Chất lượng giáo dục Đại học và vẫn chuyện cử nhân ngồi chơi xơi nước

Giáo dục 24h

Trương Khắc Trà

(GDVN) - Rõ ràng việc đào tạo không đáp ứng được nhu cầu thị trường, nhà tuyển dụng luôn yêu cầu kinh nghiệm trong khi các tân cử nhân còn quá “tân” về khoản này.

LTS: Thất nghiệp và các chính sách giải quyết việc làm đang là vấn đề nóng bỏng và không kém phần bức bách. Tuy nhiên, những biện pháp đưa ra chưa thực sự triệt để. 

Vấn đề nóng bỏng này được tác giả Trương Khắc Trà chỉ ra nguyên nhân cụ thể. 

Tòa soạn trân trọng gửi tới độc giả bài viết này. 


Một dân tộc có 4.000 năm lịch sử, đồng nghĩa với chừng ấy thời gian học tập và sáng tạo, là một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới có trường Đại học (Văn Miếu Quốc Tử Giám được xây dựng từ năm 1070), hầu hết các trường đại học danh tiếng trên thế giới đều có người Việt giảng dạy. 

Cao hơn và xa hơn, chúng ta có cả danh nhân văn hóa thế giới. Nhưng nghịch lý thay, chưa có trường Đại học nào ở Việt Nam được xếp hạng khu vực cũng như thế giới. 

Nguy hơn tấm bằng Đại học mà cả tôi và hàng vạn cử nhân hiện có (được đào tạo trong nước) vẫn chưa được một quốc gia nào công nhận, phải chăng chất lượng giáo dục Đại học của ta có vấn đề?

Câu trả lời không quá khó khi nhìn vào số liệu thống kê Qúy 1 năm 2015 có tới 178.000 thạc sỹ và cử nhân thất nghiệp, rõ ràng hệ thống đào tạo đại học đang gặp phải một trở ngại mang tính chiến lược. 

Chất lượng giáo dục Đại học, chuyện cũ nhưng không cũ (Ảnh: dantri.com.vn)

Thông thường ở các nước phát triển hệ thống đào tạo đại học của họ “tương thích” rất mạnh với nhu cầu xã hội, nhìn vào hệ thống đào tạo đại học đó có thể thấy thứ bậc của quốc gia đó đang ở đâu.

Một trong những tiêu chí quan trọng nhất của giáo dục Đại học là khả năng nghiên cứu, ở ta, hiện nay có hơn 200 trường Đại học từ trung ương tới địa phương, đào tạo cả ngàn ngành nghề từ công nghiệp, nông nghiệp, kỹ thuật, tài chính, tới xã hội nhân văn… nhưng vẫn đang rất thiếu chuyên gia về…tất cả các lĩnh vực! 

Làm dự án, quy hoạch đô thị, động đến đâu cũng phải thuê chuyên gia nước ngoài trong khi đó có đến 24.000 Tiến sĩ đang ngồi chơi xơi nước. 

Phải nói là ngồi chơi xơi nước vì có đến chừng ấy nhà khoa học thuộc tất cả các lĩnh vực, nhưng điển hình năm 2011 không có bằng sáng chế nào được đăng ký ở Mỹ trong khi đó đất nước nhỏ bé Singapore chỉ gần 5 triệu dân với số trường Đại học ít hơn ta rất nhiều nhưng có đến 647 bằng sáng chế. Con số đó đã nói lên tất cả chất lượng giáo dục đại học ở ta như thế nào.

Bằng chứng sống thứ hai đó chính là người học, sinh viên Việt Nam luôn thua kém các nước khác về kỹ năng mềm, kỹ năng làm việc nhóm, tân cử nhân, kể cả tân thạc sỹ ra trường không nắm vững kiến thức chuyên môn, thậm chí không nhớ nổi một khái niệm chuyên ngành, người viết bài này dám chắc rằng rất nhiều bạn ra trường nhưng không thể nhớ được mình đã học bao nhiêu môn về chuyên ngành! 

Học Đại học là môi trường khoa học, nghiên cứu và tự học nhưng không nơi đâu tư tưởng “xả hơi” khi học Đại học lại nhiều như ở sinh viên Việt. 

Lời khuyên của một Thạc sỹ để sinh viên tự “bảo hiểm chống thất nghiệp”

(GDVN) - Doanh nghiệp mong muốn sinh viên làm được nhiều điều hơn là chỉ chú trọng về bằng cấp: Họ cần những người làm việc có kỹ năng mềm và kinh nghiệm thực tế.

Nếu thâm nhập vào các ký túc xá, hay khu trọ sinh viên thì sẽ thấy được sự lười của sinh viên đến mức nào, học xong 4 năm Đại học với mấy chục môn nhưng rất nhiều bạn chỉ có vài cuốn vở. 

Cử nhân kế toán không thể làm được báo cáo tài chính, kỹ sư xây dựng không đọc được bản vẽ thiết kế là chuyện không quá lạ, tôi đã từng chứng kiến trường hợp một kỹ sư xây dựng bị thợ xây vác xẻng đuổi đánh…vì đọc bản vẽ không đúng dẫn đến phải đập bỏ hạng mục đã xây dựng…rõ ràng tình trạng đáng báo động.

Con số thạc sỹ, cử nhân thất nghiệp dễ dàng đánh lừa chúng ta về một nền kinh tế khan hiếm việc làm, tuy nhiên thực tế không hẳn như vậy, các công ty, khu công nghiệp vẫn đăng tuyển dụng nhan nhản trên mạng, có công ty tuyển cả tháng nhưng không ra người vì không đáp ứng được yêu cầu công việc. 

Rõ ràng việc đào tạo không đáp ứng được nhu cầu thị trường, nhà tuyển dụng luôn yêu cầu kinh nghiệm trong khi các tân cử nhân còn quá “tân” về khoản này.

Bao nhiêu năm đổi mới giáo dục vẫn mãi loay hoay trong “vũng”, thiết nghĩ, sự yếu kém về quản lý và hoạch định là nguyên nhân không nhỏ. 

Thứ nữa lịch sử giáo dục nước ta ảnh hưởng nặng nề bởi Nho giáo, tư tưởng khoa bảng, học để làm quan đã và đang đầu độc nhiều thế hệ, tầng lớp “hay chữ” mới được coi là “quân tử” nghiễm nhiên mặc định mình phải cao, phải sang không cần động đến chân tay, quan niệm này đã quá lỗi thời.

Học theo kiểu thầy đọc, trò chép, nặng tính “tầm chương trích cú”, “ôn cố tri tân” kìm hãm con người không được sáng tạo, không được nói và làm trái với cố nhân, trái lễ nghĩa, điều này đi ngược hoàn toàn với khoa học. 

Tư tưởng Nho giáo lấy người thầy làm trung tâm trong giảng dạy, lời thầy là “khuôn vàng thước ngọc”, ngược lại với triết lý giáo dục hiện đại lấy người học làm trung tâm.

Việc đổi mới các chương trình học phổ thông được ráo riết thực hiện trong khi đó giáo dục Đại học chưa thấy các nhà quản lý đả động đến, ít nhất là về nội dung chương trình giảng dạy. 

Hiện nay, giáo trình giảng dạy Đại học phải nói là mỗi nơi một kiểu, có hàng trăm hàng ngàn bản, thậm chí cơ sở photocoppy cũng có thể “xuất bản” được giáo trình! 

Rất nhiều ngành, nghề hiện nay đang dùng giáo trình giảng dạy của Liên Xô cũ và các nước Đông Âu, rõ ràng quá tụt hậu.

Dù bất cứ thời đại nào giáo dục luôn đóng vai trò then chốt, cứ đặt ra vô vàn các mục tiêu nhưng giáo dục Đại học ì ạch thì hàng trăm năm vẫn chưa thể thực hiện xong các mục tiêu ấy.

Trương Khắc Trà
Từ khóa :
giáo dục , Đại học , cử nhân , thất nghiệp , đào tạo
Chất lượng giáo dục Đại học và vẫn chuyện cử nhân ngồi chơi xơi nước
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Hoàng Hoa Đình
0

Đầu những năm 1960 nước ta có Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội được thế giới xếp đứng thứ 27 trong số 500 trường ĐH, hiện nay nước ta không có trường ĐH nào lọt vào top 1.000 trường ĐH của thế giới, vì ta duy trì hệ ĐH tại chức , thạc sĩ, tiến sĩ tại chức, gần đây gọi là hệ vừa làm vừa học, nhiều người gọi là vừa nằm vừa học. Thứ hai là tình trạng phong bì trong ngành GD, đã dẫn đến nền học vấn với kiến thức phong bì, ở Phố thông phụ huynh có phong bì thì con em có điểm tổng kết cao, ở ĐH sinh viên có phong bì thì có điểm học phần khá. Nền học vấn với kiến thức phong bì, đó là nỗi đau và cũng là câu trả lời tại sao sinh viên ra trường không làm được việc !

nguyễn nguyên
0

Vậy thử hỏi "học trò" của bạn trương khắc trà thì như nào rồi ta? các doanh nghiệp thường hay chê ỏng chê eo các cử nhân, kĩ sư mới ra trường còn có một nguyên nhân nữa là vì mức lương phải trả.

Hiền phạm
1

mình cũng là giáo viên nhưng là giáo viên hợp đồng, mình đi làm được 3 năm rùi nhưng năm nào kí hợp đồng cũng chỉ hết tháng 5 là nghỉ không lương rồi lại đợi chờ để kí tiếp, ai mà trót lấy chồng mà nhỡ kế hoạch có em bé lập tức sang năm học mới cắt không được kí hợp đồng, bộ giáo dục có chính sãhs như vậy thử hỏi làm sao giáo viên hợp đồng an tâm công tác, chuyện lấy vợ lấy chồng có con là chuyện bình thường thế mà có con lại bị cắt hợp đồng, chẳng phải đứa bé có lỗi sao????Mình mong muốn có 1 cơ quan chức năng nào đó giúp đỡ mình chứ cứ bấp bênh đợi chờ, lo lắng hết năm học nghỉ không lương khổ lắm.

Kh.Bình
3

Xin nhắc lai:chất lượng GD ĐH lúc nào cũng phụ thuộc vào thương hiệu của từng trường?Còn không thể giải thích do nhu cầu của xã hội,doanh nghiệp...bằng kinh nghiệm của cử nhân?Thủ khoa là học giỏi thi giỏi chứ kinh nghiệm thì đã hơn gì ai?Thu hút thủ khoa về các thành phố lớn là sai ư?Cùng là cử nhân ,tôi về công ty của gia đình tôi?Sao hiệu quả lại lớn vậy?Cái sự thất nghiệp của cử nhân,ở ta đa phần không phải chất lượng GD ĐH?Thật trách các doanh nghiệp,không chịu hòa nhập,đổi mới cách tuyển người vì chính lợi ích của họ?Không cho cử nhân thời gian thực tập đã là quá đáng,không cho người ta tình nguyện làm công việc khác (có thể là đơn giản hay phức tạp) càng quá đáng hơn?Đã không bỏ một xu cho đào tạo,lại muốn chất lượng phải theo ý mình?Thượng đế cũng thua?Sao có nhiều doanh nghiệp chịu học phí từ thời sinh viên cho cử nhân mà chẳng đòi hỏi kinh nghiệm gì?Sao Người Nhật:đã có khu công nghiệp Nhật ,họ có trường tạo nhân lực cho khu CN này?Có lao động làm điều dưỡng viên ở Nhật sang đây đào tạo ngắn lại điều dưỡng viên?Nói thêm:cử nhân,bác sỹ,kĩ sư,kiến trúc sư...là một nghề(không phải là thày).Để có tay nghề giỏi đương nhiên phải có năm tháng làm trong nghề đó?

Tô Quốc Q
0

Cử nhân học ở Việt Nam giống như một võ sĩ chỉ biết đi đường huyền rất nhuần nhuyễn đẹp mắt,nhưng khi tác chiến với đối thủ không biết vận dụng những miếng võ trong đường huyền ra để ứng phó

Hửu Hùng
0

Quá rõ ràng, vấn đề là có ai đọc và đặc biệt có ai lao vào để sữa, khắc phục tình trạng nầy? Tôi thấy người học đại học giờ một phần được "bao cấp" việc làm, số khác thì học "cấp 4" cho xong nghĩa vụ với gia đình và trong số họ biết học rồi ra trường sẽ thất nghiệp, học xong lại trở về nhà thì họ cũng học cho có học nên kiến thức hổng hết do lười học cũng có nguyên nhân. Cuộc sống sống đặt ra cái gì để họ phải biết vượt qua thì chuyện bình bình đi tới là chuyện cũng bình thường!

Xem thêm bình luận
Tin khác