Công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và chất lượng suất ăn bán trú trong trường học luôn là vấn đề được phụ huynh, nhà trường và toàn xã hội đặc biệt quan tâm. Trước những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng bữa ăn học đường, các cơ sở giáo dục cần chú trọng kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, chất lượng nguyên liệu đầu vào, quy trình chế biến, bảo quản và phân chia thực phẩm; đồng thời tăng cường giám sát các đơn vị cung cấp suất ăn, công khai thông tin và phát huy vai trò giám sát của phụ huynh.
Đây không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, đơn vị cung ứng và gia đình nhằm bảo đảm mỗi suất ăn đến với học sinh đều an toàn, đủ dinh dưỡng và chất lượng.
Nhà trường tăng cường giám sát, chụp ảnh công khai suất ăn hàng ngày
Hiện nay, hầu hết các trường học đang áp dụng hai mô hình tổ chức bữa ăn là tự nấu từ nguồn thực phẩm ký kết hoặc thuê doanh nghiệp cung cấp suất ăn trọn gói.
Mỗi sáng, thực phẩm được đưa đến Trường Mầm non Thanh Bình (phường Lê Thanh Nghị, Hải Phòng) để chuẩn bị bữa ăn cho khoảng 700 trẻ. Thực phẩm được kiểm tra ngay khi giao nhận trước khi đưa vào bếp. Nhà trường thành lập tổ kiểm tra, giám sát bữa ăn bán trú; lãnh đạo trực tiếp kiểm tra thực phẩm đầu vào hằng ngày.
Từng loại thực phẩm được đối chiếu số lượng, chất lượng trước khi sơ chế, chế biến. Đã có thực phẩm không bảo đảm yêu cầu, nhà trường từ chối tiếp nhận, yêu cầu đơn vị cung cấp thay thế.
Cô Vũ Thị Chi, Hiệu trưởng Trường Mầm non Thanh Bình cho biết bữa ăn được kiểm soát xuyên suốt từ tiếp nhận, sơ chế, chế biến đến chia suất, lưu mẫu thức ăn theo quy định. Nhân viên nhà bếp được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm, khám sức khỏe định kỳ. Hằng ngày, tổ phụ trách bán trú đánh giá chất lượng bữa ăn và hoạt động của nhà bếp để kịp thời điều chỉnh.
Nhà trường xây dựng thực đơn phù hợp lứa tuổi, thường xuyên thay đổi để bảo đảm dinh dưỡng. Thực đơn, thông tin thực phẩm, hình ảnh bữa ăn được công khai trên các nhóm lớp; phụ huynh có thể trực tiếp tham gia giám sát.
Việc “mở cửa” quy trình bếp ăn cho phụ huynh cùng giám sát không chỉ tạo sự minh bạch mà còn xây dựng niềm tin xã hội. Nhiều bậc cha mẹ chia sẻ rằng, sự tham gia trực tiếp và thông tin công khai hàng ngày giúp họ yên tâm hơn khi gửi gắm con em tại trường. Nhà trường cũng luôn mong muốn nhận được phản hồi từ phụ huynh về chất lượng bữa ăn và xem đó là cơ hội để hoàn thiện và gắn kết hơn nữa vì lợi ích của trẻ.
Tại Trường Tiểu học Quán Toan (phường Hồng An, Hải Phòng), với hơn 1.000 học sinh ăn bán trú mỗi ngày, nhà trường lựa chọn hình thức ký hợp đồng với một công ty cung cấp bữa ăn trọn gói. Tuy nhiên, không vì thế mà công tác kiểm tra được “khoán trắng”.
Cô Đỗ Thị Hồng, Phó Hiệu trưởng nhà trường, phụ trách bán trú cho biết, dù đã ký hợp đồng với đơn vị cung cấp, nhà trường vẫn trực tiếp giám sát từ đầu giờ sáng đến khi học sinh ăn xong. Việc kiểm tra được thực hiện thường xuyên, cả định kỳ và đột xuất, nhằm bảo đảm bữa ăn an toàn nhất cho các em.
Trường Tiểu học Cẩm Giàng (xã Cẩm Giàng, thành phố Hải Phòng) có khoảng 600 trong tổng số hơn 1.300 học sinh ăn bán trú theo hình thức sử dụng suất ăn do đơn vị cung ứng.
Khoảng 10 giờ hằng ngày, suất ăn được chuyển đến. Bộ phận phụ trách bán trú cùng nhân viên y tế kiểm tra, đối chiếu thực đơn, định lượng trước khi đưa vào phục vụ bữa ăn cho học sinh. Thức ăn được lưu mẫu theo quy định; hình ảnh suất ăn hằng ngày được công khai trên Fanpage và các nhóm Zalo để phụ huynh theo dõi.
Cô Trịnh Thị Ngân, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Cẩm Giàng cho biết đơn vị cung cấp suất ăn đã được Ủy ban nhân dân xã Cẩm Giàng thẩm định. Nhà trường và phụ huynh sẽ kiểm tra định kỳ, đột xuất tại bếp của đơn vị cung cấp.
Địa phương thành lập tổ thẩm định, kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu đầu vào
Tại nhiều xã, phường, chính quyền làm việc với nhà trường, đơn vị cung cấp, thành lập tổ thẩm định, rà soát hồ sơ, điều kiện thực tế; đồng thời xuống trường kiểm tra việc giao nhận, bảo quản, chế biến, chia suất và lưu mẫu.
Nhiều địa phương cũng tăng cường kiểm tra trực tiếp việc tổ chức bữa ăn bán trú tại trường. Tại xã Chí Minh, việc kiểm soát được thực hiện từ trước khi trường ký hợp đồng với đơn vị cung cấp và tiếp tục trong quá trình tổ chức bán trú.
Ông Phạm Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân xã Chí Minh cho biết địa phương yêu cầu các trường kiểm soát chặt nguồn nguyên liệu, nâng cao chất lượng bữa ăn, bảo đảm dinh dưỡng; tuyệt đối không để thực phẩm không rõ nguồn gốc, kém chất lượng vào trường học, đồng thời chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.
Từ chỉ đạo của chính quyền địa phương đến hành động cụ thể tại các trường học, công tác bảo đảm an toàn bữa ăn bán trú trên địa bàn đang được triển khai với tinh thần trách nhiệm cao. Tất cả vì sức khỏe cộng đồng, vì tương lai của thế hệ trẻ tạo nên môi trường học đường an toàn, lành mạnh để các em được phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Tại Trường Tiểu học Hải Tân (phường Tân Hưng, thành phố Hải Phòng), nơi có 1.095 trong tổng số 1.235 học sinh ăn bán trú theo hình thức sử dụng suất ăn do đơn vị cung ứng, công tác kiểm soát được thực hiện ngay từ “cửa ngõ”.
Mỗi sáng, từ 5 giờ 30 phút, thực phẩm được đưa đến trường và phải trải qua khâu kiểm tra nghiêm ngặt trước khi vào bếp. Nhà trường thành lập tổ kiểm tra, giám sát bữa ăn bán trú trong đó lãnh đạo nhà trường trực tiếp kiểm tra thực phẩm đầu vào hàng ngày.
“Toàn bộ quy trình từ tiếp nhận, sơ chế, chế biến đến chia suất và lưu mẫu thức ăn đều được kiểm soát xuyên suốt theo quy định” - Cô Nguyễn Thị Thu Hiền, Hiệu trưởng nhà trường khẳng định.
Hiện nhà trường tổ chức bếp ăn theo mô hình “một chiều” đúng theo quy định của Bộ Y tế. Theo đó, phân tách rõ các khu vực tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến nhiệt, chia suất và rửa khử trùng dụng cụ nhằm triệt để ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm chéo. Nhật ký giao nhận, kiểm tra và lưu mẫu được ghi chép đầy đủ, tạo cơ sở pháp lý và trách nhiệm rõ ràng cho từng khâu.
Thực đơn bữa ăn được xây dựng phù hợp theo lứa tuổi, thường xuyên thay đổi để bảo đảm dinh dưỡng với sự kết hợp hài hoà của thịt, cá, trứng, sữa và rau xanh. Sau bữa ăn trưa, các em còn được ăn thêm bữa xế khi ngủ dậy giúp duy trì năng lượng và hỗ trợ sự phát triển thể chất trong suốt buổi chiều.
