Theo dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp chức vụ đối với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến, tổ trưởng chuyên môn tại trường trung học phổ thông hưởng hệ số 0,25, tổ phó hưởng hệ số 0,15; tại trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở, mức phụ cấp lần lượt là 0,20 và 0,15.
Nhiều giáo viên cho rằng, mức phụ cấp này chưa tương xứng với khối lượng công việc và trách nhiệm của tổ trưởng, tổ phó chuyên môn hiện nay.
Sau sáp nhập, áp lực với tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn tăng cao
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Hoàng Thị Bích Thuận - Tổ trưởng Tổ Tự nhiên, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Hầu Thào (tỉnh Lào Cai) cho rằng sau sáp nhập, vai trò của tổ trưởng, tổ phó chuyên môn có nhiều thay đổi, với yêu cầu cao hơn về năng lực điều phối, quản trị đội ngũ và tổ chức hoạt động chuyên môn.
Theo cô Thuận, tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn phải tăng cường vai trò điều phối, phối hợp giáo viên đến từ các đơn vị, điểm trường hoặc môi trường làm việc khác nhau, từ đó thống nhất kế hoạch và cách thức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.
Bên cạnh đó, trách nhiệm đối với chất lượng chuyên môn cũng tăng lên. Tổ trưởng, tổ phó không chỉ triển khai các chỉ đạo của Ban Giám hiệu mà còn phải theo dõi chất lượng dạy học, tổ chức sinh hoạt chuyên môn, kiểm tra, đánh giá và hỗ trợ giáo viên trong tổ.
Sau sáp nhập, đội ngũ giáo viên có thể đông hơn, với điều kiện công tác và kinh nghiệm khác nhau. Vì vậy, tổ trưởng, tổ phó cần có năng lực quản trị con người tốt hơn, biết phân công nhiệm vụ, tạo sự đồng thuận, giải quyết những khác biệt và phát huy thế mạnh của từng giáo viên.
Tổ trưởng, tổ phó cũng ngày càng giữ vai trò kết nối giữa Ban Giám hiệu và giáo viên. Đây là “cầu nối” để truyền đạt các chủ trương, đồng thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc và đề xuất của giáo viên đến lãnh đạo nhà trường.
Cùng với đó, yêu cầu về chuyển đổi số và quản lý thông tin cũng cao hơn. Việc quản lý hồ sơ, kế hoạch, dữ liệu chuyên môn và trao đổi công việc trong một đơn vị có quy mô lớn hơn đòi hỏi tổ trưởng, tổ phó phải sử dụng hiệu quả các công cụ số.
Đặc biệt, vai trò của tổ trưởng, tổ phó cần chuyển từ “quản lý công việc” sang “hỗ trợ phát triển chuyên môn”. Theo đó, tổ trưởng, tổ phó cần chú trọng xây dựng cộng đồng học tập chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm, tổ chức dự giờ, nghiên cứu bài học, hỗ trợ giáo viên mới và thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học.
Vai trò của tổ trưởng là tạo môi trường làm việc dân chủ, công bằng và tôn trọng lẫn nhau; khuyến khích giáo viên chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ đồng nghiệp; xây dựng tinh thần một tổ chuyên môn - một mục tiêu - một chất lượng.
“Sau sáp nhập, tổ trưởng và tổ phó tổ chuyên môn không chỉ là người thực hiện và kiểm tra nhiệm vụ được giao mà ngày càng giữ vai trò nòng cốt trong quản trị chuyên môn, kết nối đội ngũ, xây dựng sự thống nhất và nâng cao chất lượng giáo dục. Điều này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực lãnh đạo, giao tiếp, phối hợp và xử lý tình huống của đội ngũ tổ trưởng, tổ phó” - cô Thuận nhấn mạnh.
Đảm nhiệm vị trí tổ trưởng chuyên môn nhiều năm, cô Nguyễn Thị Hồng - Tổ trưởng Tổ 1, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Lý Thường Kiệt (Hà Nội) cho rằng, việc sáp nhập không đơn thuần là sự cộng gộp về quy mô mà kéo theo khối lượng công việc và trách nhiệm của tổ trưởng chuyên môn tăng lên đáng kể.
“Trước đây, tôi phụ trách chuyên môn khối 1, công việc vốn đã nhiều. Sau khi sáp nhập, tôi phụ trách thêm khối 2 và khối 3, đồng nghĩa trách nhiệm tăng lên gấp ba. Chưa kể, ba khối lớp đầu cấp có đặc điểm tâm lý học sinh và yêu cầu về phương pháp giảng dạy khác nhau.
Trong bối cảnh Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được triển khai với nhiều yêu cầu mới, áp lực đối với tổ trưởng chuyên môn càng lớn. Từ xây dựng kế hoạch, quản lý nhân sự, dự giờ, hỗ trợ giáo viên tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đến kiểm tra hồ sơ, sổ sách, khối lượng công việc đều tăng lên.
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ và đồng hành cùng giáo viên, tổ trưởng chuyên môn phải dành nhiều thời gian, công sức, đồng thời chủ động nghiên cứu, xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức hoạt động chuyên môn” - cô Hồng chia sẻ.
Phụ cấp cần được điều chỉnh dựa trên trách nhiệm thực tế
Cùng bàn luận về chủ đề này, cô Hoàng Thị Mai - Tổ trưởng Tổ Khoa học xã hội, Trường Trung học cơ sở Hoàng Văn Thụ (tỉnh Thái Nguyên), cho rằng cần xem xét mức phụ cấp của tổ trưởng, tổ phó chuyên môn dựa trên khối lượng công việc và trách nhiệm thực tế.
Theo cô Mai, dự thảo quy định tổ trưởng tổ chuyên môn tại trường trung học cơ sở hưởng hệ số phụ cấp 0,20, tổ phó 0,15. Trong khi đó, tổ trưởng không chỉ phụ trách điều hành sinh hoạt tổ mà còn đảm nhiệm nhiều công việc như xây dựng kế hoạch giáo dục, tổ chức hoạt động chuyên môn, theo dõi việc thực hiện chương trình, hỗ trợ giáo viên, phối hợp với Ban Giám hiệu và xử lý các nhiệm vụ phát sinh.
Đặc biệt, sau sáp nhập, quy mô tổ chuyên môn tại một số trường tăng lên đáng kể, có tổ gần 20 thành viên, đồng thời phụ trách nhiều môn học. Theo cô Mai, điều này làm gia tăng khối lượng công việc điều phối cũng như trách nhiệm của tổ trưởng, do đó cần xem xét mức phụ cấp tương xứng hơn với thực tế.
Đối với tổ phó chuyên môn, cô Mai cho rằng cũng cần có cơ chế ghi nhận phù hợp. Trên thực tế, tổ phó được phân công và chịu trách nhiệm về nhiều nhiệm vụ chuyên môn cụ thể, không đơn thuần chỉ hỗ trợ tổ trưởng. Vì vậy, khi trách nhiệm được giao lớn hơn, chế độ giảm giờ dạy và phụ cấp cũng cần được thiết kế đồng bộ.
Cô Hồng bày tỏ, hệ số phụ cấp 0,2 đối với tổ trưởng và 0,15 đối với tổ phó tại trường tiểu học và trung học cơ sở là chưa phù hợp so với khối lượng công việc và trách nhiệm mà tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn phải đảm nhiệm.
Theo cô, sự bất cập về chế độ đãi ngộ đang tạo tâm lý e ngại khi giáo viên đảm nhận nhiệm vụ tổ trưởng chuyên môn. Nhiều giáo viên có năng lực chuyên môn vững vàng nhưng không muốn nhận nhiệm vụ này, bởi khối lượng công việc, trách nhiệm và yêu cầu chuyên môn lớn, trong khi chế độ ghi nhận chưa tương xứng. Một số giáo viên chỉ muốn tập trung thực hiện nhiệm vụ giảng dạy để giảm áp lực công việc quản lý chuyên môn.
Lãnh đạo CSGD: Phụ cấp chức vụ theo chức danh, loại hình trường chưa phản ánh sự khác biệt về quy mô
“Từ thực tế này, tôi mong các cấp lãnh đạo, Sở và Bộ Giáo dục và Đào tạo nhìn nhận đầy đủ những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở. Điều chúng tôi mong muốn hiện nay không chỉ là điều chỉnh mức phụ cấp mà là sớm áp dụng chính sách trả lương và bổ nhiệm bậc nghề nghiệp gắn với vị trí việc làm.
Khi chức danh tổ trưởng chuyên môn được xác định phù hợp với vị trí việc làm, đi kèm mức lương tương xứng và cơ hội thăng hạng rõ ràng, thay vì chỉ hưởng một khoản phụ cấp thống nhất, đây sẽ là động lực thiết thực để thu hút giáo viên có năng lực đảm nhận công tác quản lý chuyên môn. Có như vậy, những người làm công tác quản lý chuyên môn mới yên tâm công tác, có thêm động lực để nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường” - cô Hồng chia sẻ.
Theo cô Thuận, mức phụ cấp hiện nay chưa phản ánh tương xứng với khối lượng công việc, mức độ trách nhiệm và yêu cầu về năng lực của tổ trưởng, tổ phó chuyên môn trong bối cảnh giáo dục hiện nay.
Để động viên, giữ chân và thu hút giáo viên có năng lực đảm nhận vị trí quản lý chuyên môn, cô đề xuất nâng hệ số phụ cấp của tổ trưởng từ 0,20 lên 0,30 và tổ phó từ 0,15 lên 0,25. Mức phụ cấp đối với tổ trưởng cần được áp dụng thống nhất giữa cấp tiểu học và trung học cơ sở, bởi khối lượng quản lý chuyên môn và hồ sơ ở các cấp học hiện nay tương đối tương đương.
Bên cạnh phụ cấp, cần quy định giảm thêm số tiết dạy hằng tuần đối với tổ trưởng, tổ phó để có đủ thời gian tập trung cho công tác quản lý chuyên môn và hỗ trợ đồng nghiệp.
Về giảm định mức giờ dạy, cô Thuận cho rằng mức giảm 1 tiết mỗi tuần đối với tổ phó và 3 tiết mỗi tuần đối với tổ trưởng hiện nay chưa tương xứng với thời gian dành cho các nhiệm vụ như dự giờ, duyệt giáo án, kiểm tra chuyên đề và thực hiện báo cáo.
Do đó, cô đề xuất tăng số tiết được giảm trừ, trong đó tổ trưởng được giảm tối thiểu 5-6 tiết mỗi tuần và tổ phó được giảm tối thiểu 3-4 tiết mỗi tuần.
