Học ít sao người ta vẫn cứ giỏi?

Giáo dục 24h

Phan Tuyết

(GDVN) - Vì sao học sinh của mình học đến gù lưng mỏi mắt mà rút cuộc cũng chẳng hơn ai? Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này?

LTS: Chia sẻ câu chuyện có thật về chuyện học hành của cháu mình khi ở Việt Nam và khi sang Mỹ học, cô giáo Phan Tuyết đặt ra nhiều câu hỏi băn khoăn về chương trình giáo dục tiểu học của chúng ta hiện nay.

Toà soạn trân trọng gửi đến độc giả bài viết.

Tuấn và Hùng là hai đứa cháu con của chị và cũng là học sinh nơi trường tôi dạy hằng ngày.

Biết tôi là dì của hai đứa nên giáo viên thường hay gặp để trao đổi về tình hình học tập của các em.

Cô giáo thường than phiền, Tuấn và Hùng lười học nên học khá yếu và đề nghị gia đình về nhà kèm thêm.

Cứ mỗi lần thấy giáo viên chủ nhiệm của hai đứa gọi lại, tôi lại thấy "quê" và mệt mỏi. Dù gì tôi cũng là giáo viên đang dạy mấy chục học sinh. Thế mà cháu mình lại học dốt như thế.

Làm nhiều bài tập không có ích cho giáo dục Việt Nam nhưng lại có ích cho thi cử

Do nhà tôi ở khá xa nên tối anh chị không thể gửi cháu đến nhờ dạy kèm thêm được.

Anh chị tôi cũng thấy phiền lòng nên có gửi hai đứa đi học thêm một giáo viên gần nhà.

Hai ngày cuối tuần thứ bảy và chủ nhật lại chở thẳng lên nhà tôi để gửi.

Chị tôi nói “dì làm giáo viên mà để cháu bị người ta nói hoài chắc cũng mệt.

Thế nên dì cố dành thời gian kèm thêm cho hai đứa cho bằng chúng bạn”.

Thế là suốt cả tuần, hai đứa cháu tôi chỉ học và học mà không có một tí thời gian nào để nghỉ ngơi.

Nhìn cháu học sáng, học chiều trên trường, tối về còn cặm cụi học thêm đến tận 8 giờ đêm, học luôn cả thứ bảy và chủ nhật nhưng lực học của các cháu vẫn bét bẹt nhất lớp.

Năm hai đứa vào lớp 4, gia đình anh chị tôi sang định cư tại Mỹ. Tôi cứ lo hai đứa học kiểu này sang đó chắc chắn không thể theo nổi.

Thế nhưng mỗi lần gọi điện về, anh chị tôi đều hồ hởi khoe Tuấn và Hùng học giỏi lắm.

Tại sao học sinh Hoa Kỳ học ít chơi nhiều mà vẫn cứ giỏi? (Ảnh: Thu Hồng/Giaoduc.net.vn)

Nghe thì nghe thế chứ tôi cũng chẳng tin nhiều vì nghĩ rằng có thể do anh chị mình “nổ” vì sợ nói con học dốt thì ngượng. 

Thời ấy chưa sử dụng Facebook nhiều như bây giờ nên đến khi chị gửi hình hai đứa nhận giấy khen và phần thưởng về tôi mới bị tin là thật.

Có điều cứ làm tôi thắc mắc hoài tại sao ở bên này, hai cháu tôi học suốt ngày suốt đêm nhưng cuối năm cũng chỉ xếp học sinh yếu cùng lắm là được xếp trung bình. Nhưng tại sao qua bên Mỹ lại có thể học tốt như vậy?

Càng cấm càng loạn học thêm trước tuổi

Chị nói không phải chỉ con chị mới có kết quả tốt như thế, phần đông trẻ em Việt Nam bên này học rất giỏi.

Điều làm tôi bất ngờ hơn là chị lại kể rằng, hai đứa học hành nhẹ nhàng thoải mái lắm chứ không phải học miệt mài như ở Việt Nam (học sinh lớp 5 sắp tốt nghiệp tiểu học chỉ yêu cầu trình độ cộng trừ, nhân chia nên chị nói như thế thì trình độ quá thấp).

Thời gian học của các em cũng vô cùng thoải mái. Sáng các con đến trường từ 8 giờ đến 3 giờ chiều về nhà với cái cặp nhẹ tênh.

Đặc biệt không bao giờ phải học bài, làm bài, càng không phải đi học thêm.

Ngày mới qua đó, sợ con học đuối, chị đã từng thắc mắc với giáo viên thì được trả lời:

Đối với học sinh tiểu học ở Mỹ học như thế là đủ rồi, điều quan trọng là tạo điều kiện để các em phát triển toàn diện, chú trọng việc kết bạn, vận động và những hoạt động ngoại khóa”.

Thế nên học sinh đi học rất nhẹ nhàng, bài tập đơn giản và thi cử cũng dễ dàng.

Mẹ là cô giáo, kèm con rất chặt, vậy mà vẫn không thoát ma trận dạy thêm

Có học sinh hào hứng khoe “con đi học mà giống đi chơi. Thời gian ở nhà các con chỉ đi chơi bóng đá, bóng bầu dục cùng lũ trẻ hàng xóm”.

Thời gian dành cho học tập của học sinh tiểu học ở Mỹ vô cùng ít. Nhưng ở trường, học sinh luôn đạt điểm A trừ một số sai sót, bất cẩn trong khi làm bài.

Được biết, không phải ở Mỹ trong các lớp học không có học sinh yếu.

Có điều những học sinh có lực học yếu, tiếp thu chậm nhà trường sẽ dạy phụ đạo thêm thời gian ngay tại trường nhưng cha mẹ không phải đóng tiền.

Nghe chuyện học của trẻ em ở Mỹ, tôi cũng thấy hoang mang lắm. Điều làm tôi không thể lý giải được là vì sao học sinh của họ học ít mà vẫn giỏi?

Vì sao học sinh của mình học đến gù lưng mỏi mắt mà rút cuộc cũng chẳng hơn ai? Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này?

Chương trình giáo dục, cách dạy của nhà trường hay của phụ huynh đã sai? Sai ở điểm nào? Có bắt đúng bệnh mới mong chữa khỏi bệnh.

Ai hiểu rõ việc dạy và chương trình giáo dục của Mỹ hãy trả lời giúp chúng tôi câu hỏi trên.

Phan Tuyết
Từ khóa :
chương trình giáo dục , giáo dục Mỹ , dạy thêm , dạy phụ đạo , học thêm , học sinh tiểu học
Học ít sao người ta vẫn cứ giỏi?
Chủ đề : Góc nhìn Giáo dục
Bình luận
Hồng Tâm
4

Học ý nhưng có kế hoạch học tập hợp lí vẫn hơn học nhiều mà chả đâu vào đâu

Nguyễn Huỳnh Mai
4

Chương trình ở Mỹ khác chương trình ở Âu châu. Nhưng có một điểm chung: người ta dạy cách học chứ không dạy nội dung từ chương. Tức là trò chỉ cần, nói một cách quá đáng, biết đi tìm tri thức từ những tài liệu có trên mạng, trong sách... chứ không cần học thuộc lòng. Với lại có một điểm son của Mỹ nữa, là học trò lúc nào cũng được khuyến khích, được khen "good job", "well done", ... chứ không bị phạt hay đánh đòn nên chúng, phần đông, có nhiều hăng say trong việc học.

khainguyen
4

Cô Phan Tuyết thân mến, theo tôi những nhà làm chính sách giáo dục ở Việt Nam suy nghĩ quá giản đơn. Họ cho rằng cứ nhồi nhiều kiến thức thì học sinh càng giỏi! Thế là cái gọi là cải tổ chỉ quanh quẩn 3 việc : Chương trình, sách giáo khoa, và thi cử. Chương trình và sách giáo khoa thay xoành xoạch, rồi thi cử toàn quốc rất tốn kém cho ngân sách và cả cho gia đình học sinh. Nhưng chất lượng nền giáo dục cũng vẫn như củ, đào tạo ra nhân lực khi đi vào thị trường hầu hết phải đào tạo lại nào là anh văn quá kém, ngay cả viết cái đơn cũng không xong, kỹ năng giao tiếp thì thô lỗ, không lịch sự, không chinh phục được khách hàng. Do tham vọng biến học sinh thành nhà thông thái nên chương trình có cái cần học ở lớp trên thì đưa vào lớp dưới. Môn toán cho thi theo kiểu đánh đố không cần thiết. Rồi từ đó lại còn áp chỉ tiêu cho giáo viên nên vô tình biến giáo viên và học sinh lao vào học ngày học đêm, khiến học sinh trầm cảm, còn thầy cô cũng phát khùng! Từ đó phát sinh tình trạng dạy thêm học thêm. Cha mẹ cũng gây áp lực lên con cái sao cho bằng hay vượt qua con người ta. Chúng khiến trẻ em Việt Nam “loạn não” chứ nói gì phát minh, phát kiến. Hãy để giáo dục trở về trạng thái bình thường bằng cách “cắt bỏ” những nội dung không cần thiết. Xóa bỏ chỉ tiêu. Xóa bỏ thi cử. Mọi việc sẻ tốt lên mà không cần tốn một xu cho ngân sách.

Phan Tuyết
2

Cám ơn những ý kiến của Khainguyen và mọi người..

khainguyen
4

Cô Phan Tuyết thân mến, nền giáo dục Mỹ đã cung cấp cho nhân loại nhiều nhân tài kiệt xuất trong nhiều lĩnh vực khác nhau từ khoa học, công nghệ, văn hóa, nghệ thuật, cho đến thể thao chuyên nghiệp. Họ đã kế thừa xuất sắc nền văn minh phương tây bắt nguồn từ văn minh Hy Lạp, làm nó phát triển rực rở hơn cả phương tây già nua. Cũng chính nền giáo dục này đã biến nước Mỹ trở thành siêu cường độc tôn, toàn diện trong lịch sử của nhân loại. Do đó không phải tự nhiên nhà tỷ phú Bill Gates đã khuyên chúng ta hãy bắt đầu từ Giáo Dục. Nền Giáo Dục Mỹ được xây dựng trên nền tảng tôn trọng sự đa dạng của cá nhân. Sự tự do tư tưởng của cá nhân được đề cao ( tự do trong luật pháp, không gây tổn hại hay xâm phạm đến người khác). Chính vì vậy nền giáo dục Mỹ hướng đến sự khai phá tiềm năng trong mỗi con người. Tránh tuyệt đối việc áp đặt sự suy nghĩ lên cá nhân. Do đó trong lớp học sinh luôn được khuyến khích phát biểu suy nghĩ của chính mình, tránh việc sao chép của người khác. Mỗi con người đều có một tài năng bẩm sinh phù hợp với tư chất của chính họ. Do vậy cha mẹ không nên ép buộc con mình phải giống người này hay người khác. Thay vào đó khuyến khích con mình hãy đi theo sở trường của nó. Tóm lại nền giáo dục Mỹ phù hợp với tôn chỉ Hiến Pháp của nước Mỹ là con người có quyền tự do tư tưởng, tự do tôn giáo… và chính điều đó tạo nên một nước Mỹ lắm tài năng, nhiều phát minh vĩ đại cho đến sáng kiến những cái nhỏ nhặt nhất như dụng cụ toilet.

Nguyễn văn Dũng
7

Tôi cũng có 2 con học ở VN. Cháu đầu, từ cấp I tôi đã quan tâm thường xuyên và cho cháu đi học thêm, hết ca này đến ca khác mà vẫn chỉ lực học làng nhàng. Rút kinh nghiệm, cháu thứ 2 Tôi khôn ép con phải đi học thêm, cho con tự căn cứ lực học để có ý kiến học cái gì, với thầy cô nào; thế là, cháu thứ 2 liền 8 năm không hề muốn đi học thêm,và cùng không học thêm, nhiều lúc tôi thấy sốt ruột nhưng vì cháu vẫn học lực Giỏi nên tôi lại thôi không ép. Chỉ đến năm cuối cấp II, tôi có đề nghị cần học thêm để đủ lực kiến thức thi vào Cấp III, nhưng cho cháu tự chọn môn học, thầy thì chúng tôi gợi ý, cháu đồng ý đi học thêm 3 môn Toán, Văn, Anh. Học thêm 1 thời gian, cháu thi đậu vào Cấp III Trường Chuyên như nguyện vọng. Vừa rồi có cháu con Anh chị tôi ở nước ngoài về, bé nhà tôi có đưa 1 số bài tập toán, cháu không làm nổi và chê khó quá, bên nước ngoài học dễ hơn nhiều, nhưng cháu vẫn là học sinh giỏi, rất nhiều thành tích học tập và hoạt động Thể thao, thể chất, còn tham gia thi thố tầm quốc tế học đường về võ thuật và bóng rổ... Nghe cháu nói chuyện, tôi nhận thấy rất khác so với ở VN ta, họ hướng vào việc tạo cảm hứng trong học tập, theo dõi chi tiết sự phát triển trình tự của trẻ, tuyệt đối không tạo áp lực. Bàn về câu hỏi của Chị, tôi cũng thấy: tại sao, nước VN còn rất nghèo mà Hs Việt Nam lại học giỏi vậy, phải chăng việc học không gắn với thực tế yêu cầu phát triển đất nước; người gọi là Giỏi thực sự thì ra nước ngoài và k muốn quay về phục vụ đất nước (tỷ lệ nhiều).

trung
2

Rất đơn giản. Học sinh trên thế giới đến trường để học, dù ít, nhưng đúng là học. Còn ở Việt nam, học sinh đến trường là để luyện kỹ năng sao chép (copy) và dán (paste) những cái có sẵn, các trường phổ thông trên cả nước đều như thế, thi cử chẳng qua là thi thố xem ai "dán" tốt hơn mà thôi!

khainguyen
4

Chào cô Phan Tuyết, câu hỏi của cô khá hay, nhưng chúng ta không thể sánh nền giáo dục của Việt Nam với Hoa Kỳ. Bởi vì khoảng cách giữa chúng ta và họ quá lớn. Riêng ngân sách giáo dục của Mỹ năm 2017 khoảng 200 tỷ đô. Hầu hết các trường tiểu học đều có sân bãi cho các em hoạt động ngoài trời. Có lần tôi vào trường thì thấy cơ sở vật chất như căn tin, phòng lab, thư viện có khi còn hơn cả một cơ sở giáo dục bậc đại học dạng trung bình ở Việt Nam. Bậc trung học ở Mỹ xem như cưỡng bách, gia đình lợi tức thấp không phải tốn tiền học phí, có chăng chỉ là tiền lặt vặt như chụp ảnh, hay đi dã ngoại…. Chương trình học ở Mỹ khá linh hoạt, nặng nhẹ tùy đối tượng. Không có kỳ thi tốt nghiệp trung học và cũng không thi tuyển vào Đại Học như ở Việt Nam. Dĩ nhiên không có chuyện áp chỉ tiêu cho giáo viên, học sinh cũng có nhiều hoàn cảnh khác nhau tùy trình độ học vấn của phụ huynh. Trường nào cũng có tư vấn cho học sinh (counselor), nếu gặp khó khan trong học tập thì cứ thoải mái trình bày, họ sẻ tìm cách giúp đỡ. Ngày nay trẻ em Mỹ làm homework hay học bài chủ yếu trên computer thông qua các chương trình miển phí của trường. Các em có thể nộp bài và nhận biết điểm số qua đó. Tôi không thấy cái gì là sách giáo khoa theo pháp lệnh như kiểu Việt Nam. Giáo viên Mỹ có thể biên soạn phần thực hành cho học sinh từ bản thân hay một nguồn nào đó, miễn là phù hợp với chương trình của district hay county. Phụ huynh có thể trao đổi thoải mái với giáo viên về học lực của con,phải hẹn trước.

Xem thêm bình luận
Tin khác