Giáo dục không cần sinh ra một lớp người chỉ giỏi sao chép

Giáo dục 24h

Trần Sơn

(GDVN) - Để phát huy tính tính sáng tạo của học sinh, trước hết mỗi thầy cô cần thay đổi về tư duy giáo dục. Giáo dục không cần tạo ra một lớp người thụ động, bắt chước

LTS: Ngày nay, nền giáo dục của chúng ta đa số thầy cô dạy theo kiểu bắt chước, từ đó dẫn đến tình trạng học sinh thụ động trong quá trình học tập và nghiên cứu. Vậy nguyên nhân của vấn đề là do đâu? 

Tòa soạn xin trân trọng gửi đến độc giả bài viết của tác giả Trần Sơn về vấn đề này.

Có thể ý kiến của bản thân là chủ quan, nhưng với kinh nghiệm hai mươi năm trong nghề tôi nhận thấy rằng: đa số phương pháp dạy học của các thầy cô hiện nay chủ yếu là để học trò nhớ kiến thức một cách máy móc, khi làm bài kiểm tra, bài thi, chỉ cần chép lại giống như vậy là được điểm cao.

Hình ảnh minh họa cho niềm mong mỏi đổi mới sáng tạo trong học tập của các em  (Ảnh: nhandan.com.vn)


Minh chứng ư? Đó là việc các lớp dạy thêm của không ít thầy cô khi chỉ dạy học sinh làm các bài tủ, đề kiểm tra, đề thi rồi sau đó họ sẽ chấm lại chính những bài của mình đã dạy trước đây.

Đó là những thầy cô mang nặng tư tưởng áp đặt, không chấp nhận cách nghĩ khác, đáp án khác khi mà mình đã ấn định từ trước cho học sinh, không chấp nhận học sinh có tư tưởng “phản biện” lại.

Có những thầy cô khi dạy sai kiến thức nhưng không dám công khai xin lỗi học sinh để đính chính, mà lại cố bao biện “vụng chèo khéo trống”, họ không cho các em có quyền trao đổi lại, thật đúng là “bảo hoàng hơn cả vua”.

Có những thầy cô còn coi sách giáo khoa là khuôn mẫu “tuyệt đối”, không có tinh thần khoa học để kiểm chứng khi thấy kiến thức trong sách còn “vướng mắc”. Họ không biết rằng, từ hơn hai ngàn năm trước Mạnh Tử đã từng nói: “Tin tất cả vào sách thà đừng có sách còn hơn”.

Còn có các thầy cô tin rằng: câu tục ngữ “cá không ăn muối các ươn”, “con cãi cha mẹ trăm đường con hư” là chân lý hoàn toàn đúng. Họ trung thành với kiểu dạy học truyền thống “thầy giảng, trò nghe”, “thầy đọc, trò chép”.

Ngay từ thời cổ đại, Khổng Tử - nhà giáo dục nổi tiếng của Trung Hoa đã nói: “Nếu kẻ nào dạy cho một góc mà không biết suy ra ba góc còn lại thì không dạy nữa”. Nghĩa là: người học không nên chỉ biết mỗi việc lặp lại kiến thức mà phải phát triển kiến thức được dạy đó, tức là sáng tạo.

Giáo viên vào mùa copy

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng chỉ dạy về việc học tập: “Lấy tự học làm cốt. Do thảo luận và chỉ đạo thêm vào”. Trong câu nói trên, Bác Hồ không chỉ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tự học mà còn đề cao vai trò của việc thảo luận trong học tập.

Người cho rằng: việc trao đổi qua lại về nội dung học tập là rất cần thiết. Đây là cách học tập rất biện chứng vì có trao đổi, thảo luận mới giúp người học mở rộng, đào sâu vấn đề để từ đó tìm ra nguồn gốc kiến thức và ghi nhớ lâu hơn.

Do đó, để phát huy tính được tính sáng tạo của học sinh trong học tập, trước hết mỗi thầy cô giáo cần phải thay đổi về tư duy giáo dục. Giáo dục không cần tạo ra một lớp người thụ động, bắt chước; sau đó mới đến việc đổi mới nội dung cũng như phương pháp dạy học.

Muốn vậy, các thầy cô giáo cần phải tôn trọng sự khác biệt trong nhận thức và cá tính của mỗi học sinh, không nên tự nghĩ mình là “duy nhất đúng”, khuyến khích các em có “tư duy phản biện”, mạnh dạn nêu ra các ý kiến với những bài khó, để từ đó các em nắm bắt được kiến thức một cách đầy đủ, sâu sắc hơn.

Để làm được điều này, các thầy cô cần mềm mỏng, hạ thấp cái tôi của bản thân khi học sinh có những cách nghĩ khác, thậm chí ngược lại với cách nghĩ của mình, rồi từ đó hướng học sinh đến cái chân lý, cái cao thượng. 

Điều đó thể hiện bản lĩnh cũng như tấm lòng bao dung của người giáo viên. Phải chăng, đó cũng là biểu hiện của một triết lý giáo dục tự do và khai phóng?

Trần Sơn
Từ khóa :
thầy cô giáo , học sinh , tư duy phản biện , biện pháp giáo dục , nội dung học tập
Giáo dục không cần sinh ra một lớp người chỉ giỏi sao chép
Chủ đề : Đổi mới Giáo dục
Chủ đề : Bình luận Giáo dục
Chủ đề : Góc nhìn Giáo dục
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Bùi Minh Thuận
0

Do "bệnh đồng phục" mà dẫn đến hệ lụy này. Cần phá bỏ tư duy áp đặt để mỗi cá nhân tự do phát huy bản sắc của mình thì sẽ phát triển thôi.

Đức Kỳ
0

Nhất trí với quan điểm trên. Tuy nhiên phải nhấn mạnh rằng để xảy ra tình trạng này là do một phần lớn từ bệnh thành tích mà các cấp lãnh đạo đưa ra đòi hỏi giáo viên phải thực hiện

Lê Quốc Vũ
2

Thầy dạy trò sao chép lãnh đạo bắt giáo viên sao chép.Đơn cử như SKKN và báo cáo SKKN đó,Mỗi năm mỗi làm,pử đâu mà có SKKN nhiều dữ vậy!!!Sao tác giả không đặt vấn đề này với các vị lãnh đạo.

Nguyễn Văn Pha
7

Việc dạy và học theo kiểu "Thầy đồ" ngày xưa vẫn đang ăn sâu bám rễ trong tư duy của nhiều người. Do dạy và học kiểu này nên các thế hệ người Việt ít sáng tạo hơn, ít có người tài mang tầm khu vực và thế giới. Ở các nước phát triển, người ta khuyến khích học sinh đưa ra những ý riêng, khác người kể cả thầy dạy nhưng ở ta phần nhiều làm ngược lại. Cách dạy và học này đang làm thui chột óc sáng tạo của các thế hệ và hậu quả đã thấy rõ đến bây giờ chúng ta vẫn chưa làm được cái ốc vít theo tiêu chuẩn quốc tế. Để các thế hệ người Việt có óc sáng tạo hơn, tự chủ hơn trong nghiên cứu, lao động và học tập, trước hết từ trên xuống dưới hãy bỏ tư duy áp đặt, hãy để cho mỗi người được tự do sáng tạo theo khả năng của họ thì đất nước mới nhanh chóng phát triển. Phát triển gắn với sáng tạo, không có sáng tạo đât nước sẽ muôn đời tụt hậu

Lý Nhân Kiệt
10

Học chỉ để thi thì sao chép là cách nhanh đạt kết quả nhất. Đổi mới giáo dục mấy chục năm chỉ tạo ra những người chỉ biết sao chép cho thấy những người làm quản lí giáo dục kém năng lực, chỉ biết sao chép.

Xem thêm bình luận
Tin khác