Những ngày qua, nhiều trang mạng xã hội đang đua nhau chia sẻ những bức hình được chụp lại từ trang facebook cá nhân của một bạn gái trẻ tuổi với nội dung chửi mắng cha mẹ thậm tệ vì xin 2 triệu đồng mua điện thoại nhưng mẹ không cho.
Không chỉ chửi mẹ mà thiếu niên này còn chửi cha, phân bì với các bạn cùng trang lứa đòi gì cha mẹ mua nấy. Ngôn từ người này dùng đưa lên facebook rất thậm tệ, như: “con chó", "con điếm, mày…”. Không ít người trong danh sách bạn bè đã lên tiếng phản đối những lời lẽ dung tục, thô thiển của đứa con “trời đánh” này.
 |
| Những lời lẽ chửi bố mẹ thậm tệ trên Facebook của nickname Nguyễn Hạnh Linh |
Hiện trạng nhiều thiếu niên, bạn trẻ dùng những trang xã hội như facebook, blog cá nhân để đưa lên những câu nói phản cảm, những hình ảnh vô cảm không hiếm.
Ngay sau khi liên tục nhận được rất nhiều ý kiến phản hồi, bức xúc của độc giả, Báo GDVN đã có cuộc trao đổi cùng thầy Nguyễn Hồi Loan, Phó giáo sư, Tiến sỹ tâm lý học, nguyên Trưởng khoa Tâm lý học, đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia.
Phóng viên: Thưa PGS.TS Nguyện Hội Loan, chắc ông cũng đã biết thông tin về việc một thiếu niên mạt sát mẹ trên mạng xã hội. Cá nhân ông có bất ngờ trước hành động của bạn trẻ này không?
PGS.TS Nguyễn Hồi Loan: Tình trạng một bộ phận giới trẻ (chủ yếu ở tuổi vị thành niên) có hành vi bêu rếu bạn bè, người thân thì có lẽ không hiếm. Nhưng việc thể hiện hành động, lời đó trên các mạng xã hội, coi bố mẹ như kẻ thù và dùng những lời lẽ mạt sát cha mẹ thì là một hành vi không thể chấp nhận được, hành vi này ở bất kỳ một nền văn hóa nào cũng được coi là bất hiếu và bị cả xã hội lên án, mặc dù xã hội đó có lạc hậu đến mấy hoặc phát triển đến mức nào chăng. Tất nhiên, không chỉ với tôi mà từ trẻ em đến người già đều bất bình và phẫn nộ trước hành vi này.
 |
| "Việc cô gái trẻ dùng những lời lẽ mạt sát người mẹ không chỉ đáng chế trách mà còn là nỗi lòng đau đớn bậc sinh thành", PGS.TS Nguyễn Hồi Loan bày tỏ |
Phóng viên: Là một chuyên gia tâm lý, ông đánh giá như thế nào về sự việc này, vì đâu dẫn đến nguyên nhân những đứa trẻ thiếu nhận thức trong hành vi.
PGS.TS Nguyễn Hồi Loan: Sở dĩ những bạn trẻ hay các bạn teen có những hành vi lệch chuẩn đó là do thiếu hụt về nhận thức, ích kỷ, họ chỉ biết thỏa mãn những nhu cầu của mình mà không biết đến điều kiện của bản thân, gia đình, đặc biệt, những trẻ em này đã tiếp nhận và bắt chước những hành vi trong nhóm bạn, thường là nhóm bạn lệch chuẩn, những em này không có khả năng khảng định bằng kết quả học tập, rèn luyện trong nhà trường mà khảng định mình bằng những thứ ngoài học tập và tu dưỡng, như quần áo, đầu tóc, dày dép … những thứ khác với đa số bạn bè cùng trang lứa.
Những em này thường kết bạn với nhau thành một nhóm, có thể là cùng lớp và cũng có thể là với bạn khác lớp,khác trường nhưng có một điểm chung của nhóm này là học kém, thường có hành vi gây hấn với các bạn khác, chúng ta thường gọi là học sinh cá biệt. Do vậy, thường các trẻ trong nhóm này có hành vi, lối sống, cách ứng xử giống nhau, đặc biệt là những biểu hiện ngôn từ trong giao tiếp và trang phục.
Những em này thường kết bạn với nhau thành một nhóm, có thể là cùng lớp và cũng có thể là với bạn khác lớp,khác trường nhưng có một điểm chung của nhóm này là học kém, thường có hành vi gây hấn với các bạn khác, chúng ta thường gọi là học sinh cá biệt. Do vậy, thường các trẻ trong nhóm này có hành vi, lối sống, cách ứng xử giống nhau, đặc biệt là những biểu hiện ngôn từ trong giao tiếp và trang phục.
Ngoài ra, các em này do thiếu giáo dục hành vi ứng xử (kỹ năng sống) từ nhà trường và gia đình, nhất là thiếu sự uốn nắn, giáo dục đầy đủ từ nhỏ trong các gia đình, hơn nữa hành vi này sẽ là tất yếu nếu đứa trẻ được sinh ra và lớn lên trong một gia đình mà ở đó các các bậc cha mẹ lại thường xuyên có hành vi bạo lực, gây hấn với người thân và hàng xóm, hàng ngày và thường xuyên dùng các lời nói tục tằn, thô lỗ, chửi bới, văng tục … thì đó là các tấm gương để các em làm theo.
Các cụ ngày xưa vẫn nói: “Ở ống thì dài, ở bầu thì tròn” …. Hiện nay, có một bộ phận không nhỏ trẻ em có hành vi hỗn láo với cha mẹ, người thân và hỗn láo theo nhiều cách. Có em lẩm bẩm trong miệng, có em thể hiện rõ sự thiếu tôn trọng cha mẹ bằng lời nói, hành động của mình. Tôi khẳng định luôn là những đứa trẻ này không bình thường, thiếu sự bảo ban dạy bảo của gia đình, cha mẹ và bạn bè của chúng cũng là những đúa trẻ hư hỏng.
Phóng viên: Vậy theo ông, lỗi phần nhiều do cha mẹ, phụ huynh của các em?
PGS.TS Nguyễn Hồi Loan: Bác Hồ có nói rằng: “Hiền dữ phải đâu là tính sẵn phần nhiều do giáo dục mà nên”.Ta biết rằng, quá trình hình thành và phát triển nhân cách được diễn ra dưới ảnh hưởng của nhiều yếu tố: bẩm sinh, di truyền, hoàn cảnh sống, việc giáo dục và tự giáo dục. Do vậy, để giáo dục một đứa trẻ từ lúc sinh ra cho đến trưởng thành trở thành một con người có ích cho xã hội thì có rất nhiều yếu tố tham gia như ở trên đã nói, nhưng dù sao thì giáo dục gia đình luôn là cơ sở nề tảng cho việc giáo dục đạo đức của trẻ.
Cha mẹ phải dạy dỗ trẻ từ bé, tránh sự hỗn láo, thiếu ý thức, thiếu tôn trọng cha mẹ trong con trẻ. Nhưng trước hết cha mẹ luôn phải gương mẫu trong từng hành vi, lời nói, cách ứng xử với mọi người thân trong gia đình cũng như với hàng xóm, các bậc cha mẹ phải luôn quản lý và hãy gần gũi chia sẻ với các em, nhất là các em ở tuổi teen, để trẻ luôn cảm nhận thấy rằng gia đình là một tổ ấm, cha mẹ luôn là là chỗ dựa vững chắc trong cuộc đời của các em.
Tất nhiên cha mẹ luôn phải hiểu đặc điểm tâm sinh lý ở lứa tuổi này để có cách giáo dục cho phù hợp. Hành vi chửi lại cha mẹ của một số em, có thể nói rằng, đây là kết quả của một quá trình giáo dục kém, trước hết từ phía gia đình và nhà trường.
Cha mẹ phải dạy dỗ trẻ từ bé, tránh sự hỗn láo, thiếu ý thức, thiếu tôn trọng cha mẹ trong con trẻ. Nhưng trước hết cha mẹ luôn phải gương mẫu trong từng hành vi, lời nói, cách ứng xử với mọi người thân trong gia đình cũng như với hàng xóm, các bậc cha mẹ phải luôn quản lý và hãy gần gũi chia sẻ với các em, nhất là các em ở tuổi teen, để trẻ luôn cảm nhận thấy rằng gia đình là một tổ ấm, cha mẹ luôn là là chỗ dựa vững chắc trong cuộc đời của các em.
Tất nhiên cha mẹ luôn phải hiểu đặc điểm tâm sinh lý ở lứa tuổi này để có cách giáo dục cho phù hợp. Hành vi chửi lại cha mẹ của một số em, có thể nói rằng, đây là kết quả của một quá trình giáo dục kém, trước hết từ phía gia đình và nhà trường.
Phóng viên: Qua sự việc, ông có lời khuyên gì đến giới trẻ, đặc biệt là các em thiếu niên, giới teen?
PGS.TS Nguyễn Hội Loan: Hiện nay, thế hệ trẻ được hưởng một nền giáo dục hiện đại trong xã hội phát triển, vượt xa nhiều về mọi mặt so với thế hệ chúng tôi. Lưu ý rằng, dù ở thời đại nào, vấn đề đạo đức luôn được đề cao. Đặc biệt là đạo nghĩa làm con, cha mẹ đã sinh thành và nuôi dưỡng chúng ta vì vậy phải biết kính trọng, yêu thương và sống trách nhiệm với cha mẹ, người thân.
Đừng để phải hối hận, đau khổ khi cha mẹ, người thân không còn nữa thì mới nhận thức ra một điều vô cùng đơn giản là phải sống cho đúng đạo làm con thì có lẽ sẽ quá muộn màng và đau khổ.
Xin cảm ơn PGS. TS Nguyễn Hồi Loan về cuộc trò chuyện!
Cao Tuân - Hải Sơn (ghi)
