Những "lỗi cơ bản" của VNEN mà Bộ trưởng Nhạ có thể chưa biết!

Giáo dục 24h

Ngọc Quang

(GDVN) - Bộ trưởng sẽ làm gì khi sĩ số của nhiều lớp học quá lớn và trình độ, năng lực của giáo viên ở nhiều địa phương quá yếu kém?

Dự án mô hình trường học mới (VNEN) đã kết thúc với số con số chi phí công bố là 87,6 triệu USD (trong đó 84,6 triệu USD từ nguồn viện trợ không hoàn lại của Quỹ hỗ trợ Toàn cầu về giáo dục thông qua Ngân hàng Thế giới và 3 triệu USD từ nguồn vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam).

Những điểm tích cực khi thực hiện dự án này cũng đã được chỉ ra, đó là: Đổi mới phương pháp giảng dạy trong nhà trường, theo hướng lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của các em trong quá trình dạy học và quá trình giáo dục... học sinh tự tin, không khí lớp học tự nhiên, nhẹ nhàng và thân thiện; giáo viên và học sinh tương tác với nhau nhiều hơn.

Tuy nhiên, có hai vấn đề lớn tồn tại từ các dạy truyền thống, cho tới khi áp dụng mô hình VNEN vẫn gặp nhiều khó khăn đó là: Trình độ của giáo viên ở nhiều địa phương quá yếu kém và sĩ số lớp học quá lớn.

Trong một lần trả lời Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Đặng Tự Ân – Cố vấn dự án VNEN đã nói: “Chất lượng học tập theo mô hình mới phụ thuộc rất nhiều vào trình độ của đội ngũ giáo viên.

Do đó, Hiệu trưởng các trường đã duy trì sinh hoạt chuyên môn tại trường, cụm trường thường xuyên và có hiệu quả. Tổ chức sinh hoạt chuyên môn, chính là tổ chức bồi dưỡng chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học.

Ở lớp, giáo viên không giảng bài mà chủ động hướng dẫn hỗ trợ cho học sinh tự học, nên trong quá trình tổ chức hoạt động học tập cho học sinh, giáo viên có nhiều thời gian và cơ hội quan sát và đánh giá kịp thời quá trình học tập của các em”.

Thế nhưng, có một thực tế là ở rất nhiều địa phương trên cả nước, thậm chí ở ngay tại Hà Nội, trình độ của giáo viên là một dấu hỏi lớn mà ngay chính Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng chưa tìm ra lời giải, khi mà chủ đề bàn về đổi mới giáo dục đã được hàng trăm chuyên gia tâm huyết góp ý liên tục trong nhiều năm qua.

Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam cũng đã đăng tải hàng trăm bài viết về năng lực của người thầy, đạo đức người thầy, cho tới vấn đề tuyển sinh, đào tạo ở các trường sư phạm trên cả nước.

Bộ Giáo dục cần có quan điểm rõ ràng về mô hình trường học mới (VNEN). ảnh: Ngọc Quang.

Chính các giáo viên ở địa phương đã bày tỏ băn khoăn lo lắng về các đồng nghiệp rằng: Lâu nay, giáo viên quen với cách dạy cũ, nay chuyển sang cách dạy mới thì liệu rằng với dăm buổi tập huấn, và sinh hoạt chuyên môn tại trường, có nâng được trình độ cho họ?

Sẽ có rất nhiều câu hỏi thú vị mà học sinh đặt ra trong quá trình thảo luận bài, liệu rằng giáo viên có đủ khả năng để giải đáp và hướng dẫn cho học trò?

Bộ trưởng Nhạ có biết, nhiều nơi VNEN bị áp dụng rất cứng nhắc, dập khuôn?

Trong một chuyến đi thực tế tại Trường Tiểu học Tả Thanh Oai (Hà Nội) – ngôi trường được lựa chọn, cấp chi phí thực hiện dự án cũng không thể giải quyết được bài toán sĩ số lớp quá lớn.

Và chính các giáo viên đang dạy ở ngôi trường này cũng thẳng thắn chia sẻ:

Nếu học sinh lười đọc tài liệu học tập, sẽ dẫn tới thảo luận kém, nền tảng kiến thức không vững.

Để khắc phục được điều này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh.

Tuy nhiên, trong trường hợp phụ huynh thiếu quan tâm tới việc học tập của con em mình, mà phó mặc cho nhà trường, thì gánh nặng lại đổ dồn về giáo viên. Điều này xảy ra ở rất nhiều các địa phương, nhất là vùng nông thôn, miền núi.

Thực tế, ngay từ đầu đã có nhiều giáo viên than phiền với cách dạy mới, và trong quá trình triển khai dự án thì còn vô vàn các ý kiến phản đối. Điều đó cho thấy sự chuẩn bị về mặt tâm lý cho cán bộ trong ngành chưa tốt.

Đó là lỗi chính của Bộ Giáo dục và Đào tạo – nơi quản lý dự án này, với con số chi phí lên tới cả nghìn tỷ đồng.

Gánh nặng dồn lên vai giáo viên, trong khi đây chỉ là một dự án thử nghiệm, vậy thì sẽ dễ nảy sinh tâm lý đối phó, chứ chẳng tội gì phải đào sâu suy nghĩ, nghiên cứu, gánh thêm vất vả... bởi có làm tốt hơn nữa cũng chẳng được gì.

Lâu lâu có đoàn kiểm tra, giáo viên sẽ cho cả lớp ôn luyện cật lực, để rồi trả lời những câu hỏi lặp đi lặp lại như những cái máy. Tuy rằng, những hiện tượng ấy không phổ biến ở tất cả các trường, nhưng cũng đã cho thấy sự bất ổn cần phải được giải quyết tận gốc từ chính tâm lý của giáo viên và học sinh.

Như chia sẻ của ông Đặng Tự Ân: “Thực tế thấy rằng, điều kiện khó khăn, năng lực giáo viên hạn chế thì dù mô hình có tốt tới đâu, thì hiệu quả của nó cũng chỉ đạt được tới một giới hạn nhất định.

Nhưng thực tế cũng chỉ ra rằng, nếu có đam mê, biết linh hoạt và sáng tạo thì mỗi nhà trường mỗi giáo viên đều có thể mang lại những hạnh phúc đáng kể cho công việc của mình cũng như cho mỗi học sinh”.

Bộ Giáo dục quản dự án, phân chia tiền từ dự án, nhưng giáo viên và cơ sở vật chất là của các tỉnh. Đó là một khó khăn lớn của chính ngành giáo dục suốt nhiều năm nay.

​Đổi mới giáo dục không thể làm theo kiểu đối phó

Vấn đề thứ hai là ở hầu hết các trường công lập tại các thành phố lớn, sĩ số lớp lên tới 50 – 60 học sinh, mà chính ông Đặng Tự Ân cũng đã nói rằng: “Ngoài các điều kiện về nhận thức, năng lực của giáo viên, học cả ngày, bàn ghế đạt chuẩn, yếu tố sĩ số học sinh trong mỗi lớp có quyết định rất lớn tới đổi mới phương pháp và khả năng áp dụng thành công mô hình trường học mới”.

Ủy ban Nhân dân Tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu Sở Giáo dục kiểm điểm việc triển khai VNEN

Cho dù áp dụng các biện pháp đổi chỗ, bạn học tốt kèm cho bạn chưa tốt... thì bản chất vẫn là 50 – 60 học sinh/lớp.

Với áp lực lớn như vậy, liệu rằng người giáo viên có đủ thời gian quan tâm hết tới toàn bộ học sinh không?

Cơ sở vật chất của các trường có tốt hay không thì Bộ Giáo dục lại không thể quyết định được, mà nó phụ thuộc vào kinh tế của địa phương, phụ thuộc vào sự quan tâm của những người đứng đầu các tỉnh.

Chỉ lấy thí dụ nhỏ là với 10 quận của Hà Nội, có hàng trăm dự án chung cư cao tầng mọc lên chỉ trong 5 năm trở lại đây đã làm gia tăng dân số cơ học khiến các trường trở tay không kịp.

Cứ có hộ khẩu đúng tuyến thì nhà trường phải tiếp nhận, còn cơ sở vật chất có đáp ứng được hay không thì nhà trường cũng chỉ biết kêu, chỉ được đề xuất, rồi phải tự tìm cách mà sắp xếp.

Đây là hai vấn đề rất lớn khi triển khai VNEN và khi tổng kết dự án cũng đã nêu ra, rất cần có sự quan tâm của Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ.

Đúng là xã hội đã chán ngán cái cảnh “thầy đọc trò chép”, dạy học thụ động, tiếp nhận kiến thức thụ động... và đang rất muốn thấy sự thay đổi. Vậy nên có lẽ Bộ Giáo dục cũng nên có nghiên cứu xem có bao nhiêu quốc gia đã áp dụng mô hình này và họ thành công hay thất bại?

Mọi sự cải tiến, mọi ý tưởng đều có thể dẫn tới những thay đổi tích cực, nhưng vấn đề là nó phải được áp dụng đúng với hoàn cảnh thực tế, và cần có sự đồng lòng của cả ngành giáo dục một cách thực sự, chứ không phải theo kiểu đối phó.

Như lời chia sẻ của một giáo viên có hơn 30 năm kinh nghiệm gắn bó với ngành giáo dục, khi thực hiện mô hình trường học mới (VNEN), nếu dạy thật, báo cáo thật... thì đâu đến nỗi bị hứng nhiều gạch đá của dư luận đến vậy?

Những vấn đề nêu trên, không biết đã có ai báo cáo với Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ hay chưa?

Ngọc Quang
Từ khóa :
mô hình trường học mới , phùng xuân nhạ , vnen , đổi mới giáo dục , đặng tự ân
Những "lỗi cơ bản" của VNEN mà Bộ trưởng Nhạ có thể chưa biết!
Chủ đề : SỰ KIỆN VÀ CHÍNH SÁCH
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
NguyenThiNon
0

Chúng tôi là những phụ huynh ở Tien Giang, chúng tôi tha thiết mong mỏi bộ giáo dục hãy dừng VNEN đi. Chúng tôi biết rõ con mình có tiến bộ hay không, nếu có chúng tôi rất biết ơn, trái lại con chúng tôi học hành sa sút... Không biết than thở với ai bây giờ, ý kiến lên ban giám hiệu thì họ bảo do ở trên đưa xuống , phải làm theo. Bộ trưởng hãy bỏ VNEN đi, để chúng tôi yên tâm sản xuất kiếm tiền lo cho con đi học. VNEN đang giết lần giết mòn chúng tôi và thế hệ trẻ.

Yên Mỹ
0

Nhà tôi có 3 đứa cháu con các em tôi, 2 cháu học giỏi một thi vào y, một thi vào ngành công an , còn một cháu học kém nhất ít điểm nên vào sư phạm. Các cháu đều ra trường đi làm 10 năm nay. Tôi nghĩ nếu ngành sư phạm chọn những người học yếu vậy vào ngành thì sẽ phải lĩnh đủ hậu quả. Nhiều lúc anh chị em trong gia đình tôi cứ đùa cháu " có dạy nổi Hs không?" Thì cháu bảo còn nhiều người kém hơn cháu ý. Tôi thấy giáo dục lâu nay không ổn lắm.

Bất bình
1

Lớp 30 vẫn đông. mô hình này chỉ tầm 20-22 em là vừa tầm, ít hơn cũng dk, nó chỉ là lớp ghép mà ta cứ áp dụng vào lớp không phải ghép nên hiệu quả kém thôi

nông dân thứ thiệt
5

Dự án hay mô hình làm rối thêm thôi. Người ta nói mấy ông quản lý ngành giáo dục một là ts giấy,một là học nhiều quá nên đầu óc bị loãng không biết có đúng không? Riêng tôi có một câu hỏi mong được lĩnh giáo: xin cho biết khi làm toán chưa biết đọc viết có làm được không? Học sinh mới vào học lớp 1vừa học Tiếng Viet vừa học toán có khả thi không?

Nguyễn Đình Tú
5

Theo tôi mấy ý này bộ trưởng biết rõ ràng và từ lâu rồi. Vì gần đây thấy bộ trưởng phát biểu, báo chí nói nhiều lần áp dụng mô hình trường học mới máy móc, dập khuôn...rồi mà.

Phong Trần
9

Bộ trưởng nếu cầu thị nên lập một kênh riêng để giao lưu với dân sẽ hiểu nhiều hơn về giáo dục hiên tại. đừng nên đọc báo cáo nhiều không tốt đâu. Khi học Đại tôi cũng đã từng được dự học thí điểm mô hình này 2 ngày, tôi hiểu không phù hợp với giáo dục viêt Nam hiện tại vì: Ý thức tự học và sinh hoạt nhóm trẻ em việt nam cấp THCS, Tiểu học chưa cao và hầu như không có. nó chỉ nên áp dụng nhóm nhỏ trong một số môn học và ở một vài thời điểm nhất định không thể áp dụng cho tất cả được. hơn nữa bài toán sĩ số học sinh 40-50 em/lớp không tài nào cô giáo quản được cách học này. Thậm chí có nơi còn triển khai cho cả các điểm trường vùng cao vùng sâu khi ý thức học tập các em còn rất thấp, kể cả PH học sinh. Thí điểm và đánh giá lại phải thật sự khách quan và đừng nên kéo dài thời gian thí điểm sẽ tội cho " chuộc bạch". Mọi chúng ta ai cũng có con nhỏ, cháu nhỏ trong nhà khi dạy chúng mình đã hiểu nó có phù hợp với VNEN hay không? Đừng bê nguyên của người khác vào nước ta khi phong tục tập quán của họ không giống ta rồi bắt con em chúng ta làm theo họ là có tội. đổi mới chứ đừng nên đổi khác.

lê vững
10

Thưa bộ trưởng, theo tôi nên kết hợp pp truyền thống và vnen là phù hợp nhất với điều kiện csvc và sĩ số hiện nay. Pp truyền thống là học sinh vẫn ngồi theo dãy bàn, giáo viên đưa ra vấn đề giảng giải rồi tương tác cùng học sinh, hs hỏi thoải mái và gv cũng đáp thoải mái. Như vậy lớp học sẽ vui và hs nhớ bài ngay tại lớp. Kết hợp vnen là sau khi kết thúc bài học gv đưa ra chuyên đề và chia ra cho các tổ nhóm thảo luận sau đấy viết bài luận hoặc thảo luận cả lớp... Như thế hs sẽ nhớ bài rất nhanh, rất thoải mái, tăng tính tự tin, khả nănglàm việc nhómcho hs. Muốn như thế phải giảm tải ct thật nhẹ để bài học thiết thực hiệu quả.

Mèo con
6

Nếu bố mẹ còn không quan tâm đến việc học tập của con mình thì làm sao con khá được

Xem thêm bình luận
Tin khác