Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành quyết định cho phép thí điểm cho phép 246 trường học trên địa bàn được phép tự tuyển giáo viên là viên chức (kể cả hợp đồng với giáo viên người nước ngoài), thực hiện các chế độ, chính sách cho viên chức được tuyển dụng mới theo các quy định của pháp luật hiện hành.
Tháo gỡ các bất cập đã tồn tại từ nhiều năm nay
Là trường nằm trong danh sách 246 trường được áp dụng thí điểm chính sách này, Thạc sĩ Huỳnh Thanh Phú – Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành, Thành phố Hồ Chí Minh) cho hay, đây là một quyết định hoàn toàn phù hợp với yêu cầu đổi mới quản trị giáo dục.
“Đây là một bước chuyển giao hoàn toàn cần thiết nhằm tháo gỡ những bất cập tồn tại trong công tác tuyển dụng nhân sự cho ngành giáo dục”, Thạc sĩ Huỳnh Thanh Phú nhận định.
Theo thầy Phú, bất cập lớn nhất chính là việc hiện nay các trường chỉ được đóng vai trò tiếp nhận người được tuyển dụng, còn cơ quan quản lý cấp trên của các trường lại là đơn vị tuyển dụng nhân sự. Cách làm này nếu xét về một mặt nào đó có thể tạo ra tính thống nhất, nhưng từ thực tế áp dụng lại bộc lộ ra nhiều nhược điểm.
Vị hiệu trưởng cho rằng, lãnh đạo cơ sở giáo dục là người hiểu rõ nhất về nhu cầu nhân sự, đặc điểm học sinh, những định hướng phát triển và văn hóa của đơn vị mình, nhưng lại không có quyền quyết định tuyển dụng người sẽ làm tại trường mà mình là người đứng đầu.
Từ thực tế làm công tác quản lý của mình, thầy Huỳnh Thanh Phú kể lại, có nhiều trường hợp giáo viên được phân bố về trường nhưng lại chưa thực sự phù hợp với yêu cầu chuyên môn, định hướng phát triển của nhà trường.
Trong quá trình công tác có thể phát sinh khó khăn khác nhau, hiệu trưởng lại là người chịu trách nhiệm cao nhất về chất lượng giáo dục của nhà trường lại không được tham gia đầy đủ vào quy trình tuyển dụng.
Song song đó, quy trình tuyển dụng giáo viên thống nhất chung giữa các trường thường hay kéo dài, gây chậm trễ cho việc bổ sung nhân sự, có thể ảnh hưởng đến quá trình dạy và học.
Đồng thời, việc các trường không được chủ động tuyển dụng có thể làm giảm tính cạnh tranh trong việc thu hút nhân sự giỏi. Do đó, thầy Phú đánh giá, việc từng bước giao quyền tuyển dụng cho các trường đủ điều kiện là một bước đi phù hợp, giúp cho trường học chủ động lựa chọn nhân sự đáp ứng với yêu cầu của thực tế, đồng thời còn nâng cao chất lượng giáo dục gắn liền với hiệu quả quản trị nhà trường.
Thầy Phú nhấn mạnh, nếu được trao quyền nhà trường sẽ chủ động hơn trong việc xây dựng đội ngũ, tuyển chọn người đúng với chuyên môn cần tìm, đáp ứng được yêu cầu phát triển của đơn vị.
Chính sách này không chỉ nâng cao tính linh hoạt, giảm bớt các khâu trung gian, mà còn góp phần sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, tiết kiệm cho ngân sách và nâng cao chất lượng giáo dục.
Tiêu chí, tiêu chuẩn, mục tiêu tuyển dụng cần được công khai rõ ràng, minh bạch
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, một hiệu trưởng trường tiên tiến, hội nhập cấp tiểu học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 hiện nay không chỉ yêu cầu giáo viên truyền tải kiến thức, mà còn phải thiết kế các hoạt động học tập, đánh giá học sinh theo phẩm chất, năng lực.
Cùng lúc, nhà trường cũng cần người biết làm việc trong tổ chuyên môn, biết phối hợp cùng với phụ huynh, tham gia xây dựng các kế hoạch giáo dục, có khả năng thích ứng linh hoạt khi chính sách và kỳ vọng của xã hội vào ngành giáo dục liên tục thay đổi.
“Tôi cho rằng chính sách thí điểm tự tuyển dụng giáo viên sẽ rất ý nghĩa, nhân văn, hợp lý. Bởi lẽ, chính ban giám hiệu của các đơn vị sẽ là người hiểu rõ nhất trường mình đang cần gì, ứng viên dự tuyển thì hiểu rõ mình đang có gì. Chính vì vậy, hai phía có thể đối thoại thực chất hơn, thay vì cùng nhìn vào một kết quả thi tuyển dụng, rồi phán đoán phần năng lực công tác còn lại”, vị hiệu trưởng nói trên nói nhấn mạnh.
Với chính sách thí điểm này, các trường sẽ có cơ hội không chỉ là lựa chọn đúng người có năng lực, mà còn phải phù hợp với định hướng cụ thể của nhà trường. Đây là một ưu điểm rất lớn của chính sách này.
Để chính sách này thực sự phát huy được hiệu quả, hiệu trưởng các trường cần phải khách quan, công tâm trong công tác tuyển dụng. Các quyết định tuyển dụng phải được xuất phát từ nhu cầu thực tế, đặt chất lượng lên hàng đầu, lựa chọn đúng người có năng lực, tâm huyết cũng như là khát vọng cống hiến.
Những tiêu chí, tiêu chuẩn, mục tiêu tuyển dụng cần được công khai rõ ràng, minh bạch đến đối tượng đăng ký xét tuyển dụng.
Xóa bỏ tâm lý ỷ lại “đã được tuyển dụng rồi là yên tâm”
Cũng là một trong số các trường được áp dụng thí điểm chính sách này, cô Kiên Thị Diễm Thúy – Hiệu trưởng Trường tiểu học Hồ Văn Huê (phường Đức Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh) khẳng định, việc trường học được tự chủ trong công tác tuyển dụng giáo viên cũng góp phần nâng cao trách nhiệm của người lao động.
Cô Thúy phân tích, sau khi được tuyển dụng, hiệu quả công việc tại trường của họ sẽ quyết định việc giáo viên có được trường tiếp tục gia hạn hợp đồng hay không. Việc này sẽ xóa bỏ tâm lý ỷ lại là “đã được tuyển dụng rồi là yên tâm ” đang tồn tại trong suy nghĩ của một số giáo viên.
Tuy nhiên, vị hiệu trưởng này cũng đề xuất cần giao việc tự chủ tuyển dụng giáo viên cho tất cả các trường học để thực hiện đồng bộ, nhằm tạo sự công bằng, bình đẳng trong giáo dục, thay vì chỉ ưu tiên cho một số nhóm trường cụ thể.
Mỗi trường chắc chắn sẽ có những nét đặc thù riêng. Vì thế khi xây dựng kế hoạch tuyển dụng, ngoài bộ tiêu chí chung do ngành giáo dục thành phố xây dựng, mỗi trường có thể có những tiêu chí riêng để phù hợp với đặc thù riêng của đơn vị mình. Các nội dung này cần thông báo công khai, minh bạch, rõ ràng để người dự tuyển được nghiên cứu, tìm hiểu và có sự lựa chọn đơn vị phù hợp khi tham gia vào quy trình xét tuyển dụng.
