Tường thuật Talkshow “Biết điểm chuẩn đại học, cao đẳng năm 2026: thí sinh cần làm gì tiếp theo?”

Sau một hành trình dài với kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, đăng ký nguyện vọng, chờ đợi kết quả lọc ảo và điểm chuẩn, các thí sinh đã bắt đầu biết mình sẽ bước tiếp như thế nào. Có bạn đã trúng tuyển, có bạn chưa có kết quả như kỳ vọng. Nhưng dù kết quả là gì, hành trình của các thí sinh chưa dừng lại ở việc biết điểm chuẩn.

Vậy từ lúc biết kết quả đến khi chính thức trở thành sinh viên, các bạn cần làm gì? Bước từ bậc trung học phổ thông lên đại học, cao đẳng có gì khác biệt? Tân sinh viên cần chuẩn bị gì và đâu là những “cái bẫy” cần tránh?

Và với những thí sinh chưa trúng tuyển, cần bình tĩnh như thế nào, tìm kiếm thông tin ra sao để có một lựa chọn phù hợp?

Nhằm giúp cho học sinh có thêm thông tin về định hướng nghề nghiệp, xây dựng chiến lược hợp lý sau khi biết điểm chuẩn, Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam tổ chức Talkshow “Biết điểm chuẩn đại học, cao đẳng năm 2026: thí sinh cần làm gì tiếp theo?”

Tham dự chương trình là các chuyên gia phụ trách tuyển sinh của nhiều trường đại học, cao đẳng ở khu vực Thành phố Hồ Chí Minh như:

Tiến sĩ Lê Sĩ Hải, Giám đốc điều hành Hệ Sinh thái Trường Đại học Văn Hiến - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Bình Minh Sài Gòn;

Tiến sĩ Mai Đức Toàn - Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh, Trường Đại học Gia Định;

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Phó trưởng phòng Tuyển sinh đào tạo - Hợp tác quốc tế, Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng Thành phố Hồ Chí Minh;

Bà Bế Thị Duyên, Phó Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh - Truyền thông, Trường Cao đẳng Đại Việt Sài Gòn;

Ông Nguyễn Thanh Thuyết, Trung tâm Truyền thông - Tuyển sinh và Dịch vụ, Trường Cao đẳng Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh;

TỪ 2K8 ĐẾN GIẢNG ĐƯỜNG

MC: Thưa quý vị, trước hết chúng ta sẽ bắt đầu với những thí sinh đã có kết quả trúng tuyển.

Biết điểm là một khoảnh khắc rất vui, nhưng biết điểm chưa phải là kết thúc của quá trình tuyển sinh. Vậy từ một thông báo trúng tuyển trên hệ thống đến ngày chính thức bước vào giảng đường, 2K8 cần đi qua những bước nào?

Thưa Tiến sĩ Mai Đức Toàn, từ góc độ một trường đại học, khi thí sinh đã biết mình trúng tuyển, việc đầu tiên các em cần làm là gì? Có những bước nào mà thí sinh tuyệt đối không nên bỏ qua trong giai đoạn này?

Tiến sĩ Mai Đức Toàn: Sau khi biết mình trúng tuyển, thí sinh trước hết cần bình tĩnh kiểm tra kỹ thông tin và hoàn tất đúng các bước xác nhận, nhập học theo thời hạn của nhà trường.

Quan trọng hơn, các em nên dành thời gian nhìn lại lựa chọn của mình: ngành học có phù hợp không, chương trình đào tạo thế nào, học phí, môi trường và cơ hội nghề nghiệp ra sao. Đừng xem trúng tuyển là đích đến, bởi đó mới là điểm bắt đầu của hành trình đại học và nghề nghiệp phía trước.

MC: Thưa Tiến sĩ Lê Sĩ Hải, ở góc nhìn của một hệ sinh thái có cả đại học và cao đẳng, thầy có thể hình dung giúp 2K8 một “lộ trình” từ hôm nay đến ngày chính thức bước vào giảng đường?

Tiến sĩ Lê Sĩ Hải: Sau khi các trường công bố điểm chuẩn, việc đầu tiên và quan trọng nhất các em cần làm là xác nhận nhập học trực tuyến trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây là bước bắt buộc, nếu các em quên hoặc không thực hiện đúng thời gian quy định thì dù đã có tên trong danh sách trúng tuyển, các em cũng có thể không được công nhận nhập học.

Sau khi xác nhận nhập học trực tuyến, các em cần chủ động chuẩn bị về tài chính và hồ sơ giấy tờ. Về tài chính, các em cần tính toán các khoản như học phí học kỳ đầu tiên, lệ phí nhập học và chi phí sinh hoạt, đặc biệt là những em từ các tỉnh lên Thành phố Hồ Chí Minh học tập. Về hồ sơ, mỗi trường sẽ có những yêu cầu khác nhau, vì vậy các em cần truy cập website chính thức của trường mình trúng tuyển để biết chính xác cần chuẩn bị những giấy tờ gì.

Khi đến trường làm thủ tục nhập học trực tiếp, các em nhớ mang đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu. Nếu có bất kỳ khó khăn nào trong quá trình nhập học, các em có thể liên hệ với các bộ phận tư vấn, hỗ trợ của nhà trường. Đối với những em ở tỉnh xa, chưa có chỗ ở, các em cũng nên chủ động tìm hiểu thông tin về ký túc xá hoặc nhà trọ để ổn định cuộc sống trước khi bắt đầu học tập.

Khi bước vào đại học, các em cần chuẩn bị một tâm thế hoàn toàn mới. Môi trường đại học khác rất nhiều so với trung học phổ thông. Ở đây, tính chủ động và tự chủ là yếu tố rất quan trọng. Các em không thể chỉ chờ thầy cô giao bài hay hướng dẫn từng bước mà phải tự tìm tòi, tự sắp xếp thời gian và chủ động trong học tập.

Theo tôi, thành công ở đại học không chỉ nằm ở điểm số. Các em cần tích lũy kiến thức chuyên môn, đồng thời rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng làm việc và thái độ để có thể thích nghi với môi trường số cũng như quá trình hội nhập quốc tế. Hiện nay có thể xuất hiện những website, số điện thoại hoặc tài khoản giả danh nhà trường để tiếp cận tân sinh viên. Các em cần hết sức cảnh giác, kiểm tra thông tin thật kỹ và chỉ tin tưởng những thông tin được đăng tải trên website, số điện thoại và các kênh chính thức của nhà trường. Khi có bất kỳ vấn đề gì chưa rõ, các em nên liên hệ trực tiếp với trường để được hướng dẫn chính xác.

MC: Vâng, như chia sẻ của các khách mời, biết kết quả trúng tuyển mới chỉ là một dấu mốc. Để chính thức trở thành sinh viên, 2K8 vẫn còn một số bước cần hoàn tất và những thông tin rất quan trọng cần chủ động tìm hiểu.

Nhưng bên cạnh những thủ tục sau trúng tuyển, có một câu hỏi mà chắc hẳn nhiều phụ huynh và thí sinh cũng đang quan tâm: Nhà trường sẽ đồng hành với tân sinh viên như thế nào trong giai đoạn đầu này?

Đặc biệt, các em cần chuẩn bị những gì về hồ sơ, học phí, học bổng, chỗ ở và các điều kiện học tập trước ngày bước vào giảng đường? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cụ thể hơn từ góc nhìn của các trường cao đẳng.

Sau khi chính thức nhập học, những ngày đầu ở trường sẽ có rất nhiều điều mới mẻ. Thưa ông Nguyễn Trọng Nghĩa và bà Bế Thị Duyên, nhà trường thường đồng hành như thế nào để tân sinh viên nhanh chóng thích nghi với môi trường mới, từ học tập, đời sống đến những khó khăn các em có thể gặp phải?

Bà Bế Thị Duyên: Đối với Trường Cao đẳng Đại Việt Sài Gòn, bên cạnh việc đồng hành trong học tập, nhà trường đặc biệt quan tâm đến học bổng, chính sách hỗ trợ và đời sống sinh viên.

Nhà trường có các chương trình học bổng, chính sách hỗ trợ dành cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn (học sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, vượt khó, học giỏi); Có thành tích học tập tốt (học sinh giỏi 3 năm trung học phổ thông, học sinh giỏi lớp 12); Sinh viên thuộc đồng bào dân tộc thiểu số, sinh viên là bộ đội xuất ngũ Trường Sa, Hoàng Sa, sinh viên có ông bà, cha mẹ là thương binh liệt sỹ, người có công với cách mạng; Quỹ khuyến học lên đến 15 tỷ đồng...

Ngoài ra, trong quá trình học tập, nếu sinh viên gặp vấn đề về tài chính hay những khó khăn trong đời sống, các em có thể chủ động chia sẻ với thầy cô và các bộ phận phụ trách để được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời.

Đặc biệt, với những tân sinh viên lần đầu xa gia đình, nhà trường tạo nhiều cơ hội để các em giao lưu, kết nối thông qua hoạt động Đoàn Hội, câu lạc bộ và các hoạt động tập thể, từ đó nhanh chóng hòa nhập với môi trường mới.

Chúng tôi muốn các em hiểu rằng: khi bước vào Đại Việt Sài Gòn, các em không đơn độc. Nhà trường và thầy cô luôn sẵn sàng đồng hành, lắng nghe và hỗ trợ để các em yên tâm học tập, rèn luyện và phát triển.

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa: Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng Thành phố Hồ Chí Minh có kế hoạch để hỗ trợ tân sinh viên khoá 2026 về học tập, ăn ở, sinh hoạt thông qua tuần lễ Giáo dục định hướng, giúp cho sinh viên hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ, ý thức trách nhiệm của cá nhân thông qua công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, các quy chế, quy định về đào tạo, chế độ chính sách, khen thưởng, kỷ luật, công tác sinh viên, nhiệm vụ của người học nhằm đáp ứng tốt yêu cầu đào tạo, quy chế rèn luyện và trang bị các kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng mềm và nội quy, quy định của nhà trường.

Ngoài ra, nhà trường cũng chú trọng hướng dẫn cho tân sinh viên kỹ năng sống và kỹ năng tự bảo vệ bản thân: Kỹ năng giao tiếp, ứng xử học đường, văn hóa học đường; kỹ năng chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần. Nề nếp sinh hoạt trong ký túc xá, trong khuôn viên trường. Tuyên truyền về Y tế học đường, phòng chống tai nạn thương tích, đuối nước, về công tác phòng chống ma túy, phòng chống tệ nạn xã hội, an toàn giao thông…

MC: Có thể thấy, ngay từ trước ngày nhập học, tân sinh viên đã có khá nhiều việc cần chuẩn bị. Và sự đồng hành của nhà trường cũng là một điểm tựa để các em yên tâm hơn khi bước vào chặng đường mới.

Nhưng từ một học sinh trung học phổ thông trở thành sinh viên đại học, cao đẳng không chỉ là thay đổi về môi trường học tập. Đây còn là sự thay đổi về cách học, cách quản lý thời gian và quan trọng hơn là mức độ tự chủ của mỗi người. Vậy 2K8 cần chuẩn bị tâm thế như thế nào để không bị “sốc” khi bước qua cánh cửa giảng đường? Những khác biệt lớn nhất giữa trung học phổ thông và đại học, cao đẳng là gì?

​Thưa các vị, từ môi trường trung học phổ thông bước vào đại học, cao đẳng, 2K8 sẽ đối diện với những thay đổi rất lớn về cách học, cách quản lý thời gian và mức độ tự chủ. Theo các vị, đâu là những khác biệt mà tân sinh viên cần chuẩn bị tâm thế ngay từ đầu?

Xin mời ông Nguyễn Thanh Thuyết và Tiến sĩ Lê Sĩ Hải lần lượt trả lời.

​Ông Nguyễn Thanh Thuyết: Ở môi trường cao đẳng, đại học, những gì bạn nhận được hoàn toàn tỷ lệ thuận với sự chủ động mà bạn bỏ ra. Trước hết là cách học, các bạn cần chủ động hơn.

Vai trò của giảng viên thay đổi: Ở trung học phổ thông, giáo viên thường bám sát, nhắc nhở bài tập và "đọc - chép" kiến thức. Ở trường cao đẳng hay đại học thì giảng viên chỉ đóng vai trò là người dẫn dắt, hướng dẫn. Thầy, cô sẽ đưa ra đề cương, tài liệu tham khảo và giảng những nội dung cơ bản về môn học. Sinh viên phải tự đọc thêm giáo trình và tìm kiếm tài liệu để đào sâu vấn đề và trao đổi lại với nhóm, với giảng viên.

Trọng tâm vào thực hành và kỹ năng: Chương trình cao đẳng mang tính ứng dụng nghề nghiệp rất cao nhằm mục tiêu đào tạo nhân lực trực tiếp cho sản xuất, kinh doanh,… Thay vì các bài kiểm tra học thuộc lòng, 2K8 sẽ thực hành nhiều với các bài tập lớn (tiểu luận), dự án nhóm, thuyết trình và thực hành nghề nghiệp.

Tân sinh viên cần biết trước và học cách làm quen với việc đọc tài liệu trước khi đến lớp và mạnh dạn đặt câu hỏi phản biện. Kỹ năng làm việc nhóm (teamwork) cũng sẽ được nâng cao.

Thứ hai, các bạn cần biết cách quản lý thời gian từ "thời khóa biểu cố định" sang thời gian linh hoạt hơn.

Đặc thù của học chế tín chỉ: Sinh viên không học theo một lịch cố định từ sáng đến chiều, từ thứ 2 đến thứ 7 như trước. Có những ngày lịch học kín mít, nhưng cũng có những ngày trống hoàn toàn. Lịch học do sinh viên đăng ký theo thông báo của nhà trường vào đầu mỗi học kỳ, do đó việc chủ động theo dõi thời khóa biểu các môn và đăng ký vào các lớp học phần phù hợp là rất quan trọng.

Giữa các ca học thường có những khoảng trống. Nếu không có kỹ năng quản lý, tân sinh viên rất dễ sa đà vào việc la cà quán xá, lướt điện thoại, hoặc ngủ nướng vào những ngày nghỉ, dẫn đến tình trạng "nước đến chân mới nhảy" khi có deadline.

Các bạn sẽ làm quen và có một kỹ năng quản lý thời gian của mình để tham gia học tập, sinh hoạt tại trường.

Thứ ba là mức độ tự chủ cao, sinh viên phải chịu trách nhiệm cao với các quyết định của mình.

Các nhà trường không thường xuyên liên hệ với phụ huynh để thông tin việc học. Việc vắng mặt quá số buổi quy định (thường là 20-30%) sẽ tự động dẫn đến việc cấm thi và học lại, đóng lại tiền học phí.

Đồng thời, sinh viên cũng cần tự quyết định lộ trình của mình: Các bạn sẽ phải tự theo dõi tiến độ đào tạo, tự canh thời gian để đăng ký môn học (cuộc chiến giành slot học), và tự giải quyết các vấn đề hành chính (giấy tờ, học phí).

Nhiều sinh viên thường tập trung vào công việc làm thêm, phân bổ chưa hợp lý làm ảnh hưởng đến kết quả học tập.

Tiến sĩ Lê Sĩ Hải: Điều đầu tiên tôi muốn nhắn nhủ với các em tân sinh viên là hãy chuẩn bị cho mình một tâm thế thật tốt khi bước vào môi trường đại học, cao đẳng. Sự khác biệt lớn nhất giữa bậc trung học phổ thông và đại học chính là sự tự do. Nhưng tự do luôn đi kèm với trách nhiệm. Khi các em được tự do lựa chọn thì đồng thời các em cũng phải chịu trách nhiệm với những lựa chọn của mình. Nếu không có trách nhiệm với bản thân, các em rất dễ sa đà, mất phương hướng và đi xa khỏi mục tiêu ban đầu. Theo tôi, người càng có trách nhiệm với chính mình thì càng có nhiều cơ hội thành công trong môi trường đại học.

Tôi khuyên các em ngay từ năm nhất hãy bắt đầu xây dựng cho mình một lộ trình cá nhân, hay có thể gọi là một “personal roadmap”. Các em hãy thử đặt câu hỏi: 5 năm nữa mình sẽ là ai, 10 năm nữa mình muốn trở thành người như thế nào? Khi xác định được tầm nhìn dài hạn, các em mới có thể xây dựng từng bước đi phù hợp cho mình.

Đặc biệt với các bạn tân sinh viên, việc xây dựng lộ trình ngay từ năm nhất rất quan trọng. Đây là giai đoạn các em chuyển từ môi trường phổ thông sang một môi trường hoàn toàn mới. Nếu không có sự chuẩn bị, các em rất dễ gặp “cú sốc” khi bước vào đại học.

Trong học kỳ đầu tiên, thông thường nhà trường sẽ sắp xếp lịch học tương đối cố định để các em làm quen với môi trường mới. Nhưng từ học kỳ thứ hai, khi bắt đầu học theo hệ thống tín chỉ, các em sẽ phải chủ động hơn rất nhiều: tự đăng ký môn học, lựa chọn thời gian, địa điểm học và trong một số trường hợp có thể lựa chọn giảng viên. Đây chính là lúc các em phải biết kết hợp giữa lộ trình cá nhân với kế hoạch đào tạo của nhà trường.

Lộ trình của mỗi người cũng không chỉ có chuyện học. Các em còn cần dành thời gian cho câu lạc bộ, đội nhóm, hoạt động xã hội, rèn luyện kỹ năng và những trải nghiệm khác. Vì vậy, tôi cho rằng quản lý thời gian cá nhân là một trong những năng lực rất quan trọng quyết định sự thành công của sinh viên.

Nếu trong quá trình học tập hoặc xây dựng lộ trình cá nhân các em gặp khó khăn thì đừng nghĩ rằng mình phải tự giải quyết tất cả. Các em có thể tìm đến cố vấn học tập để được hỗ trợ về chuyên môn và kế hoạch học tập; có thể tìm đến Trung tâm Chăm sóc người học khi cần được hỗ trợ về các vấn đề của sinh viên; hoặc Trung tâm Tham vấn tâm lý nếu gặp stress, áp lực hay những khó khăn về tâm lý. Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên cũng là những kênh để các em trao đổi, chia sẻ và rèn luyện bản thân.

Một vấn đề nữa tôi muốn đặc biệt lưu ý với các em là việc đi làm thêm. Tôi không phản đối chuyện sinh viên đi làm thêm. Nhà trường cũng khuyến khích các em trải nghiệm thực tế, nhưng các em phải biết cân đối thời gian và xác định đâu là nhiệm vụ chính của mình.

Có không ít sinh viên ban đầu đi làm thêm để có thêm thu nhập, rồi dần dần bị cuốn vào việc kiếm tiền hàng tháng. Các em làm để mua điện thoại, mua xe, mua sắm, ăn uống… và cuối cùng lại quên mất nhiệm vụ quan trọng nhất là học tập và chuẩn bị nghề nghiệp cho tương lai.

Nếu không kiểm soát được thời gian, việc làm thêm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập. Có những trường hợp tiền kiếm được từ việc làm thêm còn không đủ để đóng học phí học lại do thi trượt. Nếu tình trạng này kéo dài, các em có thể phải kéo dài thời gian học từ 3-4 năm lên 6-7 năm, thậm chí có trường hợp phải bỏ học giữa chừng. Khi đó, cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc mà còn là thời gian và cơ hội của chính các em.

Vì vậy, nếu các em muốn đi làm thêm, hãy ưu tiên những công việc có liên quan đến ngành nghề mình đang học. Khi đó, các em vừa có thêm trải nghiệm, vừa có thể tích lũy kỹ năng thực tế và hiểu hơn về công việc mình sẽ làm sau khi tốt nghiệp.

Điều quan trọng nhất tôi muốn nhắn gửi là mỗi người cần có một lộ trình riêng cho mình và phải nghiêm túc bám sát lộ trình đó. Các em hãy xác định rõ mình muốn trở thành ai, cần học gì, rèn luyện kỹ năng gì và trải nghiệm những gì trong từng năm học. Nếu có một lộ trình cá nhân rõ ràng, biết quản lý thời gian và chịu trách nhiệm với những lựa chọn của mình, tôi tin các em sẽ có thể tốt nghiệp đúng hạn sau 3-4 năm và quan trọng hơn là có đủ năng lực, kỹ năng để tìm được một công việc phù hợp sau khi ra trường.

​MC: Như các khách mời vừa chia sẻ, khác biệt lớn nhất khi bước từ trung học phổ thông lên đại học, cao đẳng có lẽ là các bạn trẻ phải chủ động hơn rất nhiều. Từ việc học, quản lý thời gian cho đến cách đưa ra những quyết định của riêng mình.

Nhưng cũng chính trong giai đoạn đầu này, khi chưa quen với môi trường mới, tân sinh viên rất dễ có những lựa chọn tưởng như bình thường nhưng lại ảnh hưởng đến việc học và cuộc sống sau đó.

Vậy những “bẫy” nào sinh viên năm nhất cần nhận diện sớm để không phải mất thời gian điều chỉnh?

Bước vào môi trường mới, sinh viên năm nhất có nhiều tự do hơn nhưng cũng đứng trước rất nhiều lựa chọn. Theo các thầy cô, đâu là những “bẫy” phổ biến mà 2K8 cần nhận diện sớm để không ảnh hưởng đến việc học và cuộc sống?

Xin mời đại diện các trường cùng chia sẻ.

Tiến sĩ Mai Đức Toàn: Bẫy phổ biến nhất của sinh viên năm nhất là không biết quản lý thời gian. Các em có nhiều tự do hơn nhưng nếu quen với việc trì hoãn, bỏ tiết, để dồn bài tập hoặc đến sát deadline mới học thì rất dễ hụt hơi.

Tôi cho rằng 2K8 nên tập xây dựng thời gian biểu ngay từ đầu, ưu tiên việc học, chủ động theo dõi lịch học và deadline, đồng thời dành thời gian hợp lý cho hoạt động ngoại khóa, bạn bè và nghỉ ngơi. Tự do ở đại học không có nghĩa là muốn làm gì cũng được, mà là phải biết tự chịu trách nhiệm với cách mình sử dụng thời gian.

Bà Bế Thị Duyên: Theo tôi, một trong những “bẫy” mà sinh viên năm nhất dễ gặp nhất là việc làm thêm và những lời mời gọi thiếu kiểm chứng. Việc làm thêm là một trải nghiệm tốt, giúp các em có thêm thu nhập và kỹ năng, nhưng nếu quá tập trung vào việc kiếm tiền mà sao nhãng việc học thì sẽ ảnh hưởng lâu dài.

Các em cũng cần cân trọng với những lời mời gọi trên mạng, chẳng hạn như việc nhẹ, thu nhập cao, yêu cầu đóng phí, đặt cọc hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Trước khi tham gia, các em nên tìm hiểu kỹ đơn vị tuyển dụng và trao đổi với gia đình, thầy cô khi chưa chắc chắn.

Bên cạnh đó, sinh viên nên tích cực tham gia các hoạt động, câu lạc bộ phù hợp, nhưng cần biết chọn lọc và cân bằng giữa học tập, hoạt động và nghỉ ngơi. Điều quan trọng nhất là đừng vội tin vào những cơ hội “quá dễ dàng”. Hãy ưu tiên việc học, lựa chọn môi trường lành mạnh và chủ động tìm sự hỗ trợ từ nhà trường khi gặp vấn đề.

Ông Nguyễn Thanh Thuyết: Một tình huống thực tế mà sinh viên dễ chủ quan, ví dụ thực tế tại Trường Cao đẳng Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh: Sinh viên không chủ động theo dõi thông báo trên tài khoản sinh viên, thực hiện trễ thông báo bị trừ điểm rèn luyện (thông báo đăng ký ngoại trú, cam kết an toàn giao thông, cập nhật thông tin điểm rèn luyện,…)

​MC: Qua những chia sẻ vừa rồi, có thể thấy bước vào đại học, cao đẳng là một hành trình mới với rất nhiều thay đổi. Nhưng 2K8 không phải đi một mình. Ngay từ những ngày đầu tiên, các em sẽ có sự đồng hành của nhà trường trong học tập, đời sống và cả quá trình chuẩn bị cho tương lai.

Vậy mỗi nhà trường có một “điểm tựa” nào mà tân sinh viên cần biết và chủ động tìm đến ngay từ đầu? Xin mời mỗi khách mời chia sẻ ngắn gọn một điều quan trọng nhất mà tân sinh viên không nên bỏ lỡ là gì?

Tiến sĩ Lê Sĩ Hải: Triết lý giáo dục mà nhà trường theo đuổi là “Thành nhân trước thành danh”. Tôi cho rằng trước khi muốn thành công, muốn có một vị trí tốt trong xã hội hay đạt được những thành tựu trong nghề nghiệp, trước hết các em phải trở thành một người tốt, làm chủ được bản thân và có trách nhiệm với chính mình.

Nhà trường không chỉ trang bị cho sinh viên kiến thức chuyên môn hay kỹ năng nghề nghiệp để các em có thể làm việc tốt sau khi tốt nghiệp, mà chúng tôi đặc biệt chú trọng đến chữ ‘nhân’. Các em cần được rèn luyện về kỹ năng, thái độ, tinh thần và khả năng thích nghi để có thể làm chủ bản thân, hội nhập tốt trong kỷ nguyên số và môi trường quốc tế.

Triết lý này không chỉ nằm trên giấy mà được chúng tôi lồng ghép vào các hoạt động trong suốt quá trình sinh viên học tập tại trường. Ngay từ tuần sinh hoạt công dân đầu khóa, các em sẽ được cung cấp những thông tin cần thiết về nội quy, quy định của nhà trường, đồng thời được cảnh báo về những cạm bẫy, những vấn đề mà một sinh viên có thể gặp phải trong môi trường đại học.

Bên cạnh đó, các khoa cũng thường xuyên tổ chức những buổi sinh hoạt chuyên môn, kỹ năng và mời các chuyên gia tâm lý, cán bộ công an đến chia sẻ để giúp sinh viên nhận diện, phòng tránh các hình thức lừa đảo và những cạm bẫy trong cuộc sống hiện nay.

Các em cũng không đơn độc trong quá trình học tập. Nhà trường có một hệ thống hỗ trợ khá đa dạng, từ Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên, đội ngũ cố vấn học tập, Trung tâm Chăm sóc người học cho đến Trung tâm Hợp tác doanh nghiệp. Mỗi đơn vị có một vai trò khác nhau, nhưng đều hướng đến mục tiêu đồng hành, hỗ trợ sinh viên trong học tập, rèn luyện, phát triển kỹ năng và chuẩn bị cho công việc sau khi tốt nghiệp.

Một điểm mà tôi rất mong các em tân sinh viên quan tâm là hãy tận dụng thời gian đại học để trải nghiệm và khám phá chính mình. Hiện nay, nhà trường có hơn 30 câu lạc bộ, đội, nhóm ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Đây là môi trường rất tốt để các em rèn luyện kỹ năng, làm việc nhóm, giao tiếp, tổ chức hoạt động và phát hiện những năng lực mà có thể trước đây chính các em cũng chưa nhận ra ở bản thân mình.

Tôi luôn quan niệm mỗi sinh viên là một giá trị đặc biệt. Không phải em nào cũng giống nhau và không phải em nào cũng có cùng một thế mạnh. Điều quan trọng là nhà trường tạo ra môi trường để các em được thử sức, được trải nghiệm và từng bước phát huy giá trị riêng của mình. Các em đừng để những năm tháng đại học trôi qua chỉ với việc đi học rồi về nhà. Hãy tham gia các hoạt động, câu lạc bộ, đội nhóm và những trải nghiệm phù hợp để thanh xuân của mình thực sự có ý nghĩa.

Cuối cùng, tất cả những hoạt động trong hệ sinh thái giáo dục của nhà trường đều hướng đến một mục tiêu: đào tạo ra những người vừa giỏi chuyên môn, vừa có nhân cách và trách nhiệm. Trước hết là các em biết phụng sự và phát triển chính mình, sau đó có thể trở thành chỗ dựa, đóng góp cho gia đình và xa hơn nữa là đóng góp cho xã hội, cho đất nước.

Tôi mong rằng khi bước vào môi trường đại học, các em không chỉ đặt câu hỏi ‘Sau này mình sẽ làm nghề gì?’ mà hãy đặt thêm một câu hỏi quan trọng hơn: ‘Mình muốn trở thành người như thế nào?’. Khi trả lời được câu hỏi đó, các em sẽ có một nền tảng tốt để đi đến thành công.

​Tiến sĩ Mai Đức Toàn: Nếu phải chọn một điều quan trọng nhất, tôi muốn các bạn nhớ rằng đừng ngại tìm đến những điểm tựa của nhà trường ngay từ những ngày đầu.

Trong học tập, các em có thể chủ động trao đổi với giảng viên, cố vấn học tập khi gặp khó khăn; về kỹ năng và môi trường, hãy tích cực tham gia câu lạc bộ, workshop, hoạt động trải nghiệm để rèn luyện và mở rộng mối quan hệ.

Bên cạnh đó, các phòng, khoa và các kênh hỗ trợ sinh viên luôn là nơi các em có thể tìm đến khi cần hỗ trợ về học tập, đời sống hay định hướng nghề nghiệp.

Đại học là hành trình tự chủ, nhưng tự chủ không có nghĩa là phải tự xoay xở một mình. Biết tìm đúng người, đúng kênh và đúng thời điểm cũng là một kỹ năng rất quan trọng.

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa: Sinh viên cần chủ động học tập gắn với thực hành, thực tập, doanh nghiệp. Theo đó, sinh viên học lý thuyết, thực hành tại xưởng trường, phòng thực hành, đi tham quan, kiến tập, đi học song hành (như Công ty Đạt Vĩnh Tiến, Công ty Haohua, Công ty Vinfast…) tại nhà máy hoặc thực tập tại nhà máy, công ty. Sinh viên nghiên cứu thực tế để làm bài tập lớn, đồ án…

​Bà Bế Thị Duyên: Nếu chọn một điều mà tân sinh viên không nên bỏ lỡ, tôi muốn nhấn mạnh đó là chủ động tìm hiểu về học phí, học bổng và các chính sách hỗ trợ sinh viên ngay từ đầu.

Tại Trường Cao đẳng Đại Việt Sài Gòn, chúng tôi luôn mong muốn sinh viên, đặc biệt là các bạn có hoàn cảnh khó khăn, không phải vì áp lực tài chính mà bỏ lỡ cơ hội học tập. Vì vậy, các em nên chủ động tìm hiểu các chương trình học bổng, chính sách hỗ trợ và mạnh dạn trao đổi với nhà trường khi gặp khó khăn.

Thông điệp tôi muốn gửi đến các bạn 2K8 là: đừng ngại hỏi và đừng chờ đến khi khó khăn mới tìm đến nhà trường. Hãy chủ động ngay từ những ngày đầu để biết mình được hưởng những quyền lợi, chính sách gì và có thể nhận được sự hỗ trợ nào. Nhà trường luôn sẵn sàng đồng hành để các em yên tâm học tập và hoàn thành hành trình của mình.

Ông Nguyễn Thanh Thuyết: Ngay ở trường có rất nhiều các câu lạc bộ, các hoạt động ngoại khóa nói chung giúp sinh viên có môi trường sinh hoạt năng động, lành mạnh và phát triển kỹ năng. Đồng thời mở rộng quan hệ tích cực, tăng cơ hội có việc làm tốt sau tốt nghiệp.

Hằng năm, nhà trường có tổ chức ngày hội việc làm để sinh viên thực hành sớm kỹ năng phỏng vấn, tìm kiếm việc làm, nắm bắt yêu cầu của nhà tuyển dụng đặt mục tiêu sớm. Suy cho cùng, mục tiêu sau khi hoàn thành chương trình cao đẳng, đại học đó là sinh viên có tấm bằng tốt nghiệp và dùng nó để làm điều kiện “cần” và bắt đầu tham gia thị trường lao động, nuôi sống bản thân. Do đó sinh viên cần chủ động tham gia các hoạt động nhiều hơn để phát triển và chuẩn bị tốt hành trang hơn nữa cho bản thân bên cạnh kiến thức được trang bị qua chương trình đào tạo.

CHƯA TRÚNG TUYỂN – BÌNH TĨNH ĐỂ TÌM LỰA CHỌN PHÙ HỢP

MC: Với những thí sinh đã trúng tuyển, cánh cửa giảng đường đang mở ra. Nhưng không phải bạn nào hôm nay cũng có kết quả như mong muốn. Nếu chưa trúng tuyển, điều quan trọng nhất lúc này là bình tĩnh, kiểm tra kỹ kết quả và chưa vội đưa ra quyết định. Vậy việc đầu tiên các em nên làm là gì?

Thưa Tiến sĩ Mai Đức Toàn và Tiến sĩ Lê Sĩ Hải, nếu hôm nay một thí sinh chưa trúng tuyển như mong muốn, việc đầu tiên các em nên làm là gì?

Tiến sĩ Mai Đức Toàn: Việc đầu tiên các em cần làm là cho phép bản thân nghỉ ngơi 1–2 ngày để giải tỏa cảm xúc tiêu cực, tuyệt đối không đưa ra quyết định vội vàng lúc tâm lý đang xáo trộn.

Sau khi đã lấy lại sự tỉnh táo, hãy làm một việc rất thực tế: Rà soát ngay danh sách các trường đang mở đợt xét tuyển bổ sung và kiểm tra lại các phương thức mình còn quyền sử dụng (như xét học bạ hay điểm thi đánh giá năng lực). Hãy nhớ rằng, chưa trúng tuyển nguyện vọng ưu tiên chỉ là chưa đúng thời điểm, hoàn toàn không phải là mất đi cơ hội vào đại học.

Tiến sĩ Lê Sĩ Hải: Nếu các em chưa trúng tuyển vào trường đại học mà mình mong muốn trong đợt 1 thì điều đầu tiên tôi muốn nhắn nhủ là các em hãy bình tĩnh. Đừng vội tự trách bản thân hay cho rằng mình thất bại. Giá trị của một con người là cả một quá trình dài và chắc chắn không thể được quyết định chỉ bởi kết quả của một kỳ thi.

Điều các em cần làm lúc này là chủ động tìm hiểu những trường đang xét tuyển bổ sung và xem đâu là lựa chọn phù hợp với năng lực, điều kiện cũng như mục tiêu nghề nghiệp của mình. Các em không nhất thiết phải chọn đúng một ngành duy nhất. Có thể tìm hiểu những ngành gần, những chuyên ngành khác nhau nhưng vẫn có thể dẫn đến công việc hoặc nghề nghiệp mà các em đã xác định từ đầu.

Nếu các em lựa chọn xét tuyển bổ sung tại Trường Đại học Văn Hiến, nhà trường hiện có những chính sách hỗ trợ khá cụ thể cho tân sinh viên. Chẳng hạn, sinh viên có thể được giảm 60% học phí ngay trong học kỳ 1 và được hỗ trợ 2 triệu đồng tiền mặt cho chi phí đi lại khi đến đăng ký nhập học. Đối với sinh viên thuộc gia đình chính sách, thương binh, bệnh binh, nhà trường cũng có chính sách giảm 25% học phí.

Bên cạnh chính sách tài chính, nhà trường cam kết không tăng học phí trong suốt khóa học và cam kết 100% sinh viên được giới thiệu việc làm. Từ năm thứ hai, sinh viên còn có cơ hội được giới thiệu những công việc làm thêm có trả lương để vừa có thêm thu nhập, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Trường Đại học Văn Hiến cũng có lợi thế khi nằm trong hệ sinh thái của Tập đoàn Hùng Hậu và có mạng lưới kết nối với hơn 600 doanh nghiệp trong và ngoài nước. Đây là điều kiện để sinh viên có thêm cơ hội thực tập, trải nghiệm môi trường doanh nghiệp và tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp.

MC: Nếu thí sinh đang cân nhắc một hướng đi khác, đặc biệt là lựa chọn cao đẳng, các em nên tìm hiểu những gì trước khi quyết định?

Ông Nguyễn Thanh Thuyết: Các em nên tìm hiểu kỹ những điều sau đây:

Khả năng của bản thân (năng lực học tập, điều kiện về hoàn cảnh gia đình): có nhiều thí sinh sẽ tập trung vào các mục tiêu quá lớn. Việc chưa trúng tuyển có thể là dấu hiệu để thí sinh cân nhắc kỹ về khả năng của mình để có lựa chọn phù hợp hơn cho bản thân.

Lựa chọn học trình độ cao đẳng để tiếp cận sớm với kỹ năng nghề nghiệp và chương trình đào tạo ngắn hơn (cao đẳng từ 2 đến 3 năm, chương trình đến 70% là thực hành nghề nghiệp). Ra trường có thể đi làm sớm và vẫn có cơ hội liên thông có bằng đại học trong tương lai.

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 52/2026/TT-BGDĐT quy định về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học, tạo hành lang pháp lý thống nhất cho đào tạo liên thông trong hệ thống giáo dục quốc dân. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026.

Người học liên thông được công nhận kết quả học tập đã tích lũy trước đó và không phải học lại các học phần, nội dung đã được cơ sở đào tạo công nhận tương đương. Sinh viên được cấp bằng đại học có giá trị như học thẳng.

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa: Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng Thành phố Hồ Chí Minh tuyển sinh 49 ngành nghề thuộc khối kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, ngoại ngữ… như Cơ khí, điện – điện tử, ô tô, nhiệt lạnh, xây dựng, may - thời trang, du lịch, nhà hàng, khách sạn, kỹ thuật làm bánh, công nghệ thông tin, ngoại ngữ, kinh tế.

Thực hành lên đến 70% thời lượng đào tạo. Nhà trường có mối liên kết với hơn 1000 doanh nghiệp. Đặc biệt là đào tạo song hành (50% thời gian học tại trường, 50% thời gian học tại doanh nghiệp), chương trình liên kết quốc tế.

Thời gian đào tạo 2,5 năm, sinh viên tìm được việc làm sau khi tốt nghiệp trong nước, ngoài nước. Nhiều doanh nghiệp tài trợ học bổng, tuyền chọn sinh viên sẽ vào làm việc cho doanh nghiệp trước khi sinh viên tốt nghiệp.

MC: Nếu đã bình tĩnh nhìn nhận kết quả, thí sinh chưa trúng tuyển có thể cân nhắc những hướng đi nào để tiếp tục hành trình học tập của mình?

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa: Các bạn có thể chọn lựa ngành nghề, học tại những trường có ngành nghề, thời gian đào tạo, học phí phù hợp với định hướng bản thân gia đình, sở thích, sở trường cá nhân, hoàn cảnh, điều kiện tài chính của gia đình…

Tiến sĩ Mai Đức Toàn: Không trúng tuyển ở lựa chọn ban đầu không đồng nghĩa với việc các em chỉ còn một phương án. Thí sinh có thể mở rộng phạm vi lựa chọn sang những ngành học gần với sở thích, năng lực hoặc tìm hiểu các trường còn tuyển bổ sung. Trong nhiều trường hợp, một lựa chọn khác phù hợp với năng lực và mục tiêu nghề nghiệp lại có thể mang đến kết quả tốt hơn về lâu dài.

Nếu chưa muốn vào đại học ngay, các em cũng có thể dành thêm thời gian để học nghề, nâng cao kỹ năng hoặc chuẩn bị lại cho kế hoạch tuyển sinh tiếp theo. Điều quan trọng không phải là đi bằng con đường nào, mà là chọn được một hướng đi phù hợp và tiếp tục tiến về phía trước

MC: Có nhiều lựa chọn không có nghĩa lựa chọn nào cũng phù hợp. Thưa bà Bế Thị Duyên và ông Nguyễn Thanh Thuyết, thí sinh nên dựa vào những yếu tố nào để chọn một hướng đi phù hợp với năng lực, điều kiện và mục tiêu nghề nghiệp của mình?

Bà Bế Thị Duyên: Theo tôi, để lựa chọn một hướng đi phù hợp, các em nên dựa trên ba yếu tố chính: năng lực, sở thích và điều kiện thực tế của bản thân.

Trước hết, hãy hiểu mình phù hợp với ngành nghề nào, điểm mạnh của mình là gì và mình thực sự yêu thích điều gì. Bên cạnh đó, các em cũng cần cân nhắc điều kiện kinh tế, khoảng cách địa lý và khả năng theo học lâu dài.

Đặc biệt, đừng chỉ chọn ngành vì bạn bè chọn, vì ngành đang "hot" hay vì những lời quảng cáo về mức thu nhập cao. Quan trọng là ngành học đó có phù hợp với mình và có giúp mình xây dựng được nghề nghiệp trong tương lai hay không.

Nếu còn phân vân, các em hoàn toàn có thể tìm đến thầy cô, nhà trường hoặc những người đang làm trong lĩnh vực mình quan tâm để được tư vấn thêm. Tôi nghĩ rằng, không có lựa chọn nào là hoàn hảo ngay từ đầu, nhưng một lựa chọn được cân nhắc kỹ sẽ giúp các em tự tin hơn trên hành trình phía trước.

Ông Nguyễn Thanh Thuyết: Thí sinh nên dựa vào 3 từ “hiểu”:

Hiểu mình: nhận diện chính xác năng lực, thế mạnh thực hành hay tư duy lý thuyết và đặc điểm tính cách.

Hiểu điều kiện: đánh giá thực tế khả năng tài chính và quỹ thời gian dành cho việc học cao đẳng, đại học.

Hiểu cơ sở đào tạo, hiểu thị trường: hướng đi mình lựa chọn sẽ đào tạo những gì, học ở đâu, học phí như thế nào, bằng cấp ra sao. Sau 2,3 năm khi tốt nghiệp, cơ hội việc làm như thế nào?

MC: Trước khi khép lại phần trao đổi dành cho những thí sinh chưa trúng tuyển, chúng tôi muốn dành một câu hỏi cuối cùng cho các khách mời. Nếu gửi một lời nhắn ngắn đến những thí sinh hôm nay chưa có kết quả như mong muốn, thầy cô muốn nói điều gì với các em?

Tiến sĩ Mai Đức Toàn: Nếu hôm nay kết quả chưa như mong muốn, các em đừng vội nghĩ mình thất bại. Một cánh cửa chưa mở không có nghĩa là hành trình phía trước khép lại. Có thể hôm nay các em chưa nhận được kết quả mình mong đợi, nhưng điều đó không làm mất đi những năng lực, nỗ lực và những cơ hội mà các em đã có.

Hãy cho bản thân một chút thời gian để cân bằng cảm xúc, sau đó bước tiếp với một kế hoạch rõ ràng hơn. Đại học là một hành trình dài, và thành công không chỉ phụ thuộc vào việc bạn bước qua cánh cửa nào, mà còn nằm ở cách bạn học tập, trải nghiệm và nỗ lực sau khi bước qua cánh cửa ấy. ​

Tiến sĩ Lê Sĩ Hải: Thay mặt cho Trường Đại học Văn Hiến và Trường Cao đẳng Bình Minh Sài Gòn, tôi xin gửi lời chúc đến tất cả các thí sinh 2K8. Dù các bạn đã trúng tuyển vào trường đại học, ngành học mà mình yêu thích hay chưa đạt được nguyện vọng như mong muốn, tôi mong các bạn vẫn luôn tự hào về chính mình.

Bởi vì để có được ngày hôm nay, các bạn đã trải qua 12 năm miệt mài học tập, cố gắng và nỗ lực. Nếu kết quả hiện tại chưa đúng với kỳ vọng thì các bạn cũng đừng quá buồn hay thất vọng, bởi phía trước vẫn còn rất nhiều cơ hội để các bạn lựa chọn và thành công.

Tôi muốn các bạn nhớ rằng một kỳ thi không thể đánh giá toàn bộ năng lực hay giá trị của một con người. Các bạn có thể cho phép mình buồn một chút, nhưng sau đó hãy đứng dậy, nhìn về phía trước và bắt đầu thiết lập cho mình một lộ trình mới, phù hợp với năng lực, hoàn cảnh và mục tiêu của bản thân.

Điều quan trọng nhất là các bạn phải tin vào chính mình, tự tin với lựa chọn của mình và tiếp tục nỗ lực trên hành trình phía trước. Tôi chúc tất cả các bạn thật tự tin, thật tỏa sáng và đạt được những thành công trong tương lai - vì chính mình, vì gia đình và vì đất nước, Tổ quốc của chúng ta.

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa: Tương lai, con đường nghề nghiệp phía trước rộng mở cho từng bạn, hãy quyết định một ngành nghề phù hợp nhất với bản thân, điều kiện tài chính gia đình, xu hướng nghề nghiệp của xã hội.

Bà Bế Thị Duyên: Tôi muốn nhắn gửi đến các em rằng, chưa trúng tuyển hôm nay không có nghĩa là các em thất bại hay cánh cửa tương lai đã khép lại. Mỗi người có một hành trình và một thời điểm phù hợp khác nhau.

Điều quan trọng lúc này là các em hãy bình tĩnh, nhìn lại năng lực, sở thích và điều kiện của mình để lựa chọn một hướng đi phù hợp. Có thể đó là một trường khác, một ngành khác hoặc một con đường học nghề, cao đẳng phù hợp hơn.

Đừng để một kết quả tuyển sinh quyết định giá trị của bản thân. Hãy xem đây là một bước để mình hiểu mình hơn và tiếp tục cố gắng. Các thầy cô và nhà trường luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn để các em tìm được con đường phù hợp và có một tương lai tốt đẹp. Chúc các em luôn tự tin và đừng bao giờ từ bỏ ước mơ của mình.

Ông Nguyễn Thanh Thuyết: Một kết quả không thể khép lại một chặng đường; đó chỉ là khởi đầu cho một hướng đi mới – nơi nỗ lực và sự chủ động của bạn sẽ quyết định tương lai của bạn tốt hơn.

​MC: Xin cảm ơn những chia sẻ rất thiết thực của các khách mời.

Thưa quý vị, một kết quả chưa như mong muốn không quyết định cả hành trình phía trước. Điều quan trọng lúc này là 2K8 bình tĩnh, tìm hiểu kỹ và lựa chọn hướng đi phù hợp với chính mình.

Còn những cơ hội nào đang chờ phía trước và thí sinh cần chuẩn bị gì cho xét tuyển bổ sung? Chúng tôi sẽ tiếp tục giải đáp trong talkshow ngày 18/8 với chủ đề: “Xét tuyển bổ sung 2026: Còn nhiều cơ hội vào đại học, cao đẳng”.

Một lần nữa xin cảm ơn các đơn vị đồng hành: Trường Đại học Văn Hiến, Trường Đại học Gia Định, Trường Cao đẳng Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Cao đẳng Lý tự Trọng và Trường Cao đẳng Đại Việt Sài Gòn.

Xin cảm ơn và hẹn gặp lại quý vị!