Giáo sư Hồ Ngọc Đại: "Việt Nam tụt hậu 1-2 thế kỷ"

Giáo dục 24h

Ngọc Quang

(GDVN) - Trong thế kỷ 21 này, ngành nào cũng có biến đổi và biến đổi nhanh chóng, nhưng có một ngành mãi vẫn lạc hậu và không thay đổi gì hết, đó là sư phạm.

GS.TSKH Hồ Ngọc Đại - người đã từng từ chối làm Thứ trưởng để dạy tiểu học đã bình luận như vậy khi nói về vai trò của người thầy - yếu tố thiên cốt tạo nên sức sống của nền giáo dục.

"Ai cũng dạy được, thất cơ lỡ vận có chữ là dạy được"

GS Hồ Ngọc Đại nhận định: "Ngay từ những năm 60 của thế kỷ trước, khi chúng ta bắt đầu chuẩn bị cuộc cải cách giáo dục với nhiều ảo tưởng, Thủ tướng Phạm Văn Đồng hỏi về tôi cuộc cải cách giáo dục như thế nào? Tôi trả lời ngay: "Sẽ thất bại, vì chiến lược về nền giáo dục hiện đại dông dài, ly kỳ, khó hiểu. Cho đến bây giờ, Việt Nam chúng ta nếu nhìn về mặt triết học thì ngang bằng lịch sử, nhưng thực chất là đang tụt lùi 1-2 thế kỷ”.

GS.TSKH Hồ Ngọc Đại: Trong thế kỷ 21 ngành nào cũng có biến đổi và biến đổi nhanh chóng, nhưng có một ngành mãi vẫn lạc hậu và không thay đổi gì hết (kể cả nguyên tắc lý thuyết) đó là sư phạm. Ảnh: Ngọc Quang.

Nếu đặt ra câu hỏi: Trước quá nhiều chuyện xấu xí của nền giáo dục, chúng ta phải chọn vấn đề gì cần phải làm trước để mở đường cho một cuộc cải cách? Hẳn bất cứ ai có hiểu biết về giáo dục đề sẽ trả lời: Cái lõi của sự đổi mới, không gì hơn được, đó chính là người thầy. Nếu người thầy năng lực không tốt, không mẫn cán mà nói vui là không chịu được áp lực "lái tàu cao tốc" thì hệ lụy là sẽ làm hỏng nhiều thế hệ học sinh. Nhưng dường như ngành giáo dục chưa có một kế hoạch đủ mạnh để thay đổi vai trò của người thầy. Do đó, GS Hồ Ngọc Đại đánh giá rằng, trong thế kỷ 21 này, ngành nào cũng có biến đổi và biến đổi nhanh chóng, nhưng có một ngành mãi vẫn lạc hậu và không thay đổi gì hết (kể cả nguyên tắc lý thuyết) đó là sư phạm.

“Đi đến đâu tôi cũng kể lại câu chuyện ông bố Kennedy mở lớp dạy cho trẻ con và nói rằng, dòng họ Kennedy sẽ làm tổng thống nước Mỹ. Nếu không làm Tổng thống nước Mỹ mà làm bất cứ nghề gì, kể cả đó là nghề móc cống thì cũng là người móc cống giỏi nhất nước Mỹ. Điều đó có nghĩa là xã hội đòi hỏi sự chuyên nghiệp hóa, nhưng chúng ta hiện nay không có tính chuyên nghiệp gì cả.

Khi nghiên cứu về tâm lý học, tôi thấy rất tự ái về nghề, vì rằng ai cũng làm giáo viên được cả, kể cả thất cơ lỡ vận có chữ là dạy được. Do đó, tôi muốn biến cái nghiệp vụ sư phạm thành công việc chỉ có thầy giáo mới làm được, ngoài ra không ai làm được”, GS Đại chia sẻ.

Đào tạo giáo viên dư thừa quá lớn

Song song với yêu cầu nâng cao chất lượng đời sống cho người thầy thì công tác tuyển sinh ngành sư phạm cũng phải siết thật chặt, không nên để điểm đầu vào quá thấp như mấy năm qua. Nói cách khác, những ai không xứng đáng thì cũng đừng đứng vào hàng ngũ người thầy.

PGS.TS Nguyễn Thám – Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Huế cho hay: “Tôi thống kê hiện nay có 43 trường sư phạm, hoặc các trường không sư phạm nhưng lại có khoa sư phạm đào tạo giáo viên, thậm chí có những trường không có khoa sư phạm cũng đào tạo giáo viên. Năm trước, chỉ tiêu đào tạo giáo viên của Bộ Giáo dục là 16 nghìn có ngân sách nhưng các trường ở địa phương thì tăng lên 25.500 chỉ tiêu. Dù chủ trương của Bộ Giáo dục là giảm chỉ tiêu đào tạo giáo viên, nhưng năm nay vẫn có tới 25.250 chỉ tiêu đào tạo ở tất cả các trường trên cả nước. Như vậy là quá dư thừa".

PGS.TS Nguyễn Thám - Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Huế đề nghị ngăn chặn sự phát triển ồ ạt đào tạo giáo viên. Ảnh: Ngọc Quang.

Trước thực trạng trên, PGS Nguyễn Thám đề nghị Chính phủ và Bộ Giáo dục cần phải ngăn chặn được sự phát triển ồ ạt vượt quá hệ thống các trường đào tạo giáo viên.

"Nếu không kiên quyết điều chỉnh lại hệ thống các trường đào tạo giáo viên, không kiên quyết giảm chỉ tiêu của các trường đào tạo giáo viên thì đừng nói đến chuyện. Tôi biết rằng chuyện này khó, nhưng phải kiên quyết làm cho được, đây là câu chuyện mang tầm quốc gia và nếu chỉ có riêng Bộ Giáo dục thì không thể làm được", PGS Thám nói.

Chia sẻ về những lo lắng này với PV Báo Giáo dục Việt Nam, GS Nguyễn Minh Thuyết - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng nhận định rằng "đào tạo vẫn rất nhiều và tuyển dễ dãi dẫn tới vàng thau lẫn lộn".

GS Thuyết đánh giá, chương trình - SGK hay trang thiết bị dạy học rất quan trọng, nhưng vai trò của nhà giáo luôn luôn là số một. Chính vì vậy, trong lần đổi mới này, chúng ta cần đổi mới công tác đào tạo và bồi dưỡng giáo viên, nếu không đổi mới được trước thì ít nhất cũng phải song song với đổi mới chương trình - SGK.

"Trước hết, cần đổi mới ở khâu tuyển sinh. Lâu nay, biện pháp miễn học phí cho sinh viên, học viên sư phạm đã tỏ ra hết hiệu lực, không hấp dẫn được học sinh giỏi như trước nữa; bởi vì được miễn vài triệu đồng học phí, lúc ra trường phải chạy hàng trăm triệu đồng mới có một chỗ dạy học thì thầy cô lương ba cọc ba đồng lấy tiền đâu để bù vào khoản “tiêu cực phí” ấy? Chi bằng họ chọn nghề khác, tuy lúc ra trường vẫn phải “chạy việc” nhưng khả năng kiếm thêm, bù lại vẫn nhiều hơn. Để hấp dẫn người giỏi vào ngành sư phạm, theo tôi, Nhà nước cần xác định được tương đối chính xác nhu cầu giáo viên để không đào tạo tràn lan và đảm bảo công ăn việc làm cho giáo sinh lúc ra trường. Xác định điều này hoàn toàn không khó khi đã có số liệu về trường, lớp, môn học, số trẻ sinh ra mỗi năm…

Sau khâu tuyển sinh là phương thức đào tạo. Công tác đào tạo ở các trường sư phạm phải gắn với đơn vị sử dụng lao động. Giáo sinh chỉ nên dành tối đa 60% thời gian học ở trường sư phạm, còn 40% thời gian học ở trường phổ thông. Có như vậy thì đào tạo mới gắn liền với thực tế, giáo viên mới giỏi được", GS Thuyết chia sẻ.

Ngọc Quang
Từ khóa :
đào tạo giáo viên , ngành sư phạm , giáo sư hồ ngọc đại , tiến sĩ nguyễn thám , giáo sư nguyễn minh thuyết , tuyển sinh sư phạm , đầu vào sư phạm thấp
Giáo sư Hồ Ngọc Đại: "Việt Nam tụt hậu 1-2 thế kỷ"
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
nguyễn thanh Huệ
1

Để góp phần hạn chế bớt những vấn đề tồn tại của trường sư phạm , trước hết số lượng tuyển sinh ngành sư phạm nhất thiết phải căn cứ vào nhu cầu giáo viên của xã hội , thiết nghĩ việc này không khó đối với bộ GD nhưng bao năm nay có làm không , Bộ GD phải làm việc này mới có cơ sở để giao chỉ tiêu tuyển sinh cho các trường sư phạm và chỉ các trường sư phạm thôi , nên chấm dứt việc cho các trường khác được đào tạo sư phạm như hiện nay , quá nhiều , như ông hiệu trưởng sư phạm Huế nói nhiều lần , chỉ tiêu 16.000 mà các trường tuyển đến 25.000 là sao , trách nhiệm tuýt còi có phải của Bộ GD không ...

Hai anh
0

Hãy kiến tạo và phát triển.đừng chỉ mải lo dạy toán lí hóa mà quên dạy nhiều cái nữa

Ho Ngọc Linh
2

Nhiều GV cầm phấn viết bảng không ra chữ (chữ bác sĩ), không giải thích rõ cho học sinh hiểu phân biệt số học và đại số ? Cũng làm GV...?

Võ Thái Hiền
6

là Gv đã và đang dạy TH, hàng ngày chúng tôi cũng chịu bao áp lực, chương trình, bài vở, đánh giá nhận xét hs, lo xếp kt, ph rình mò, theo dõi,...về nhà, con chưa có ăn, vợ đòi tiền ddieenj, tiền mua sắm, chi tieeu,...lương chúng tôi kg đủ cho bản thân huống chi là... các GS ơi, đừng đứng trên núi nhìn mọi việc, hãy xuống tận nơi xem chúng tôi sống ra sao, làm thsế nào... Đừng trách chúng tôi, các người đi siêu thị, đi du lịch, mua sắm những vật dụng đắt tiền, tiền đâu ra,...lương hành chính cũng như chúng tôi mà: 2,67 x 1150 35%(2,67 x 1150) 9%(thâm niên) = 4070000. làm sao lo cho đc? nhưng chúng tôi vẫn làm việc, vẫn cùng hs đi đến đích. các ông chi giỏi nói, giỏi chì chiết, giỏi...

Trương Quang Dũng. Hướng Lập
1

Niềm hp của tôi sinh ra và lớn lên được sống và làm việc trong thời kỳ đất nước hòa bình và phát triển. Vì vậy tôi rất lời trăn trở của GS. Cho dù chiếc xe có tốt chừng nào đi nữa mà gặp vào người điều khiển không ra gì thì chiếc xe đó sẽ hỏng. Nhưng nói cho ai nghe,nghe để làm gì?

le mau an
16

Làm thầy thuốc tồi(yếu kém)thì chỉ giết chết có...1 người. Làm thầy địa lý tồi thì chỉ giết chết có...1 họ. Làm chính trị tồi thì chỉ hại có...1 nước. Nhưng làm giáo dục tồi thì giết...muôn đời.(LÃO TỬ)

Lê Văn Khánh
6

Bài viết quá hay. Cái quan trọng là giáo viên, nếu cứ "Chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm" thì giáo dục VN càng ngày càng tụt hậu.

bùi văn thông
0

Giáo sư nói rất đúng!!

Xem thêm bình luận
Tin khác