Chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 21/9/1973, quan hệ Việt Nam-Nhật Bản liên tục được nâng cấp, từ Đối tác tin cậy, ổn định lâu dài (năm 2002) lên Đối tác chiến lược vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á (năm 2009), Đối tác chiến lược sâu rộng vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á (năm 2014) và Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới (tháng 11/2023).
Trải qua hơn 50 năm xây dựng và vun đắp, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam-Nhật Bản không ngừng được củng cố và phát triển toàn diện trên mọi lĩnh vực. Tin cậy chính trị là nền tảng vững chắc, cơ sở thuận lợi để hai bên tiếp tục đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện phát triển lên tầm cao mới. Hợp tác kinh tế-thương mại luôn là điểm sáng nổi bật trong quan hệ hai nước. Nhật Bản tiếp tục là đối tác hàng đầu của Việt Nam, đối tác lớn nhất về hợp tác ODA và lao động, đứng thứ ba về đầu tư, thứ tư về thương mại và du lịch. Mối quan hệ thương mại, đầu tư phát triển mạnh mẽ phản ánh tính bổ trợ của hai nền kinh tế.
Khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành những trụ cột hợp tác mới. Hai bên đã xác định các lĩnh vực ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ vũ trụ, chuyển đổi số, công nghệ thông tin-truyền thông, công nghệ lượng tử và các công nghệ chiến lược. Đây đều là những lĩnh vực có ý nghĩa trực tiếp đối với năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi nước.
Diễn ra trong bối cảnh mỗi nước đang tích cực thực hiện các mục tiêu tăng trưởng, chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần làm sâu sắc và thực chất hơn nữa quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản, mở ra giai đoạn phát triển với tầm vóc mới của quan hệ hai nước.
Dịp này, các nhà lãnh đạo hai nước trao đổi, tăng cường tin cậy chính trị, mở rộng không gian hợp tác trong nhiều lĩnh vực thương mại, đầu tư, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng trưởng xanh, năng lượng tái tạo, năng lượng mới, phát triển bền vững, giúp khai thác tối đa thế mạnh của mỗi nước, góp phần bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh lương thực, nâng cao tự chủ chiến lược, củng cố môi trường hòa bình, ổn định để phát triển.
Sự hội tụ lợi ích và tầm nhìn phát triển dài hạn là nền tảng để hai nước chuyển từ hợp tác bổ trợ thế mạnh của nhau sang đồng kiến tạo những giá trị mới. Với quyết tâm chính trị, lòng tin chiến lược và những cơ chế hợp tác ngày càng hoàn thiện, quan hệ Việt Nam-Nhật Bản có nhiều triển vọng thúc đẩy hợp tác thực chất, bình đẳng, cùng có lợi, đóng góp tích cực vào sự phát triển và thịnh vượng của mỗi nước cũng như hòa bình, ổn định tại khu vực và trên thế giới.
