Theo thống kê của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong 6 tháng đầu năm 2026 cả nước có gần 111,7 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng 22,5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong tháng 6/2026, cả nước có hơn 16,8 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký hơn 286,3 nghìn tỷ đồng và số lao động đăng ký là 82,5 nghìn lao động, giảm 1,1% về số doanh nghiệp, tăng 1,9% về vốn đăng ký và tăng 8,8% về số lao động so với tháng 5.

Như vậy, hoạt động thành lập doanh nghiệp trong 6 tháng đầu năm 2026 vẫn duy trì đà tăng trưởng khá tích cực. Trong bối cảnh số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường tiếp tục tăng, việc cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách và đơn giản hóa thủ tục hành chính càng có ý nghĩa trong việc giảm chi phí, tiết kiệm thời gian và tạo điều kiện để doanh nghiệp nhanh chóng triển khai hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tại Hà Nội, Thành phố đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ thủ tục hành chính, tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp, trong đó cơ chế "làn xanh" đang được nhiều doanh nghiệp đánh giá cao.

Tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển

Trao đổi với phóng viên, ông Hán Văn Thắng - Chủ tịch Công ty Cổ phần Deha Việt Nam (phường Từ Liêm, Hà Nội) cho biết, doanh nghiệp của ông hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Qua những lần thực hiện thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, ông nhận thấy một số thủ tục mất nhiều thời gian chủ yếu do lượng người đông, phải xếp hàng chờ đến lượt.

Ngoài ra, một số trường hợp thủ tục hoặc nội dung hướng dẫn chưa thực sự rõ ràng, khiến doanh nghiệp phải bổ sung, chỉnh sửa hoặc làm lại giấy tờ. Điều này làm phát sinh thêm thời gian và mất công đi lại. Đặc biệt, với những doanh nghiệp logistics, xuất nhập khẩu hoặc xây dựng, tình trạng này có thể xảy ra thường xuyên hơn, gây không ít vướng mắc cho doanh nghiệp.

Từ thực tế trên, để hỗ trợ doanh nghiệp Thành phố đã có những cơ chế, chính sách nhằm cải cách, đơn giản hóa quy trình cũng như tăng cường hướng dẫn giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện thủ tục, hạn chế tình trạng phải bổ sung hồ sơ hoặc đi lại nhiều lần.

Điều này được thể hiện rõ tại văn bản số 991/UBND-TH ngày 19/3/2025 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về triển khai cơ chế "làn xanh" trong giải quyết thủ tục hành chính.

Ông Phan Văn Phúc - Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội cho biết, ngay sau khi Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố ban hành văn bản số 991/UBND-TH, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội đã xác định rõ quan điểm triển khai "làn xanh" phải được cụ thể hóa thành cam kết thời gian đo đếm được, không dừng lại ở một chủ trương chung.

Về phạm vi áp dụng, văn bản số 991/UBND-TH đã xác định năm nhóm hồ sơ được ưu tiên, gồm: nhóm hồ sơ về đầu tư và phát triển hạ tầng; nhóm về xuất khẩu, logistics và thương mại quốc tế; nhóm về hỗ trợ tài chính và kích cầu tiêu dùng; nhóm về nguồn nhân lực chất lượng cao và đổi mới sáng tạo; nhóm về chuyển đổi số và phát triển hạ tầng thông minh. Đây là những lĩnh vực có khả năng tác động trực tiếp và nhanh nhất tới tăng trưởng của thành phố.

Ở lĩnh vực tài chính, có 26 thủ tục hành chính "làn xanh" thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Tài chính, trải rộng từ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, đầu tư tại Việt Nam, đầu tư theo phương thức đối tác công tư đến các dự án sử dụng vốn ODA, cùng 2 thủ tục hành chính nội bộ thuộc phạm vi Ủy ban nhân dân thành phố và 7 quy trình nội bộ của Sở. Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp có 10 thủ tục. Sở Công Thương có thủ tục thành lập, mở rộng cụm công nghiệp.

Gần đây nhất, Trung tâm đã công bố danh mục 6 thủ tục hành chính liên quan đến người lao động nước ngoài thuộc chức năng quản lý của Sở Nội vụ. Đến nay, toàn thành phố có 103 thủ tục hành chính được thực hiện theo cơ chế "làn xanh" và danh mục đang tiếp tục được rà soát, bổ sung.

Theo ông Phan Văn Phúc, yêu cầu Thành phố đặt ra là thời hạn giải quyết phải rút ngắn ít nhất 60% so với quy định hiện hành. Thời gian xử lý hồ sơ trước và sau khi áp dụng cơ chế này được thể hiện rõ nhất ở nhóm thủ tục hành chính về người lao động nước ngoài, gắn trực tiếp với chủ trương cấp phép nhanh cho chuyên gia và lao động kỹ thuật cao làm việc tại Hà Nội.

Theo đó, thủ tục "cấp giấy phép lao động" rút từ 10 ngày làm việc xuống còn 4 ngày. Thủ tục "Gia hạn giấy phép lao động" cũng rút từ 10 ngày xuống 4 ngày. Thủ tục "Cấp lại giấy phép lao động" rút từ 3 ngày xuống 1 ngày. Thủ tục "Cấp giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động" rút từ 5 ngày xuống 2 ngày, các thủ tục gia hạn giấy xác nhận tương tự, cấp lại giấy xác nhận rút từ 3 ngày xuống 1 ngày. Như vậy, tổng thời gian giải quyết của cả nhóm giảm từ 36 ngày làm việc xuống 14 ngày làm việc (giảm 22 ngày), tương đương hơn 61%, đạt và vượt yêu cầu tối thiểu Thành phố đề ra.

Các trường hợp không đủ điều kiện cũng được rút ngắn tương ứng. Thủ tục "Văn bản trả lời không chấp thuận nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài" giảm từ 3 ngày xuống 1 ngày. Việc này có ý nghĩa thiết thực đối với doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp kịp thời chủ động phương án thay thế.

Mặc dù rút ngắn thời gian nhưng không đồng nghĩa với hạ chuẩn quy trình giải quyết. Thành phần hồ sơ và điều kiện vẫn giữ nguyên theo quy định của pháp luật; phần được cắt giảm là các bước trung gian, thời gian luân chuyển và độ trễ trong nội bộ cơ quan hành chính. Bên cạnh đó, cơ chế "làn xanh" được triển khai đồng thời với chủ trương phân cấp, ủy quyền mạnh cho Sở Nội vụ và Ủy ban nhân dân các xã, phường, cùng chính sách miễn phí, lệ phí khi nộp hồ sơ trực tuyến. Lợi ích doanh nghiệp nhận được vì vậy là lợi ích cộng hưởng, không chỉ nằm ở số ngày được công bố.

Dưới góc độ doanh nghiệp được thụ hưởng cơ chế, ông Lương Văn Khánh - Giám đốc Công ty Cổ phần Bytehome (phường Láng Thượng, Hà Nội) chia sẻ, công ty đang phát triển các sản phẩm robot tích hợp trí tuệ nhân tạo. Năm 2026, doanh nghiệp bước vào giai đoạn đưa sản phẩm robot ra thị trường, sau quá trình nghiên cứu và phát triển công nghệ, với định hướng ứng dụng trong các lĩnh vực như nhà hàng, khách sạn, bệnh viện, trường học. Đây là hướng hoạt động gắn với nhóm hồ sơ về đổi mới sáng tạo, một trong những nhóm được Hà Nội ưu tiên xử lý theo cơ chế "làn xanh".

Trong quá trình thực hiện các thủ tục liên quan đến hoạt động đầu tư, kinh doanh và triển khai sản phẩm công nghệ, doanh nghiệp đã được tạo điều kiện thuận lợi hơn nhờ hình thức lấy số và nộp hồ sơ trực tuyến. Phương thức này giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian, công sức và chi phí; có thể nộp hồ sơ từ bất cứ đâu, không phụ thuộc vào địa giới hành chính và không phải nộp bản giấy nếu dữ liệu số đã hợp lệ. Nhờ đó, doanh nghiệp giảm thời gian đi lại, chờ đợi, chủ động hơn trong xử lý hồ sơ và có thêm nguồn lực tập trung cho hoạt động nghiên cứu, phát triển sản phẩm công nghệ.

Cần tiếp tục cải cách, tạo động lực cho kinh tế tư nhân phát triển

Đánh giá về cơ chế "làn xanh" Hà Nội đang triển khai hỗ trợ doanh nghiệp, Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thế Chi, chuyên gia kinh tế - tài chính cho rằng, đây là hướng đi phù hợp với xu thế đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính đang được triển khai tại nhiều quốc gia trên thế giới. Việc có cơ chế, chính sách hỗ trợ kinh tế tư nhân là rất cần thiết, bởi khu vực này có vai trò tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng. Những chủ trương, chính sách gần đây của Trung ương, Chính phủ theo hướng hỗ trợ kinh tế tư nhân phát triển là phù hợp, qua đó tạo thêm động lực cho nền kinh tế của cả nước.

Với cơ chế "làn xanh" của Hà Nội, có thể thấy đây là động thái có tính tiên phong, tạo tác động lan tỏa đối với kinh tế cả nước. Cơ chế này không những rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, thủ tục hành chính mà còn tạo thêm thuận lợi cho doanh nghiệp, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Thời gian là "vàng" nên khi thủ tục được giải quyết nhanh hơn doanh nghiệp có thể giảm chi phí tuân thủ, tiết kiệm nguồn lực và tập trung hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Về lâu dài, cách làm này cũng tạo điều kiện thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Cơ chế này không chỉ dừng lại ở câu chuyện hành chính thông thường mà thể hiện tư duy quản trị hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời gửi đi thông điệp mạnh mẽ về một môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch và thân thiện. Khi các thủ tục được xử lý nhanh chóng thông qua "làn xanh", nguồn lực xã hội được giải phóng, kích thích làn sóng khởi nghiệp và thu hút vốn đầu tư mới - những yếu tố then chốt tạo nên sức bật dài hạn cho nền kinh tế.

Đặc biệt, Luật Thủ đô (sửa đổi) năm 2026 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 sẽ tạo thêm cơ sở để Hà Nội tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách, trong đó có những giải pháp tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế theo hướng mới.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thế Chi bên cạnh việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, thủ tục hành chính cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách theo hướng cởi mở hơn, đặc biệt là chính sách liên quan đến khoa học công nghệ. Đây là yếu tố quan trọng để thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh hơn.

Đặc biệt, về phát triển kinh tế, Hà Nội đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GRDP cả năm 2026 từ 11% trở lên. Đây là mục tiêu cao, đòi hỏi Thành phố phải nỗ lực rất lớn, đồng thời triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để tạo động lực tăng trưởng mới và biến mục tiêu thành kết quả thực tế. Trong đó, việc tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội sẽ có ý nghĩa quan trọng. Khi thời gian xử lý thủ tục được rút ngắn, các dự án và nguồn lực đầu tư có thể được đưa vào vận hành nhanh hơn, qua đó góp phần tạo thêm dư địa cho tăng trưởng của Thủ đô.