Cử nhân, thạc sỹ thất nghiệp, không việc gì phải hốt hoảng

Giáo dục 24h

Tiến sĩ Phạm Ngọc Hiền

(GDVN) - Ở các nước công nghiệp tiên tiến, người ta xem thất nghiệp là hiện tượng bình thường, còn ở Việt Nam được xem là vấn đề rất "bất thường".

Nạn thất nghiệp là hiện tượng phổ biến trong xã hội hiện đại. Ở các nước công nghiệp tiên tiến, người ta xem thất nghiệp là hiện tượng bình thường. Như ở Mỹ, thất nghiệp vẫn có lương và có nhiều thời gian rảnh để đi du lịch. Tuy nhiên, nạn thất nghiệp lại là vấn đề rất “bất thường” đối với một nước còn nặng tư duy tiểu nông chậm tiến như Việt Nam.

Theo thống kê của các cơ quan chức năng, đầu năm 2014, cả nước có 162.400 người có trình độ đại học bị thất nghiệp. Đặc biệt, ở đất học Nghệ An, hiện có tới 4.000 cử nhân đang thất nghiệp hoàn toàn. Số còn lại có khá nhiều người làm nghề tay trái hoặc việc làm không ổn định. Có nhiều lý do khiến nạn thất nghiệp gia tăng ở Việt Nam. Sau đây là một vài nguyên nhân cơ bản:

Tình trạng thất nghiệp xuất phát từ sự quản lý thiếu chặt chẽ của ngành giáo dục và đào tạo. Các trường đại học đào tạo tràn lan: chính quy, từ xa, tại chức, liên thông... Rồi lại có đào tạo công khai, đào tạo chui, hướng tới phổ cập đại học, biến trường đại học thành trường phổ thông cấp Bốn. Đào tạo đại trà như vậy nên nhiều người học xong đại học bị thất nghiệp, học tiếp thạc sĩ cũng thất nghiệp…

Đầu năm 2014, cả nước có 162.400 người có trình độ đại học bị thất nghiệp (Ảnh minh họa)

Nhà trường dạy những thứ mà nền kinh tế thị trường không cần. Nền kinh tế thị trường đang cần những con người năng động, bắt kịp xu hướng tiến bộ của toàn cầu thì chương trình đào tạo của một số trường tỏ ra khá bảo thủ. Sau khi thu học phí và đào tạo xong, họ “vứt” sinh viên ra đường, không cần quan tâm những sản phẩm của mình có được xã hội sử dụng hay không và cũng không cần điều chỉnh chương trình để theo kịp thời đại.

Do còn ảnh hưởng tư duy thời bao cấp, nhiều thí sinh vẫn còn khá mặn mà với các ngành khoa học cơ bản mà coi thường các môn kinh tế kỹ thuật. Nhìn vào khoa Ngữ văn của một số trường dân lập ở miền Nam, ta thấy đại đa số sinh viên là người gốc Bắc (có truyền thống giỏi văn chương). Trước đây, mỗi năm, các trường này cho ra “lò” khoảng 300 cử nhân Ngữ văn trong khi các khu công nghiệp ở Sài Gòn, Bình Dương, Đồng Nai… lại không có nhu cầu tuyển sinh viên giỏi thơ phú.

Thời phong kiến, người ta quan niệm học để làm người nhưng bây giờ chỉ “làm người” thôi cũng không có tiền để sống cho ra con người. Rồi người ta còn phấn đấu học để làm thầy (thầy giáo, thầy thuốc, thầy nghề, quan chức…). Đáp ứng nhu cầu ấy, các trường sư phạm, hệ sư phạm mọc lên như nấm khắp các tỉnh. Điều đó khiến sinh viên sư phạm ra trường thất nghiệp rất đông.

Có một thời, người ta không mặn mà với nghề cơ khí, xây dựng cầu đường vì nghĩ rằng nó chỉ là… thợ. Rồi xu hướng chọn đại học, không muốn học trung cấp cũng xuất phát từ tư duy học để làm thầy chứ không phải học làm thợ. Trong một xã hội mà thầy nhiều quá thì dĩ nhiên nhiều thầy phải thất nghiệp. Một thạc sĩ không muốn đi làm gia sư, một bác sĩ không muốn về công tác ở trạm y tế xã… Lối sĩ diện ấy cũng góp phần làm gia tăng nạn thất nghiệp.

Ngày nay, khi phong trào học học tập lên cao, người ta đua nhau phấn đấu nuôi “gà nòi” để đậu đại học. Các nhà đua nhau, các họ đua nhau, các làng cũng đua nhau học cao chỉ để khoe tiếng gáy. Học sinh bị cha mẹ ép học đến mức khờ khạo, thiếu kỹ năng sống. Khi học xong ra trường, nhiều sinh viên ngơ ngác như đứng trước ngã tư xe cộ tấp nập mà không biết làm thế nào để băng qua đường.

Để giảm nạn thất nghiệp, trước hết phải xóa bỏ tư duy phong kiến và bao cấp, xóa bỏ nạn phân biệt bằng cấp, nghề nghiệp, hư danh. Phải công khai quy chế tuyển dụng đối với các cơ quan nhà trước. Các nhà quản lý phải giảm bớt “nói” để dành thời gian cho “làm”, tạo ra nhiều công ty, xí nghiệp giải quyết việc làm cho sinh viên ra trường. Tuy nhiên, để biến “tư duy làng xã cổ truyền” thành “tư duy công nghiệp hiện đại” là rất khó, phải tốn nhiều thời gian nhưng không thể không thực hiện ngay từ bây giờ.

Bài viết là quan điểm của Tiến sĩ Phạm Ngọc Hiền hiện đang là Giảng viên Khoa Xã hội, Trường Đại học Sài Gòn gửi đến Báo Giáo dục Việt Nam. Đây cũng là một tiếng nói, một góc tiếp cận các vấn đề của giáo dục đương đại cần được quan tâm, tháo gỡ.

Tiến sĩ Phạm Ngọc Hiền
Từ khóa :
cử nhân thất nghiệp , thạc sĩ thất nghiệp , vì sao thất nghiệp , thất nghiệp , ra trường thất nghiệp , đại học sài gòn , TS Phạm Ngọc Hiền
Cử nhân, thạc sỹ thất nghiệp, không việc gì phải hốt hoảng
Chủ đề : Góc nhìn Giáo dục
Chủ đề : Chuyên gia giáo dục viết
Chủ đề : Tiêu cực trong giáo dục - đào tạo
Chủ đề : Kinh nghiệm giáo dục
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Lương Đắc Đạo
0

Chẳng hốt hoảng gì cả! Song năng suất lao động thì hoảng hốt quá. Nhiều loại ấy để làm gì? Thầy 7/10 dạy, đào tạo được Kỹ sư... thì 😱

lê dức
3

Sao hầu hết những góp ý lại chỉ trích tác giả của bài viết nhỉ! Tiêu đề bài phân tích là " không việc gì phải hốt hoảng " là cách nói bóng nói gió của tác giả thôi. Đọc xong bài viết thì phải hiểu ra chứ! Không thấy tác giả góp ý các nhà quản lý giảm bớt nói để dành thời gian cho "làm " à! Chẳng thể hiểu nỗi các bạn hiểu bài viết như thế nào mà lại chỉ trích "nổi lòng" của tác giả như vậy?

Hạt Bụi Hồng Hồng
2

Chúng ta chấp nhận cơ chế thị trường (cạnh tranh) nhưng không thể chấp nhận sự lừa gạt và tha hóa của một bộ phận không nhỏ của xã hội. Thất nghiệp không làm ta hoảng hốt mà chỉ làm ta bất bình khi mà bằng dỗm, bằng giả lại có giá hơn bằng chính quy. Lẻ nào bằng dổm, bằng giả là do bọn phản động nước ngoài tung vào để phá VN hay do chính ta tự sinh ra những thứ này?

nguoiviet 2
4

Tính toán cho tương lai mà toàn con số ảo.Có thể: Không hề có khảo sát đánh giá vấn đề cũ và thực tế; cũng chẳng cần chứng minh tính ưu việt của kế hoạch đưa ra cho đất nước. Nhưng thực tế thì không để ai góp ý và ý kiến về cách làm của bộ trước đây-Bây giừ thì có vẻ bộ đã cởi mở hơn- Nhưng khi các quyết định được đưa ra thì mới giật mình. Thế mới đúng là Việt Nam có nhiều TS giấy nhất

nguoiviet 2
5

Cái vấn đề là ở chỗ: Lúc các vị quyết định điều gì đó thì không cho ai ý kiến. Khi các vị làm thì không được ai can ngăn. Kết quả các vị làm thì không quan trọng bằng lợi ích đem lại cho nhóm nào đó. khi sai thì chẳng thấy vị nào chịu trách nhiệm. Như hiện nay: Khi nghe những người có tâm với KH với GD kể chuyện ở nước ngoài chúng ta nhiều người mới biết, Không phải các vị đầu ngành không biết đến những thành tựu và cách làm khoa học GD của các nước tiến bộ, nhưng chỉ thấy một vòng luẩn quẩn.

nguoiviet
9

Cho hỏi vị TS viết bài này được đào tạo ở đâu vậy ạ?

Tô Quốc Q
5

Ở các nước tây phương thất nghiệp vẫn được chính phủ trợ cấp cũng đủ no ấm mặc dù không dư,xã hội tương đối đạt được hoàn thiện.Còn các nước Á Châu ngoài Nhật Bản,Hàn quốc và Singapore ra không có nước nào đủ khả năng hổ trợ người thất nghiệp có được cuộc sống no ấm,ngay cat Trung Quốc cũng không đủ khả năng trợ giúp người thất nghiệp có cuộc sống no ấm

nhatle
9

"Như ở Mỹ, thất nghiệp vẫn có lương và có nhiều thời gian rảnh để đi du lịch." Ở ta làm mỏi vẫn không đủ sống nói chi đến chuyện "thất nghiệp vẫn có lương". Bài viết này sao xa rời thực tế thế nhỉ!!!

Xem thêm bình luận
Tin khác