Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có thông báo số 7728/BGDĐT-KHTC ngày 2/11 gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về việc xem xét, xử lý các phản ánh, kiến nghị về lạm thu, các khoản thu đầu năm học 2026-2027.
Căn cứ vào các quy định của pháp luật, Thông báo số 336/TB-VPCP ngày 28/6/2026 của Văn phòng Chính phủ thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tại cuộc họp với Bộ Giáo dục và Đào tạo về chuẩn bị năm học mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban Nhân dân cấp xã, phường, đặc khu trên địa bàn thực hiện nội dung sau:
Khẩn trương xác minh, xử lý theo thẩm quyền các phản ánh, kiến nghị của công dân về tình trạng lạm thu, thu sai quy định các khoản thu đầu năm học 2026-2027, báo cáo kết quả xác minh về Bộ trong thời hạn 30 ngày làm việc để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền và trả lời công dân theo quy định.
Theo thông báo, tại Hà Nội có 23 phản ánh, kiến nghị liên quan đến nội dung này. Để có thông tin khách quan, phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đã có câu hỏi kèm giấy giới thiệu hoạt động báo chí gửi đến Trường Tiểu học Cầu Giấy A (phường Cầu Giấy) và Trường Trung học phổ thông Nhân Chính (phường Thanh Xuân).
Trường Tiểu học Cầu Giấy A yêu cầu Ban đại diện cha mẹ học sinh hoàn trả kinh phí đã thu
Trường Tiểu học Cầu Giấy A (tiền thân là Tiểu học Dịch Vọng A) bị phản ánh: "Lập dự chi quỹ lớp khủng lên tới 51.871.000 đồng/lớp cho cả năm (chi bảo dưỡng điều hòa, vệ sinh lớp, tặng quà thầy cô dịp lễ tết 20/10, 20/11, trung thu...). Quỹ trường 100.000 đồng/học sinh. Ban đại diện phụ huynh tự lập nhóm chat Zalo thu tiền cào bằng, tạm thu đợt 1 là 500.000 đồng/học sinh".
Trong văn bản phúc đáp Tạp chí, Trường Tiểu học Cầu Giấy A cho biết, Nhà trường không chỉ đạo hoặc tham gia xây dựng, thống nhất, phê duyệt các khoản dự chi do Ban đại diện Hội cha mẹ học sinh các lớp triển khai. Nhà trường nhất quán trong quan điểm chỉ đạo là Ban Đại diện cha mẹ học sinh cần sử dụng kinh phí hoạt động đúng mục đích, đúng nội dung tại Điều 10 Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, các nội dung dự kiến phải nhận được sự đồng thuận của 100% cha mẹ học sinh trong lớp.
Đối với tình trạng Ban đại diện cha mẹ phụ huynh đã lập nhóm Zalo để thông báo thu tiền theo hình thức cào bằng, tạm thu đợt 1 là 500.000 đồng/học sinh, Nhà trường cho hay, trong các cuộc họp đầu năm học, nhà trường đã quán triệt tới 100% cha mẹ học sinh về việc thực hiện nghiêm túc các quy định tại Điều 10 Thông tư số 55 (trong khi chưa có văn bản chỉ đạo mới).
Cụ thể, nhấn mạnh một số nội dung sau: Không quy định mức thu kinh phí ủng hộ bình quân cho các cha mẹ học sinh; Thu đúng, chi đúng mục đích, đảm bảo nguyên tắc thu đủ chi; Việc thu, chi kinh phí của Ban đại diện cha mẹ học sinh phải đảm bảo nguyên tắc công khai, dân chủ; trên cơ sở dự kiến kế hoạch chi tiêu sau khi đã được thống nhất và đồng thuận của 100% phụ huynh.
Đồng thời, quán triệt tới 100% giáo viên chủ nhiệm giám sát và phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp xây dựng kế hoạch thu chi quỹ cho phù hợp với đặc điểm tình hình của lớp và đúng theo quy định.
Trước yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại Thông báo số 7728/BGDĐT-KHTC về việc xác minh, xử lý phản ánh lạm thu đầu năm học 2026-2027, phía Trường Tiểu học Cầu Giấy A cho biết, Nhà trường đã phổ biến, tuyên truyền tới 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên và cha mẹ học sinh toàn trường ngay khi Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT ngày 28/9/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh ban hành.
Đối với kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh trường, Nhà trường yêu cầu Ban đại diện cha mẹ học sinh trường hoàn trả toàn bộ kinh phí mà Ban đại diện cha mẹ học sinh của một số lớp đã ủng hộ (thực hiện hoàn trả từ ngày 09/10/2026 và đến ngày 13/10/2026 đã hoàn thành). Đồng thời yêu cầu Ban đại diện cha mẹ học sinh các lớp đã nhận lại kinh phí ủng hộ thông báo công khai tới 100% cha mẹ học sinh trong lớp.
Theo rà soát, mức kinh phí Ban đại diện cha mẹ học sinh trường tiếp nhận ủng hộ từ Ban đại diện cha mẹ học sinh của một số lớp đã ủng hộ không phải mức 100.000 đồng/học sinh như nội dung phản ánh.
Liên quan đến kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh các lớp, đơn vị thông tin, tại những lớp đã thực hiện thu kinh phí hoạt động, nhà trường yêu cầu Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp hoàn trả cho từng cha mẹ học sinh và có báo cáo bằng văn bản gửi lại nhà trường về việc hoàn trả quỹ cha mẹ học sinh của lớp. Tính đến ngày 07/11/2026, 100% các lớp đã hoàn thành việc trả lại kinh phí đã thu.
Trường Trung học phổ thông Nhân Chính yêu cầu chấn chỉnh, xử lý dứt điểm nhiều nội dung
Đối với Trường Trung học phổ thông Nhân Chính, phụ huynh có phản ánh: "Áp đặt cào bằng kinh phí Ban đại diện phụ huynh học sinh (3.000.000 đồng/học sinh/kỳ; gồm 392.000đ thu hộ) và dự kiến các khoản chi sai quy định (mua đồ dùng; sơn sửa lớp 1.000.000 đồng)".
Trả lời phóng viên Tạp chí, Nhà trường cho hay, ngay sau khi nhận được chuyển tiếp đơn kiến nghị phản ánh (chưa rõ danh tính) của một cha mẹ học sinh lớp 12A8 từ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội vào ngày 28/9/2026, Ban Giám hiệu Trường Trung học phổ thông Nhân Chính đã kịp thời nắm bắt sự việc và khẩn trương tổ chức kiểm tra, xác minh.
Qua kiểm tra, rà soát hồ sơ và làm việc với giáo viên chủ nhiệm, Ban đại diện cha mẹ học sinh cùng toàn thể phụ huynh lớp 12A8 (vào các ngày 29/9/2026 và 04/10/2026), nhà trường xác định: Ngày 13/9/2026, tại cuộc họp cha mẹ học sinh lớp 12A8 đầu năm học, Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp 12A8 đã triển khai thông qua kế hoạch hoạt động, dự trù thu - chi quỹ cha mẹ học sinh học kỳ I của lớp công khai, trên tinh thần tự nguyện đóng góp và không có phụ huynh học sinh nào có ý kiến phản đối trong cuộc họp về các nội dung thu - chi.
Tuy nhiên, việc triển khai vận động ủng hộ quỹ cha mẹ học sinh lớp 12A8 sau đó trên nhóm Zalo riêng của cha mẹ học sinh là chưa đúng quy định tại Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT và hướng dẫn của nhà trường.
Nhà trường không chỉ đạo hay tham gia vào việc thống nhất các khoản thu nêu trên. Nhà trường luôn thực hiện đúng hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và các Thông tư quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Về các khoản dự kiến chi, có nội dung mua đồ dùng và sơn sửa lớp học với mức 1.000.000 đồng, phía Trường Trung học phổ thông Nhân Chính trả lời, qua báo cáo, giải trình của giáo viên chủ nhiệm, Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp 12A8 và ý kiến trao đổi tại cuộc họp cha mẹ học sinh lớp ngày 04/10/2026, nhà trường xác minh được: Danh mục dự kiến chi gồm mục “Mua đồ dùng cho lớp, sơn sửa lớp: 1.000.000 đồng, làm lớp cách âm: 8.000.000 đồng” (tính chung cả lớp) là nội dung được một thành viên trong Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp 12A8 đưa lên nhóm Zalo riêng của phụ huynh lớp để xin ý kiến chủ trương, chưa triển khai thực hiện.
Nội dung này không có trong Bản dự trù kinh phí hoạt động học kỳ I của cha mẹ học sinh lớp 12A8; đồng thời, Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp 12A8 cũng chưa báo cáo Ban Giám hiệu về việc đề nghị sửa chữa cơ sở vật chất lớp học như phản ánh.
Nhà trường đã yêu cầu chấn chỉnh và xử lý dứt điểm. Cụ thể, tại cuộc họp toàn thể cha mẹ học sinh lớp 12A8 ngày 04/10/2026, Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp đã thực hiện: Thông báo dừng ngay việc vận động xây dựng quỹ cha mẹ học sinh và các nội dung thu - chi chưa đúng quy định; Thực hiện hoàn trả lại toàn bộ số tiền quỹ cha mẹ học sinh lớp đã thu cho những phụ huynh đã chuyển tiền ủng hộ; Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp 12A8 rà soát, xây dựng lại kế hoạch hoạt động chi tiết, loại bỏ toàn bộ các nội dung không đúng chức năng, nhiệm vụ của Ban đại diện cha mẹ học sinh theo quy định tại Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT (trước ngày Thông tư này có hiệu lực).
Về quá trình làm việc với các bên liên quan và cơ quan quản lý giáo dục, Trường Trung học phổ thông Nhân Chính cho hay, đơn phản ánh đã được chuyển tiếp xử lý ngày 28/9/2026 theo chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, nhà trường đã triển khai xác minh theo đúng trình tự:
Ngày 29/9/2026: Ban Giám hiệu làm việc trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm và Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp 12A8 để xác minh toàn bộ nội dung phản ánh.
Ngày 04/10/2026: Ban Giám hiệu triệu tập cuộc họp với toàn thể cha mẹ học sinh lớp 12A8 để đối thoại trực tiếp, lắng nghe ý kiến và thống nhất biện pháp xử lý công khai, minh bạch.
Ngày 06/10/2026: Nhà trường ban hành Thông báo số 276/TB-THPTNC công khai kết quả xác minh và phương án xử lý; đồng thời gửi Báo cáo số 277/THPTNC tới Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Phòng Kiểm tra chuyên ngành và Phòng Kế hoạch - Tài chính kèm đầy đủ tài liệu minh chứng để tổng hợp báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo theo quy định.
Nhà trường cũng đã có các biện pháp xử lý cụ thể. Thứ nhất, xử lý dứt điểm tại lớp 12A8: Dừng toàn bộ việc vận động ủng hộ quỹ cha mẹ học sinh lớp 12A8; hoàn trả tiền đã thu quỹ cho toàn thể phụ huynh đã ủng hộ; yêu cầu giáo viên chủ nhiệm và Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp kiểm điểm trách nhiệm, rút kinh nghiệm sâu sắc và xây dựng lại kế hoạch hoạt động đúng quy định (không lập quỹ cha mẹ học sinh lớp, trường dưới mọi hình thức; tuân thủ nghiêm Thông tư số 81/2026/TT- BGDĐT, Thông tư số 16/2018/TT-BGDĐT và các văn bản hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội).
Thứ hai, chấn chỉnh toàn diện trong toàn trường: Ban Giám hiệu đã ban hành văn bản thông báo công khai kết quả xử lý, quán triệt nhắc nhở toàn thể giáo viên chủ nhiệm, Ban đại diện cha mẹ học sinh trường và các lớp; rà soát toàn bộ các khối lớp, kiên quyết không để phát sinh tình trạng tương tự.
Thứ ba, tăng cường giám sát và công khai đường dây nóng: Nhà trường đã ban hành và công khai Thông báo số 249/TB-THPTNC ngày 29/9/2026 về việc thực hiện nghiêm quy định thu, chi đầu năm học, công tác vận động tài trợ, xã hội hóa và Thông báo số 250/TB-THPTNC ngày 01/10/2026 về việc tăng cường kiểm tra, thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về lạm thu, dạy thêm, học thêm không đúng quy định để kịp thời xử lý nghiêm các vi phạm.