.
Có thể nói, mốc năm 2011 đã đưa Học viện từ mô hình chủ yếu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trở thành một cơ sở giáo dục đại học đa chức năng, nhưng vẫn giữ được lĩnh vực chuyên sâu và bản sắc riêng về thanh niên và công tác thanh niên. Đó chính là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của Học viện hôm nay.
Phóng viên: Trước những chuyển động nhanh chóng của thanh niên và xã hội, Học viện đổi mới ra sao để vừa giữ vững bản sắc Trường Đoàn, vừa đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực trong thời đại số?
Tiến sĩ Hoàng Minh Tuấn: Theo tôi, giữ bản sắc Trường Đoàn không có nghĩa là giữ nguyên cách làm cũ. Giá trị cốt lõi cần giữ là tinh thần trách nhiệm với thế hệ trẻ, tính thực tiễn, sự năng động, tiên phong và khả năng gắn đào tạo với đời sống thanh niên. Còn chương trình, phương pháp và công nghệ đào tạo phải liên tục đổi mới.
Vì vậy, Học viện đang đổi mới đồng thời trên cả hai lĩnh vực. Với đào tạo đại học và sau đại học, Học viện chú trọng cập nhật chương trình, tăng cường thực hành, gắn đào tạo với nhu cầu của xã hội và thị trường lao động, đồng thời phát triển năng lực số cho người học.
Với đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn, nội dung cũng được cập nhật theo những vấn đề mới như khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế số. Đây cũng là những nội dung đã được xác định trong Đề án bồi dưỡng cán bộ Đoàn giai đoạn 2023 - 2027 của Chính phủ.
Học viện đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng học liệu số, đổi mới phương pháp giảng dạy và từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, nghiên cứu và quản trị.
Tôi cho rằng bản sắc và hiện đại không phải hai lựa chọn đối lập. Bản sắc "Trường Đoàn" tạo nên giá trị riêng của Học viện; còn đổi mới và chuyển đổi số giúp những giá trị ấy tiếp tục phát huy trong một môi trường giáo dục mới.
Phóng viên: Tiến sĩ có niềm tin như thế nào vào giai đoạn tiếp theo? Ban Giám đốc Học viện sẽ tập trung vào những nhiệm vụ nào để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045, đưa Học viện trở thành cơ sở đào tạo đại học trong nhóm đầu, có uy tín ở Việt Nam?
Tiến sĩ Hoàng Minh Tuấn: 70 năm là một chặng đường rất đáng tự hào, nhưng cũng phải trở thành nền tảng cho một giai đoạn phát triển cao hơn của Học viện.
Chiến lược đến năm 2030, tầm nhìn 2045 xác định mục tiêu xây dựng Học viện trở thành cơ sở giáo dục đại học có uy tín, tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Đoàn, cán bộ trẻ cho hệ thống chính trị, đồng thời cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cho xã hội. Đây cũng chính là sự tiếp nối sứ mệnh 70 năm của Học viện trong một điều kiện phát triển mới.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, chúng tôi tập trung vào một số hướng lớn:
Một là, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý.
Hai là, phát triển các ngành đào tạo đại học, sau đại học gắn với thế mạnh của Học viện và nhu cầu xã hội.
Ba là, tiếp tục khẳng định vai trò cơ sở nòng cốt trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn.
Bốn là, nâng cao năng lực nghiên cứu về thanh niên và công tác thanh niên.
Năm là, đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa cơ sở vật chất, tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực tự chủ và bảo đảm chất lượng giáo dục.
Đặc biệt, vai trò của Học viện trong công tác bồi dưỡng cán bộ Đoàn tiếp tục được Chính phủ xác định rõ khi giao Học viện là đơn vị chủ trì tham mưu, phối hợp triển khai Đề án bồi dưỡng cán bộ Đoàn giai đoạn 2023-2027.
Tôi tin rằng, nếu 70 năm qua Học viện đã khẳng định được vị trí của một "Trường Đoàn" giàu truyền thống, thì chặng đường tới phải là quá trình phát triển Học viện thành một cơ sở giáo dục đại học hiện đại, có chất lượng, có bản sắc và có thế mạnh riêng về thanh niên, công tác thanh niên và đào tạo cán bộ trẻ.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn những chia sẻ sâu sắc của Tiến sĩ Hoàng Minh Tuấn.
