Từ ngày 1/7/2025, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ngành giáo dục Cần Thơ bước vào giai đoạn vận hành mới với quy mô quản lý mở rộng, yêu cầu cao hơn về ổn định bộ máy, phân bổ nguồn lực và đảm bảo chất lượng giáo dục đồng đều giữa các khu vực.
Năm 2025 được xem là năm bản lề để ngành giáo dục Cần Thơ thích ứng với những thay đổi này, đồng thời đặt nền tảng cho mục tiêu phát triển trong năm 2026. Nhân dịp xuân Bính Ngọ, phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đã có cuộc trao đổi với cô Trần Thị Huyền - Quyền Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Cần Thơ về những kết quả đã đạt được trong năm 2025 và những định hướng phát triển trong năm 2026.
Nhiều "điểm sáng" trong năm 2025
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Trần Thị Huyền cho biết, sau khi thực hiện sáp nhập và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, năm 2025 có thể xem là một năm đặc biệt quan trọng đối với ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố Cần Thơ. Trong bối cảnh vừa ổn định tổ chức bộ máy, vừa triển khai đồng bộ nhiệm vụ năm học, ngành đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn và đạt được những kết quả nổi bật.
Thứ nhất, công tác ổn định bộ máy và quản lý hệ thống giáo dục sau sáp nhập cơ bản được bảo đảm.
Ngành đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức, làm rõ phân cấp, phân quyền giữa Sở Giáo dục và Đào tạo với Ủy ban nhân dân xã, phường; từng bước chuẩn hóa quy trình phối hợp, chế độ thông tin, báo cáo, góp phần giúp hệ thống quản lý giáo dục vận hành thông suốt, không để xảy ra gián đoạn trong hoạt động dạy và học. Việc sắp xếp, tổ chức lại trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên theo hướng tinh gọn, hiệu quả cũng được triển khai đồng bộ, phù hợp với yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.
Thứ hai, mạng lưới trường lớp tiếp tục được duy trì ổn định, đáp ứng tốt nhu cầu học tập của học sinh. Mạng lưới trường lớp được phân bố tương đối hợp lý giữa khu vực đô thị và nông thôn, bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục của người dân sau khi điều chỉnh địa giới hành chính.
Thứ ba, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục tiếp tục được củng cố và nâng cao chất lượng. Toàn ngành có 39.139 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, trong đó 95,78% giáo viên đạt chuẩn trình độ đào tạo, 23,96% đạt trên chuẩn. Trước tình trạng thiếu giáo viên cục bộ sau sáp nhập, ngành đã triển khai nhiều giải pháp linh hoạt như điều động, dạy liên trường, hợp đồng, thỉnh giảng theo nguyên tắc "có học sinh phải có giáo viên đứng lớp".
Thứ tư, cơ sở vật chất và điều kiện bảo đảm chất lượng dạy học tiếp tục được quan tâm đầu tư. Toàn thành phố hiện có 19.258 phòng học và phòng chức năng; tỷ lệ phòng học kiên cố ở cấp học phổ thông đạt 86,74%, trong đó cấp trung học phổ thông đạt trên 99%. Hệ thống phòng học, phòng bộ môn, thiết bị dạy học cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, góp phần thu hẹp khoảng cách về điều kiện dạy học giữa các địa bàn.
Thứ năm, chất lượng giáo dục tiếp tục được giữ vững và có bước phát triển rõ nét. Chất lượng giáo dục đại trà được duy trì ổn định; các kỳ thi quan trọng được tổ chức nghiêm túc, đúng quy chế. Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 diễn ra an toàn, khách quan, với tỷ lệ tốt nghiệp toàn thành phố đạt 99,32% (giáo dục phổ thông đạt 99,78%, giáo dục thường xuyên đạt 93,92%); 73 đơn vị đạt tỷ lệ tốt nghiệp 100% và có 272 bài thi đạt điểm 10, qua đó khẳng định hiệu quả công tác chỉ đạo, tổ chức dạy học và ôn tập của toàn ngành.
Song song với giáo dục đại trà, chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục khẳng định vị thế của giáo dục Cần Thơ. Học sinh thành phố đạt 95 giải tại kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia trung học phổ thông năm học 2025-2026, gồm 1 giải Nhất, 13 giải Nhì, 26 giải Ba và 55 giải Khuyến khích, cùng nhiều thành tích nổi bật tại các sân chơi khoa học kỹ thuật, văn hóa đọc, STEM, robotics và cuộc thi cấp quốc gia, quốc tế khác.
Bên cạnh đó, công tác kiểm định chất lượng giáo dục và xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia được đẩy mạnh. Tính đến ngày 31/12/2025, toàn thành phố có 746/1.149 trường công lập đạt chuẩn quốc gia còn thời hạn 5 năm, chiếm 64,93%, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục một cách bền vững, đồng đều giữa các địa bàn.
Có thể khẳng định, những kết quả đạt được trong năm 2025 đã giúp ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố Cần Thơ cơ bản ổn định sau sáp nhập, giữ vững chất lượng giáo dục đại trà, từng bước nâng cao chất lượng mũi nhọn và tạo nền tảng quan trọng để toàn ngành bước sang năm 2026 với tâm thế chủ động, tự tin và định hướng phát triển bền vững hơn.
Nỗ lực tháo gỡ tình trạng thiếu giáo viên sau sáp nhập
Cô Huyền chia sẻ thêm, mặc dù có nhiều tiền đề thuận lợi sau sáp nhập, nhưng ngành giáo dục Cần Thơ vẫn đối mặt với tình trạng thiếu giáo viên ở nhiều cấp học. Đây là một trong những khó khăn lớn, mang tính toàn ngành, không chỉ riêng tại Thành phố Cần Thơ.
Sau sáp nhập và rà soát theo số lượng người làm việc được giao, toàn ngành hiện thiếu 2.346 giáo viên ở các cấp học, gây ảnh hưởng nhất định đến việc tổ chức dạy học cũng như triển khai hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Hiện nay, toàn ngành giáo dục của tỉnh có 33.376 giáo viên, trong đó, giáo dục mầm non là 6.655 giáo viên; tiểu học là 12.702 giáo viên; trung học cơ sở là 8.413 giáo viên; trung học phổ thông là 5.606 giáo viên. So với định mức biên chế được giao, cấp tiểu học thiếu nhiều nhất với 781 giáo viên, tiếp đến là cấp mầm non thiếu 720 giáo viên; số còn lại phân bố ở cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông. Xét theo địa bàn, khu vực thuộc tỉnh Sóc Trăng (cũ) là nơi thiếu giáo viên nhiều nhất, do trong nhiều năm liền chưa thực hiện được việc tuyển dụng viên chức giáo dục.
Xét theo cơ cấu môn học, tình trạng thiếu giáo viên xảy ra ở hầu hết các môn, trong đó cấp thiết nhất là các môn học cơ bản, tiếp theo là tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, đặc biệt ở bậc tiểu học. Ở bậc trung học, ngoài việc thiếu giáo viên các môn Âm nhạc, Mỹ thuật, tiếng Anh, Lịch sử, còn phát sinh khó khăn do chưa đủ giáo viên được đào tạo đúng chuyên ngành đối với các môn học tích hợp như Lịch sử và Địa lý, Khoa học tự nhiên (bậc trung học cơ sở), Hoạt động trải nghiệm, Giáo dục địa phương (bậc trung học phổ thông).
Theo cô Huyền, nguyên nhân của tình trạng thiếu giáo viên xuất phát từ nhiều yếu tố. Một số địa phương chưa tổ chức tuyển dụng hoặc tuyển dụng không đủ chỉ tiêu do nguồn dự tuyển hạn chế; trong khi đó, số lượng giáo viên nghỉ hưu, nghỉ việc, thực hiện tinh giản biên chế trong những năm qua tương đương, thậm chí cao hơn số tuyển mới.
Ngoài ra, chế độ tiền lương, đãi ngộ đối với nhà giáo còn thấp, chưa tạo được sức hút đối với sinh viên tốt nghiệp các trường sư phạm và chưa giúp giáo viên yên tâm gắn bó lâu dài với nghề. Việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cũng làm phát sinh thêm một số môn học, nội dung mới trong khi đội ngũ giáo viên chưa được đào tạo kịp thời, đồng bộ theo chuyên ngành.
Để giải quyết căn cơ vấn đề này trong năm 2026 và các năm tiếp theo, Sở Giáo dục và Đào tạo xác định đây là nhiệm vụ lâu dài, cần sự phối hợp đồng bộ của nhiều cấp, nhiều ngành. Thời gian tới, Sở sẽ tập trung triển khai một số nhóm giải pháp trọng tâm như: đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo theo hướng chiến lược, gắn đào tạo với nhu cầu thực tế, đào tạo theo địa chỉ; đa dạng hóa các hình thức bồi dưỡng thường xuyên, chuyên đề, kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, nhân rộng mô hình hay, cách làm hiệu quả. Đồng thời, tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, điều kiện làm việc theo hướng hiện đại hóa; từng bước cải thiện chính sách đối với nhà giáo, xây dựng môi trường sư phạm tích cực, nhân văn để giáo viên yên tâm cống hiến, qua đó tạo động lực thu hút sinh viên gắn bó với ngành sư phạm.
Cùng với đó, thực hiện Nghị quyết số 248/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chủ động rà soát, đánh giá thực trạng đội ngũ và nhu cầu tuyển dụng. Ngày 14/1/2026, Sở ban hành Công văn số 189/SGDĐT-TCCB đề nghị Ủy ban nhân dân xã, phường phối hợp rà soát, báo cáo nhu cầu tuyển dụng viên chức giáo dục. Trên cơ sở kết quả rà soát, Sở sẽ triển khai tuyển dụng viên chức theo đúng quy định của Luật Nhà giáo, từng bước ổn định đội ngũ và nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn thành phố.
Cô Huyền cũng cho biết thêm, sau sáp nhập, sự chênh lệch về điều kiện giáo dục giữa khu vực đô thị trung tâm và vùng ven, nông thôn bộc lộ rõ hơn, nhất là về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và khả năng tiếp cận dịch vụ giáo dục chất lượng cao. Trước thực tế đó, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chủ động rà soát tổng thể, điều chỉnh việc phân bổ nguồn lực theo hướng ưu tiên cho các địa bàn còn khó khăn, nhằm từng bước thu hẹp khoảng cách và bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Quan điểm xuyên suốt của Sở là công bằng trong giáo dục không đồng nghĩa với phân bổ dàn trải, phải dựa trên nhu cầu thực tế và mức độ thiếu hụt của từng khu vực, bảo đảm mọi học sinh đều được học tập trong điều kiện tối thiểu có chất lượng, đồng thời nâng dần mặt bằng chung của toàn thành phố. Trọng tâm điều chỉnh nguồn lực được tập trung vào ba nội dung chính gồm: ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cho vùng ven, nông thôn; bảo đảm đầy đủ, kịp thời chính sách cho học sinh thuộc diện khó khăn; rà soát, điều chỉnh quy hoạch mạng lưới trường lớp phù hợp với quy mô dân số và điều kiện thực tế sau sáp nhập.
Về trung và dài hạn, giai đoạn 2026-2030, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ phối hợp với các sở, ngành tham mưu kế hoạch đầu tư công trung hạn để nâng cấp, cải tạo, sửa chữa trường lớp trên địa bàn thành phố với tổng kinh phí dự kiến khoảng 1.724 tỷ đồng, trong đó ưu tiên cao cho khu vực vùng ven, nông thôn và địa bàn còn khó khăn.
Song song với nguồn lực nhà nước giữ vai trò chủ đạo, ngành giáo dục tiếp tục khuyến khích xã hội hóa giáo dục, huy động hợp lý các nguồn lực xã hội, nhất là tại địa bàn khó khăn, nhằm bảo đảm mọi học sinh đều được học tập trong môi trường an toàn, công bằng, từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển giáo dục bền vững và đồng đều trên toàn thành phố.
Định hướng xuyên suốt năm 2026 của Sở là "ổn định - nâng chất - phát triển bền vững"
Bước sang năm 2026, Quyền Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Cần Thơ chia sẻ, trong bối cảnh ngành giáo dục vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và triển khai nhiều chủ trương, chính sách mới, Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Cần Thơ xác định "ổn định - nâng chất - phát triển bền vững" là định hướng xuyên suốt. Đây vừa là yêu cầu trước mắt để thích ứng với những thay đổi sau sáp nhập, vừa là nền tảng lâu dài cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Trọng tâm trước hết là ổn định tổ chức bộ máy và đội ngũ, đặc biệt là đội ngũ nhà giáo; từng bước khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực và chất lượng quản trị ngành. Song song đó, ngành tập trung nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, gắn giáo dục đại trà với giáo dục mũi nhọn; chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, xây dựng văn hóa học đường, tạo môi trường giáo dục an toàn, nhân văn.
Chuyển đổi số tiếp tục được xác định là một khâu đột phá, với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, dạy học, kiểm tra, đánh giá, góp phần nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của hoạt động giáo dục.
Bên cạnh đó, ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố sẽ ưu tiên đầu tư cho vùng ven, nông thôn và địa bàn còn khó khăn, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các khu vực. Năm 2026 cũng là năm "đặt nền", chuẩn bị các điều kiện quan trọng cho giai đoạn phát triển 2026-2030, hướng tới mục tiêu xây dựng Thành phố Cần Thơ trở thành trung tâm giáo dục - đào tạo của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đóng vai trò dẫn dắt, lan tỏa về chất lượng nguồn nhân lực, từng bước hội nhập khu vực và quốc tế.
"Ngành giáo dục Cần Thơ bước vào năm 2026 với quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, hành động quyết liệt và tư duy phát triển dài hạn, coi chất lượng giáo dục và con người là động lực cốt lõi cho sự phát triển bền vững của thành phố trong giai đoạn mới", cô Huyền nhấn mạnh.
