"Đào tạo tiến sĩ đang chạy theo số lượng, buông lỏng chất lượng"

Giáo dục 24h

Thùy Linh

(GDVN) - “Năm 1976, Việt Nam lần đầu tiên đào tạo phó tiến sĩ trong nước. 6 năm sau đào tạo tiến sĩ trong nước. Khó khăn thế nhưng chất lượng rất tốt, không ai kêu ca".

Đầu năm 2016, dư luận xôn xao, đưa ra nghi vấn về chất lượng đào tạo tiến sĩ, khi riêng một cơ sở đào tạo như Viện Khoa học xã hội Việt Nam đã có chỉ tiêu lên đến 350 tiến sĩ/năm.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ vào tháng 5/2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu Bộ GD&ĐT cần có biện pháp tạo chuyển biến về chất lượng giáo dục, đặc biệt là giáo dục đại học và sau đại học, chấn chỉnh việc đào tạo tiến sĩ.

Ngày 10/11, tại Hà Nội, Bộ GD&ĐT tổ chức tọa đàm “Nâng cao chất lượng đào tạo tiến sĩ”.

Buổi tọa đàm này nằm trong nhiều nội dung được Bộ GD&ĐT triển khai để thăm dò, trưng cầu ý kiến góp ý của các chuyên gia, các nhà quản lý giáo dục nhằm tiến tới điều chỉnh các quy định liên quan tới đào tạo tiến sĩ.

Tới dự tọa đàm có GS.TSKH Bùi Văn Ga - thứ trưởng Bộ GD&ĐT, GS.TSKH Trần Văn Nhung - Tổng thư ký Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức - trưởng ban đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, PGS.TS Vũ Thị Lan Anh - phó hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội.

Chất lượng luận án tiến sĩ vàng thau lẫn lộn

Mở đầu buổi tọa đàm, một câu hỏi nóng gửi đến Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga: “Có một thực tế rõ ràng là chất lượng luận án tiến sĩ ở các cơ sở đào tạo không đồng đều và có thể vàng thau lẫn lộn.

Nhiều luận án ít giá trị thực tế, không có tính khoa học, như một báo cáo tổng kết... nhưng nghiên cứu sinh vẫn được cấp bằng tiến sĩ. Liệu có phải do đào tạo tiến sĩ hiện đang chạy theo số lượng và xem nhẹ chất lượng. Quan điểm của Bộ về nhận định này?”.

Toàn cảnh buổi tọa đàm (Ảnh: Xuân Trung)

Trả lời câu hỏi này, Thứ trưởng Bùi Văn Ga cho rằng trước hết phải ghi nhận các cơ sở đào tạo đã nỗ lực để đào tạo nhiều tiến sĩ chất lượng trong điều kiện cơ sở vật chất, điều kiện nghiên cứu và đào tạo trong nước còn nhiều hạn chế.

Tuy nhiên vẫn có cơ sở đào tạo chạy theo số lượng mà buông lỏng chất lượng.

Thực tế, nghiên cứu sinh là các nhà nghiên cứu, sản sinh ra tri thức, trí tuệ mới. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu sinh không xác định rõ động cơ, mục tiêu, không xác định rõ tầm mức hoạt động nghiên cứu của bậc đào tạo tiến sĩ.

Cùng với việc thầy hướng dẫn cùng một lúc hướng dẫn nhiều nghiên cứu sinh. Ngoài ra, mức đầu tư cho đào tạo tiến sĩ tại Việt Nam hiện cũng rất thấp, thấp hơn nhiều lần so với mức trung bình của thế giới
”- Thứ trưởng Ga nhấn mạnh.

"Thú thật, tôi rất ngại tham gia hội đồng chấm luận án tiến sĩ"

(GDVN) - GS.Nguyễn Minh Thuyết chia sẻ, đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ là đào tạo người làm công tác nghiên cứu khoa học, giảng dạy đại học, chứ không phải đào tạo quan chức.

Đề cập tới nguyên nhân dẫn đến những bất cập trong đào tạo tiến sĩ khiến dư luận bức xúc, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, trưởng ban Đào tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội) nhắc lại:

Năm 1976, Việt Nam lần đầu tiên đào tạo phó tiến sĩ trong nước.

6 năm sau đào tạo tiến sĩ trong nước trong điều kiện khó khăn. Khó khăn là thế nhưng chất lượng tiến sĩ rất tốt, không có ai kêu ca”.

Tuy nhiên, theo GS.Đức nhận xét: “Trải qua một thời gian dài, việc đào tạo tiến sĩ hiện nay đang dần tiếp cận với các chuẩn của quốc tế.

Có nhiều nghiên cứu sinh trong nước hiện nay có nhiều bài báo công bố trên tạp chí quốc tế có uy tín.

Nhiều cơ sở đào tạo cũng đã nỗ lực hướng tới việc đào tạo chất lượng. Nhưng phải thừa nhận vẫn có những luận án chưa có chất lượng, chưa đạt yêu cầu”.

Mặc dù cho rằng cơ sở vật chất chưa đầu tư thỏa đáng, điều kiện nghiên cứu, đào tạo còn thiếu thốn là một nguyên nhân nhưng theo GS.Nguyễn Đình Đức, trước đây, cũng khó khăn nhưng ta đã có nhiều tiến sĩ có chất lượng. Bởi vậy, bất cập hiện nay cần nhìn rộng ra ở những nguyên nhân khác.

Định nghĩa về tiến sĩ chưa rõ ràng  

Theo PGS.TS Vũ Thị Lan Anh- phó hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội, có điểm khác biệt trong đào tạo tiến sĩ hiện nay so với trước đây.

Trước đây, đa số tiến sĩ của Việt Nam đều được đào tạo ở nước ngoài, chủ yếu là các nước Đông Âu và Liên Xô. Còn hiện tại, tiến sĩ chủ yếu được đào tạo trong nước.

Vì vậy, cần phải đặt ra mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, đạt chất lượng tương đương với các nước trên thế giới.

Bộ Giáo dục thừa nhận chất lượng đào tạo tiến sĩ ở ta chưa được như các nước

(GDVN) - “Đánh giá chất lượng không thể căn cứ vào số luận án được tổ chức bảo vệ trong một thời gian mà phải trên cơ sở các điều kiện đảm bảo chất lượng…”

Là người được đào tạo tiến sĩ ở nước ngoài, GS.TSKH Trần Văn Nhung cho rằng dự thảo Quy chế đào tạo tiến sĩ mà Bộ GD&ĐT đang xây dựng có nhiều điểm mới đáng ghi nhận.

Tuy nhiên, trước hết cần phải đưa ra được định nghĩa đầy đủ về khái niệm tiến sĩ. Trên thế giới, các nước đều có định nghĩa rất rõ ràng về tiến sĩ. 

Ngoài ra, cần có quy định chặt chẽ “ai là phản biện, ai nằm trong hội đồng” với những tiêu chuẩn đi kèm không thể thấp được.

GS.Nhung đề nghị tiêu chuẩn tiến sĩ cần đòi hỏi những tiêu chuẩn cụ thể.

Ví dụ với khoa học tự nhiên, khoa học công nghệ, phải có phát minh, yêu cầu không dưới 2 bài báo quốc tế trên các tạp chí  ISI.

Riêng khoa học xã hội và nhân văn không bắt buộc có các công bố quốc tế ngay, nhưng cũng cần có những tiêu chuẩn định lượng rành mạch.

Đồng tình với quan điểm của GS. Nhung, GS. TSKH Nguyễn Đình Đức cho rằng, Bộ nên cụ thể hóa thế nào là tiến sĩ, với các tiêu chí rành mạch hơn nữa sẽ thuận lợi cho các cơ sở đào tạo thực hiện.

Còn theo PGS.TS Vũ Lan Anh, để nâng chất lượng đào tạo tiến sĩ, yếu tố thứ nhất là điều kiện tuyển sinh, trong đó có tố chất nghiên cứu khoa học và trình độ ngoại ngữ.

Việc xem có tố chất hay không căn cứ vào các công trình khoa học của nghiên cứu sinh. Ngoại ngữ là rất cần thiết, vì vững ngoại ngữ thì nghiên cứu sinh mới có điều kiện tham khảo, đọc tài liệu nước ngoài, tham gia môi trường học thuật thế giới.

Thứ hai là bản thân quá trình đào tạo. Chương trình đào tạo, giáo trình, học liệu, phương pháp nghiên cứu, phương pháp đánh giá theo cách nào.

Thứ ba là yếu tố người hướng dẫn.

Khi nào ta đáp ứng đầy đủ các yếu tố đó thì chất lượng đào tạo tiến sĩ mới có thể tốt được.

Hiện nay cả nước đang triển khai đào tạo 971 ngành tiến sĩ tại 158 cơ sở đào tạo, trong đó có 114 trường đại học, 42 viện nghiên cứu. Quy mô đào tạo tiến sĩ năm học 2015-2016 là 13.598 nghiên cứu sinh. (Nguồn: Bộ GD&ĐT)
Thùy Linh
Từ khóa :
đào tạo , tiến sĩ , chất lượng , luận án , nghiên cứu , chuẩn quốc tế
"Đào tạo tiến sĩ đang chạy theo số lượng, buông lỏng chất lượng"
Chủ đề : Đổi mới giáo dục Đại học
Chủ đề : Đào tạo Tiến sĩ
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Hoàng Hoa Đình
2

Vàng thau lẫn lộn vì có cơ sở đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ tại chức, đầu vào quá kém, nộp tiền chống là ổn, tiếng Anh thì chiếu cố, luận án thì mua ở hiệu Photocopy, rồi có cả đường dây nhận trọn gói từ A đến Z , đảm bảo đỗ 100%. Ngay bây giờ phải quy định cán bộ, quan chức học lên ĐH,thạc sĩ, tiến sĩ phải thi theo hệ chính quy, nếu đỗ phải học hệ chính quy. Số thạc sĩ, tiến sĩ đào tạo hệ tại chức mấy năm vừa qua phải sát hạch nếu không đạt thì phải học lại hoặc chuyển công tác khác hoặc cho về hưu trước tuổi. Đó là giải pháp tối ưu nâng cao chất lượng tiến sĩ, đồng thời giảm biên chế.

Thu Hiền
1

Tôi nghe nhiều bác nói học thạc sĩ, tiến sĩ ở Việt Nam đắt nhất thế giới, tiền chủ yếu vào túi các giảng viên, ai mà không hiểu ý sẽ bị 1001 kiểu hành. Thôi cũng chả trách gì với cơ chế tuyển dụng bổ nhiệm cán bộ quá mức bất công thì bằng giỏi cũng thua bằng dốt , nên người ta mua bằng là đúng rùi. Ở các cơ quan nhà nước nhiều người không làm được việc cũng cứ tồn tại, chỉ hơn nhau già mồm và lý sự. Nhìn nhận con người thực tế tài giỏi hay yếu kém có khó gì đâu? các chị bán cá ngoài chợ cũng còn nhìn nhận được người tài giỏi, yếu kém… huống hồ gì cơ quan nhà nước cán bộ học vô số bằng cấp chứng chỉ mà không nhìn thấy phân biệt được người tài giỏi, yếu kém để tuyển vào cơ quan nhà nước.

Bình Dân
1

Ngày xưa mọi người nghèo như nhau, cán bộ cũng ít có công quỹ để sà xẻo, nên ai thực sự có trí (mả họ theo đường chữ nghĩa) thì thi học (chất lượng tốt) còn lại chủ yếu làm chân tay kiếm cơm; bên cạnh đó cán bộ đều "khoai lang" nên không đưa tiêu chuẩn phải có bằng này bằng kia (nên cơ bản tiến sỹ thời đó giỏi); cán bộ không phải chạy băng như bây giờ....

nguyên minh
2

Không riêng gì đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ mà cả đại học, đạc biệt là đào tạo tại chức đều chạy theo số lượng, buông lỏng chất lượng . Loạn quá rồi . Thôi thì đành nhắm mắt...xuôi chân

Nhật Minh
1

Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo giao việc bảo vệ luận án và chấm luận án cho các cơ sở đào tạo. Chính sách này tạo điều kiện cho người học và cơ sở đào tạo có nhiều thuận lợi nhưng cũng đồng nghĩa là chất lượng đào tạo ngày càng giảm không chỉ ở bậc đào tạo tiến sĩ mà thạc sỹ cũng vậy. Bên cạnh đó, việc phong hàm Phó Giáo sư cũng chưa thật sự đảm bảo chất lượng nên dẫn tới tình trạng xã hội ngày càng không tin tưởng vào chất lượng đào tạo tiến sĩ và phó giáo sư hiện nay. Tôi cho rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo phải có văn bản quy định chặt chẽ để nâng cao chất lượng và tạo ra sự tin tưởng của xã hội.

Nông dân
3

Phí tiền tốn gạo...Tiến sĩ dởm/ nặng gánh cho ngân sách nhà nước.

Táo Quân
1

Thời nay khác với thời cụ Tam nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến. Đó là lắm TS nhưng không có ai "vịnh tiến sỹ" cả

Vũ Thảo Nguyên
7

Đề nghị các Ông ( Bà ) là tiến sỹ hãy công khai các đề tài mà mình bảo vệ luận án cho dân biết, tôi tin 80% tiến sỹ là giả chỉ giấy chứng nhận là thật kể cả mấy ông ở Bộ giáo dục.

Xem thêm bình luận
Tin khác