Trao đổi bên hành lang Quốc hội, đại biểu Vũ Trọng Kim – đoàn Hải Dương đồng tình với chính sách tự chủ đại học được đề xuất trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học.
“Đã đến lúc chúng ta phải thực hiện cơ chế tự chủ sâu rộng đến các cơ sở giáo dục đại học”, đại biểu Kim nhấn mạnh.
Theo đại biểu, chúng ta phải mở rộng thể chế quản lý hành chính, kinh tế, để các trường tự quyết định chiến lược phát triển của mình.
Từ đó, định hướng cho công tác nghiên cứu khoa học và đào tạo sinh viên. Quan điểm là lấy sinh viên làm trung tâm để xây dựng chiến lược phát triển của nhà trường.
![]() |
Đại biểu Vũ Trọng Kim. Ảnh: Đ.T |
Trên tinh thần ấy, bộ máy lãnh đạo nhà trường phải đổi mới cơ chế quản lý, hoạt động nhưng không được chệch hướng và trái với quy định của Nhà nước.
“Khi quyền tự chủ được phát huy, từng cá nhân, tập thể của nhà trường sẽ phải vận động, đổi mới sáng tạo để đào tạo cho xã hội một lực lượng lao động đáp ứng ngay yêu cầu của sản xuất, yêu cầu của công việc, đó mới là điều quan trọng”, đại biểu nêu quan điểm.
Đại biểu Vũ Trọng Kim nhấn mạnh, một trong những nội dung quan trọng của tự chủ đại học đó là, các trường phải tự chủ về tài chính.
“Đây là yêu cầu bắt buộc và phải được thực hiện từ cơ sở. Đã đến lúc không nên tồn tại cơ chế “bao cấp” như hiện nay.
Tất nhiên, tự chủ tài chính không có nghĩa là Nhà nước sẽ không còn đầu tư kinh phí nữa, mà sẽ chuyển sang cơ chế đấu thầu “đặt hàng”.
Tức là để có được nguồn kinh phí của Nhà nước thì các trường phải cạnh tranh thực sự.
Như vậy, có thể nói cơ chế tự chủ sẽ tạo ra sức cạnh tranh lớn cho các trường đại học”, đại biểu nhận định
Theo ông, điều này đồng thời tạo ra điểm mới có tính đột phá trong tư duy, sáng tạo và hành động của ban lãnh đạo.
Nếu ban lãnh đạo nhà trường có chiến lược tốt sẽ giúp nhà trường phát triển, thu hút đông đảo sinh viên giỏi vào trường.
Và sau khi ra trường, các em có việc làm ngay, được thị trường tiếp nhận và không phải đào tạo lại.
Thể hiện quan điểm xung quanh dự án Luật, đại biểu Hồ Thanh Bình – đoàn An Giang cho rằng, dù còn một số ý kiến khác nhau, song dự thảo Luật đã được điều chỉnh, tiếp thu khá tốt.
Đặc biệt là các quy định về hội đồng trường, cơ chế tự chủ đại học, các vấn đề liên quan mô hình trường, vấn đề sử dụng tài sản của nhà trường…
Các nội dung này đã được Ban soạn thảo điều chỉnh theo chiều hướng tích cực, phù hợp với thực tiễn và xu hướng phát triển của xã hội.
Chính sách về tự chủ đại học đã được xem xét cẩn thận, kỹ lưỡng trong dự thảo luật lần này.
Trong đó, có các quy định về tự chủ học thuật, tài chính, nhân sự… đã được quy định khá chi tiết, rõ ràng và tường minh.
“Đây là những điểm tôi hài lòng.
Dự án Luật được thông qua sẽ tạo cơ hội cho các trường đại học phát triển và tháo gỡ được nhiều “điểm nghẽn” về tự chủ đại học.
Cơ chế, chính sách đã tốt rồi, vấn đề còn lại là vận dụng, triển khai vào thực tiễn như thế nào”, đại biểu Hồ Thanh Bình chia sẻ.
Ngoài những yếu tố nêu trên, theo đại biểu Bình, một trong những điểm mới của dự thảo Luật lần này đó là nhà nước không bao cấp kinh phí hoạt động cho các trường, mà sẽ chuyển sang cơ chế đầu tư theo đặt hàng, đầu tư theo nhu cầu xã hội.
" Cơ chế này sẽ tạo ra sức cạnh tranh giữa các trường đại học để có được nguồn đầu tư của nhà nước. Đồng thời phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội, tránh tình trạng trông chờ, ỉ lại vào bao cấp của Nhà nước", đại biểu nêu quan điểm.
Theo đại biểu, trên thế giới có nhiều nước đang thực hiện theo phương thức này. Nhà nước cấp kinh phí, các trường phải cạnh tranh thông qua đấu thầu để có được nguồn tài chính đó.
Theo đó, các trường sẽ phải chủ động xây dựng nguồn lực đủ mạnh, đủ sức cạnh tranh với các trường khác.