Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND ngày 27/01/2026 quy định về cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng của thành phố Hà Nội được các chuyên gia, nhà khoa học đánh giá là tín hiệu đáng mừng, thể hiện tính “vượt trội”, và kỳ vọng sẽ tạo được nhiều tác động tích cực trong việc thu hút nhân tài về làm việc cho Thủ đô.
Sự chuyển mình quyết liệt trong tư duy quản lý và phát triển nguồn lực chất lượng cao
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Giáo sư Trần Thị Thanh Vân - Trưởng khoa, Khoa Khoa học và Công nghệ vật liệu, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh) (nữ giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2025, ngành Vật lý) chia sẻ: “Việc ban hành Nghị quyết riêng quy định về cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng của thành phố Hà Nội là cần thiết, kịp thời, thể hiện sự quyết tâm của Đảng bộ thành phố Hà Nội trong việc thu hút các tài năng về làm việc trong khu vực công.
Nghị quyết giúp mở rộng nguồn thu hút nhân tài, không chỉ trong hệ thống công vụ truyền thống mà còn từ khu vực tư nhân, doanh nghiệp FDI, các viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo.
Đồng thời, các chính sách hỗ trợ về điều kiện làm việc, nhà ở, y tế và giáo dục cho gia đình góp phần tạo động lực gắn bó lâu dài cho người có tài năng.
Về tác động, Nghị quyết nếu được triển khai thành công sẽ cải thiện chất lượng đội ngũ cán bộ khu vực công, thúc đẩy đổi mới tư duy quản trị theo hướng lấy hiệu quả và kết quả làm trung tâm, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực cho cải cách chính sách thu hút nhân lực trong khu vực công”.
Cùng quan tâm đến nội dung này, Giáo sư Hồ Phạm Minh Nhật - nhà nghiên cứu toàn thời gian tại Đại học Texas tại Austin (University of Texas at Austin, Mỹ), người Việt đầu tiên nhận giải COPSS Emerging Leader Award 2026 trong lĩnh vực thống kê, khoa học dữ liệu và AI (giải thưởng danh giá của Hội đồng các Hiệp hội Thống kê - COPSS) cũng có một số chia sẻ.
Vị giáo sư cho biết: “Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND về cơ chế, chính sách thu hút và trọng dụng người có tài năng của thành phố Hà Nội.
Đây là một quyết sách mang tính đột phá, được xây dựng dựa trên các quy định “vượt trội” của Luật Thủ đô năm 2024 nhằm tạo ra một cơ chế đãi ngộ đủ mạnh để cạnh tranh và giữ chân nhân tài phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của Thủ đô.
Việc Hà Nội ban hành các chính sách cụ thể để thu hút và trọng dụng nhân tài là một tín hiệu rất đáng mừng, cho thấy sự chuyển mình quyết liệt trong tư duy quản lý và phát triển nguồn lực chất lượng cao. Tác động tích cực đầu tiên không chỉ dừng lại ở các con số về thu nhập hay ưu đãi, mà chính là tạo ra một “hệ sinh thái niềm tin”. Khi những người làm khoa học, những chuyên gia giỏi thấy được sự trân trọng và cơ chế rõ ràng từ phía chính quyền, họ sẽ có động lực lớn để đóng góp trí tuệ cho quê hương.
Đặc biệt trong các lĩnh vực “mũi nhọn” như AI, khoa học dữ liệu hay bán dẫn, việc có chính sách trọng dụng sẽ giúp Hà Nội nhanh chóng hình thành những nhóm nghiên cứu mạnh ngay tại địa phương. Đây là yếu tố then chốt để không chỉ ứng dụng công nghệ mà còn có thể tham gia vào chuỗi sáng tạo giá trị toàn cầu, từ đó thúc đẩy kinh tế số phát triển bền vững”.
Giáo sư Hồ Phạm Minh Nhật - nhà nghiên cứu toàn thời gian tại Đại học Texas tại Austin (University of Texas at Austin, Mỹ), người Việt đầu tiên nhận giải COPSS Emerging Leader Award 2026 trong lĩnh vực thống kê, khoa học dữ liệu và AI. Ảnh: NVCC.
Chính sách được ban hành kịp thời, tạo niềm tin và sức hút lớn đối với các trí thức trẻ về làm việc cho Thủ đô
Trao đổi với phóng viên, Giáo sư, Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí - Đại biểu Quốc hội đoàn thành phố Hà Nội đề cập: “Trước hết, tôi đánh giá, đây là một nghị quyết mang tính đột phá của thành phố Hà Nội, mà chính cá nhân tôi cũng là một nhà khoa học và cảm thấy rất bất ngờ về tính “vượt trội”, tổng quát và phù hợp với bối cảnh thực tiễn.
Trên thực tế, chủ trương về thu hút và trọng dụng nhân tài về làm việc trong khu vực công, đã có nhiều địa phương thực hiện như thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Đà Nẵng…; tuy nhiên, những cơ chế, chính sách vừa được thành phố Hà Nội ban hành thực sự có tính “vượt trội”. Các chính sách toàn diện từ chính sách đãi ngộ, hỗ trợ ban đầu gắn với ghi nhận kết quả đầu ra, thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu; hay chính sách về điều kiện làm việc; các chính sách phúc lợi đi kèm như nhà ở, giáo dục con cái, chăm sóc y tế…; chính sách về đào tạo, bồi dưỡng, ưu tiên trong bố trí, sử dụng sau tuyển dụng và trọng dụng người có tài năng…
Điều này rất có ý nghĩa, vì không chỉ là thu hút bằng việc hỗ trợ ban đầu, rồi để người có tài năng phải tự bươn chải, mà sẽ luôn có sự đồng hành của chính sách. Đặc biệt, mức hỗ trợ một lần kinh phí đối với hình thức tuyển dụng công chức, viên chức cũng thực sự lớn: Giáo sư là 1.000 lần mức lương tối thiểu vùng I/người; phó giáo sư là 800 lần mức lương tối thiểu vùng I/người; tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa cấp II và tương đương là 500 lần mức lương tối thiểu vùng I/người; trường hợp có bằng tiến sĩ từ các trường thuộc nhóm 200 đại học hàng đầu thế giới, mức hỗ trợ là 600 lần; thạc sĩ trong nhóm 1.000 trường đại học hàng đầu thế giới, bác sĩ chuyên khoa I và tương đương được hỗ trợ 300 lần; cử nhân đại học trong nhóm 1.000 trường đại học hàng đầu thế giới được hỗ trợ 150 lần mức lương cơ sở…
Những chính sách trên thể hiện tính tổng quát, tính xuyên suốt và bao trùm rất lớn. Các nhà khoa học mà có được những cơ chế, chính sách quan tâm như trên, chắc chắn sẽ yên tâm làm việc và gắn bó hơn.
Đồng thời, nội dung nghị quyết cũng rất chặt chẽ. Việc áp dụng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với người có tài năng phải gắn với nhiệm vụ cụ thể và kết quả đầu ra đo lường được. Người được thu hút chỉ được hưởng một mức hỗ trợ một lần theo chính sách hỗ trợ, ưu đãi cao nhất phù hợp với học hàm, học vị và điều kiện thu hút… Đối tượng thu hút thông qua hình thức tuyển dụng công chức, viên chức phải tuân thủ chức trách, nhiệm vụ của công chức, viên chức theo quy định của pháp luật, quy định của cơ quan, người có thẩm quyền; cam kết làm việc tại các cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc thành phố Hà Nội quản lý trong thời gian tối thiểu 05 năm (60 tháng). Hằng năm, phải báo cáo kết quả công việc, sản phẩm cụ thể với cấp có thẩm quyền.
Đặc biệt, đối tượng thu hút, trọng dụng vi phạm cam kết, nghĩa vụ theo Quy định này có trách nhiệm bồi hoàn kinh phí đã được hỗ trợ (không bao gồm tiền lương, phụ cấp)…”.
Giáo sư Nguyễn Anh Trí cũng bày tỏ: “Chủ trương trọng dụng nhân tài đã có từ rất lâu, tuy nhiên, phải thẳng thắn nhìn nhận, lâu nay, chúng ta làm vẫn chưa thực sự quyết tâm, đồng bộ và “đến nơi đến chốn” như bây giờ. Phải thừa nhận, đồng chí Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã rất quyết liệt trong vấn đề này. Chỉ trong một thời gian ngắn, nghị quyết về cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng đã được kịp thời soạn thảo, thông qua và chính thức ban hành”.
Bên cạnh đó, Giáo sư Nguyễn Anh Trí cũng nhấn mạnh, Nghị quyết số 92 có tác động rất to lớn, để cho các nhà khoa học thấy được rằng, thành phố Hà Nội “nói và làm song hành”, tạo dựng được niềm tin và chắc chắn sẽ tạo sức hút lớn đối với các trí thức trẻ nói chung về làm việc, phục vụ cho Thủ đô. Đồng thời, trong một môi trường đầy đủ và thuận lợi như thành phố Hà Nội, giữa giai đoạn đất nước đang phát triển, và dưới ánh sáng của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, tôi tin rằng, đây vừa là cơ hội, vừa là điều kiện, vừa là mục tiêu phấn đấu của cá nhân nhà khoa học cũng như mục đích phát triển khoa học công nghệ của thành phố và sử dụng chính khoa học công nghệ để phát triển kinh tế.
Giáo sư Trần Thị Thanh Vân cũng cho rằng, các cơ chế, chính sách đãi ngộ được thể hiện trong Nghị quyết số 92 đã đầy đủ, vấn đề còn lại là việc triển khai Nghị quyết phải đồng bộ, thực chất, minh bạch và thống nhất từ các bộ, ngành đến cơ quan cụ thể.
“Các thủ tục hành chính cũng cần phải được giải quyết một cách nhanh chóng, chuyên nghiệp có quy trình rõ ràng, cần tránh tạo ra tâm lý mệt mỏi vì quy trình phức tạp và mất nhiều thời gian để giải quyết. Hiểu và thích nghi với văn hóa, phong cách làm việc trong môi trường công lập, nhất là thời gian đầu, theo tôi cũng là yếu tố quan trọng để nhân tài có thể gắn bó làm việc lâu dài.
Bên cạnh các chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng, cũng cần đặc biệt quan tâm đến sự minh bạch về tiêu chí người có tài năng và đối với những người có tài năng hiện đang làm việc tại các cơ sở công lập, cũng cần phải có chính sách tương tự để tạo ra sự công bằng giữa những người mang lại kết quả công việc tương đương, có như vậy mới tạo được “môi trường làm việc tích cực, lành mạnh” giữa các thành viên trong một tổ chức” - nữ giáo sư đề cập.
Từ kinh nghiệm quốc tế đến đề xuất thực tế
Giáo sư Hồ Phạm Minh Nhật cũng chia sẻ thêm một số bài học kinh nghiệm quốc tế: “Từ kinh nghiệm làm việc tại các trung tâm học thuật hàng đầu thế giới như Đại học Michigan tại Ann Arbor, Đại học California tại Berkeley hay hiện nay là Đại học Texas tại Austin, tôi nhận thấy thu hút tài năng cần đi đôi với việc “xây tổ”. Kinh nghiệm quốc tế chỉ ra rằng, bên cạnh đãi ngộ về vật chất, người có tài năng thường quan tâm đến ba yếu tố “sống còn”:
Thứ nhất, môi trường làm việc tự chủ và minh bạch: Tài năng cần một không gian đủ rộng để họ được quyền quyết định hướng đi nghiên cứu và cách thức triển khai công việc mà không bị ràng buộc quá mức bởi các thủ tục hành chính phức tạp. Sự minh bạch trong đánh giá dựa trên hiệu quả thực tế thay vì thâm niên là bài học lớn từ Mỹ.
Thứ hai, cơ sở hạ tầng và công cụ làm việc: Với những ngành như AI, việc thu hút một chuyên gia giỏi sẽ trở nên vô nghĩa nếu họ không có hệ thống máy tính đủ mạnh hay nguồn dữ liệu chuẩn mực để thực nghiệm. Do đó, đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật đồng bộ là điều kiện cần để chính sách trọng dụng thực sự phát huy tác dụng.
Thứ ba, hệ sinh thái cộng sự: Khoa học không bao giờ là câu chuyện của một cá nhân đơn độc. Các trung tâm lớn trên thế giới thành công vì họ tạo ra được một cộng đồng, nơi những bộ óc xuất sắc có thể tranh luận, phản biện và hỗ trợ lẫn nhau hàng ngày. Hà Nội nên tập trung vào việc tạo ra các không gian kết nối (Hubs) giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp”.
“Cuối cùng, tôi cho rằng, chúng ta cần một cơ chế “mở” và linh hoạt. Không nhất thiết tài năng phải hiện diện 24/7 tại văn phòng. Trong kỷ nguyên số, Hà Nội hoàn toàn có thể trọng dụng những người Việt ở nước ngoài qua các dự án tư vấn, giảng dạy từ xa hoặc các chương trình trao đổi ngắn hạn. Việc tận dụng nguồn lực “chất xám” từ xa cũng là một cách tối ưu để đưa các chuẩn mực quốc tế về đóng góp cho sự phát triển của Thủ đô” - Giáo sư Hồ Phạm Minh Nhật nêu quan điểm.
