24 năm thử nghiệm, mô hình đại học vùng có nên giải thể?

Giáo dục 24h

Thùy Linh

(GDVN) - Theo dõi việc xây dựng và phát triển các đại học quốc gia và đại học vùng, Giáo sư Lâm Quang Thiệp cho rằng các mô hình này có nhiều nhược điểm.

Tại Hội thảo giáo dục năm 2018, nhiều đại biểu cho rằng cần cân nhắc việc giải thể đại học vùng.

Giáo sư Từ Quang Hiển - nguyên Giám đốc Trường Đại học Thái Nguyên đề xuất giải thể mô hình đại học vùng.

Theo ông, mô hình này thử nghiệm ở Việt Nam được 24 năm. Thực tế cho thấy mô hình này không phù hợp, làm kìm hãm sự phát triển của các trường thành viên.

"Vô tình chúng ta đang tạo ra cấp trung gian quản lý trong quản lý giáo dục đại học hiện hành. Nó như cấp tổng cục hiện nay vậy.

Tôi từng là hiệu trưởng đại học thành viên cũng là giám đốc đại học vùng nên rất thấu hiểu tình trạng của đại học vùng. Nếu giải thể được là tốt nhất", ông Hiển kiến nghị lãnh đạo Quốc hội và Chính phủ nghiên cứu kỹ mô hình này. 

Học sinh giỏi, tốt nghiệp bằng đỏ nhưng không có “ô” nên vẫn thất nghiệp

Theo thầy Hiển, nếu không giải thể đại học vùng thì Quốc hội, Chính phủ nên trao quyền tự chủ cao cho các trường đại học thành viên và có cơ chế chính sách cho đại học vùng tương đương như đại học quốc gia.

Bên cạnh đó, cơ chế quản lý đại học vùng, đại học quốc gia cũng cần có những đổi mới để có thể phát huy năng lực, vai trò của các trường thành viên.

“Tôi kiến nghị thay đổi cách quản lý của đại học quốc gia và đại học vùng giống như quản lý university system của nước ngoài, có nghĩa là đại học không phải là cấp quản lý trung gian (tổng cục), cũng không phải là cấp trên của các trường đại học thành viên;

Thực hiện được như vậy thì đại học và các trường thành viên đều phát triển bền vững” Giáo sư Từ Quang Hiển phát biểu tại hội thảo.

Ông Hiển cũng chỉ rõ, cần có cơ chế mở về đại học quốc gia/vùng, các trường đại học độc lập đóng cùng địa bàn với đại học quốc gia/vùng có thể tham gia đại học với tư cách trường thành viên, ngược lại các trường thành viên của đại học cũng có thể tách ra thành trường đại học độc lập.

Không đề xuất giải thể đại học vùng nhưng Giáo sư Lâm Quang Thiệp –nguyên Vụ trưởng Vụ giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) nhận định: 

Theo dõi việc xây dựng và phát triển các đại học quốc gia và đại học vùng, Giáo sư Lâm Quang Thiệp cho rằng các mô hình này có nhiều nhược điểm. (Ảnh: Thùy Linh)

Mô hình hiện tại của cả đại học quốc gia và đại học vùng cần thay đổi vì đang làm các cơ sở giáo dục đại học không phát triển mạnh mẽ như mong muốn.

Theo dõi việc xây dựng và phát triển các đại học quốc gia và đại học vùng, ông Thiệp cho rằng các mô hình này có nhiều nhược điểm.

“Các trường thành viên quan hệ lỏng lẻo và hầu như độc lập với nhau về đào tạo nên ưu thế nâng cao chất lượng không thể hiện được, hiệu quả trong lĩnh vực nghiên cứu, phục vụ xã hội và đáp ứng thị trường lao động thấp”, ông Thiệp nhận định. 

Đoàn tàu đại học máy đã nổ rồi, chúng ta phải tiến lên!

Từ đó, nguyên Vụ trưởng Vụ giáo dục đại học cho rằng các cơ sở giáo dục đại học quan trọng của Việt Nam nên được xây dựng theo mô hình đại học đa lĩnh vực (university) thực sự chứ không nên sử dụng mô hình đại học hai cấp như hiện nay.

Ông Thiệp đề xuất hai giải pháp xử lý.

Thứ nhất là cho phép trường thành viên đơn ngành, đơn lĩnh vực phát triển thành đại học đa lĩnh vực (university) và đại học hai cấp biến thành tập đoàn “university” chứ không phải liên kết các đại học đơn ngành lại với nhau. 

Thứ hai là đại học hai cấp chuyển thành một “university” đơn nhất thực sự, thay đổi bộ phận điều phối trung gian thành cấp điều hành trực tiếp.

Toàn bộ “university” có một chương trình đào tạo chung như kiểu Đại học Cần Thơ và một số đại học đa lĩnh vực ở Việt Nam.

Thùy Linh
Từ khóa :
đại học vùng , giải thể , sáp nhập , đại học quốc gia , quản lý giáo dục , đại học thành viên
24 năm thử nghiệm, mô hình đại học vùng có nên giải thể?
Chủ đề : Đổi mới giáo dục Đại học
Bình luận
Nguyễn Thị Cận
4

Người nước ngoài rất khó hiểu hệ thống giáo dục Việt Nam. Nếu như ĐHQG, ĐH vùng là University thì các trường thành viên cũng là University, nghĩa là trường ĐH trong ĐH. Vấn đề "đại học trong đại học" dẫn đến phức tạp trong danh xưng, cụ thể là danh xưng tiếng Anh. Con dấu của 2 ĐHQG cũng mang hình quốc huy như Bộ GD-ĐT. Thủ tướng trực tiếp điều hành cả Bộ GD-ĐT và 2 ĐHQG. Có người nói ở Việt Nam có "ba Bộ GD-ĐT" thì cũng có cái lý của họ !

Nguyễn Thường
7

Đại học vùng là mô hình đào tạo làm tăng biên chế ngành giáo dục. Đầu những năm 90 TK trước, một số nhà quản lý GD cho rằng để phù hợp với nền kinh tế đang có những thay đổi cơ bản nên đã đề xuất mô hình tập hợp nhiều trường ĐH, với mục đích sử dụng chung đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất trường lớp, phòng nghiên cứu... Kinh phí nhà nước sẽ tập trung vào một đầu mối, tạo điều kiện cho quản lý, sử dụng. Muốn vậy, cần sáp nhập các trường ĐH lại thành đa ngành. Đây là lý do chính để hình thành 3 ĐH vùng (Thái Nguyên, Huế và Đà Nẵng). Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện lại không được như ý muốn. ĐH vùng có ban gì thì ở trường thành viên có phòng nấy. Gần đây, nhiều trường thành viên còn tái lập hàng loạt phòng chức năng như trước khi sáp nhập. Điều này dẫn đến Ban giám đốc ĐH vùng trở thành cấp trung gian. Mục đích ban đầu của ĐH vùng không thực hiện được khiến nó trở thành một mô hình cồng kềnh, tốn kém, ít hiệu quả. Với mô hình này, nhà nước phải chi thêm một khoản kinh phí quản lý cho ĐH vùng (hoặc cân đối trong tổng số kinh phí được cấp). Theo ý kiến của nhiều chuyên gia thì sinh ra trung gian để làm gì khi sự phát triển cần đến các nỗ lực tự thân của mỗi trường ĐH. Chính vì thế, đã đến lúc nên giải tán các ĐH vùng để cho các trường ĐH thành viên tự thân vận động và phát triển ?!

Lê thanh liêm
3

Thực ra, ý tưởng thành lập đại học vùng lúc ban đầu là một ý hay, nếu chỉ nhìn góc độ hợp tác và tận dụng cơ sở vật chất hiện có của các trường thành viên. Song thực tế nó đã phản tác dụng từ lâu rồi, vì nó cản trở sự phát triển của các trường thành viên. Đáng lẽ nên giải tán lâu rồi. Trước đây đã có lần đưa vấn đề này ra rồi, nhưng vì lý do tế nhị khó nói, nên lại thôi. Nếu bây giờ làm như trước đây: lại hỏi mấy ông giám đốc đại học vùng xem có nên giải tán hay không? Thì khác gì "ném đá ao bèo" như trước đây.

Xem thêm bình luận
Tin khác