Nếu từ bỏ môn sử, hậu quả sẽ thế nào?

Giáo dục 24h

Xuân Trung

(GDVN) - Tâm sự của GS. NGND Phan Huy Lê – Chủ tịch Hội khoa học lịch sử Việt Nam khi nói về thực trạng học và dạy môn sử ở trường phổ thông hiện nay.

Trao đổi với chúng tôi, GS. NGND Phan Huy Lê bày tỏ sự lo lắng vì vị thế môn sử đang bị đánh giá thấp. Bởi, trong giáo dục phổ thông các môn xã hội rất quan trọng trong việc hình thành nhân cách, bản lĩnh, năng lực, tư duy của con người. Nếu chúng ta vui vẻ từ bỏ môn sử, chọn môn khác thì hệ quả sẽ thế nào? Học sinh lớn lên sẽ không biết sử, công dân lớn lên trở thành công dân “mù”, không hiểu rõ lịch sử.

Chấn hưng môn lịch sử

Thưa GS. NGND Phan Huy Lê, ông có chia sẻ gì về cách dạy và học lịch sử ở trường phổ thông hiện nay, việc đổi mới phương pháp dạy sẽ làm thay đổi việc học sử không?

GS. NGND Phan Huy Lê: Cải cách thi cử là cần thiết nhưng thi phổ thông với cách như vừa rồi có lẽ Bộ GD&ĐT chưa lường hết hệ quả của nó. Kết quả đăng ký chọn sử rất ít, có trường không học sinh nào chọn sử. Thực trạng như thế, dư luận có hai xu hướng, xu hướng thứ nhất là lo lắng vị thế môn xã hội thấp xuống và làm ảnh hưởng đến việc học sử. Nhưng xu hướng thứ hai cho rằng không quá lo lắng do học sinh phải tính toán liên quan đến thi đại học nên đó là sự tính toán thông minh tất yếu. 

GS. NGND Phan Huy Lê - Chủ tịch Hội khoa học Lịch sử Việt Nam.

Cá nhân tôi nghĩ với cách thi như thế thì hoàn toàn không ngạc nhiên khi học sinh sẽ bỏ môn sử và môn địa, sẽ chọn các môn tự nhiên. Tính toán về lợi ích của học sinh là hoàn toàn hợp lý. Nhưng về phương diện thứ hai tôi nhấn mạnh là yêu cầu giáo dục toàn diện. Hiện chúng ta chưa phân ban, có nghĩa yêu cầu giáo phổ thông phải bao gồm các môn. Cách thi như hiện nay thì không riêng môn sử mà các môn xã hội nói chung cũng bị hạ thấp, coi là môn phụ. 

Vậy có phải môn lịch sử quá khô khan, không hấp dẫn ngưởi học nên mặc nhiên bị hạ thấp hay không thưa ông?

GS. NGND Phan Huy Lê: Việc này không do môn sử không hấp dẫn, cũng không phải do học sinh quay lưng mà hoàn toàn do giáo dục môn sử ở trường phổ thông hiện nay. Quan điểm về dạy sử là môn phụ, cách dạy môn sử hiện nay ai cũng phải chán, tôi cũng chán. Toàn sự kiện, thừa mà lại thiếu nhiều cái quan tọng, thiếu sức hấp dẫn, chương trình, sách giáo khoa như thế, dạy như thế, tôi nghĩ học sinh chán sử là tất yếu.

Nhìn một cách tổng quát thì tuy có một số nỗ lực cố gắng của các thầy cô giáo trong công tác giảng dạy và cũng có cải tiến nhất định trong sách giáo khoa, nhưng nhìn chung cho đến tận hôm nay và có thể kéo dài cả trong thời gian tới, thực trạng môn sử trong các trường phổ thông rất đáng buồn, rất đáng lo ngại.

Nói học sinh quay lưng với sử theo tôi hơi quá đáng, nhưng hiện học sinh không thích môn sử là thực trạng phổ biến. Tôi cho rằng với cách dạy hiện nay, với chương trình và sách giáo khoa hiện nay thì điều đó là tất yếu.

Chương trình nặng kiến thức, sự kiện, trí nhớ như thế thì với tuổi trẻ đầy năng động, đầy sức sống như thế rõ ràng các em không chấp nhận được và trong một mức độ nào đó thì thái độ không thích sử, bày tỏ sự không đồng tình với nội dung và phương pháp dạy hiện nay theo tôi là tích cực, đó là bày tỏ thái độ chủ động, năng động hơn của tuổi trẻ, phản ứng và không chấp nhận lối dạy đó, phải thay đổi cách dạy và học sử.

Theo ông có cần phải làm một cuộc chấn hưng đối với môn lịch sử cũng giống như chúng ta đang làm cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục?

GS. NGND Phan Huy Lê: Phải đặt môn sử trong cả hệ thống giáo dục phổ thông, không thể tách ra được. Muốn thay đổi môn sử phải thực hiện nó trong tổng thể, tức là trong đề án đổi mới căn bản toàn diện giáo dục phổ thông, môn sử cũng phải được thay đổi trong toàn bộ hệ thống của nó, từ nhận thức về môn sử như thế nào, dạy sử nhằm mục đích gì, môn sử góp sức gì vào đào tạo con người ở lớp trẻ, từ đó mới xác định học cái gì, học như thế nào. 

Những học sinh đạt giải trong kỳ thi chọn học sinh gỏi môn lịch sử do Bộ GD&ĐT tổ chức sẽ là nguồn động lực cho các bạn noi theo. Ảnh chụp trong Lễ tuyên dương, trao thưởng cho học sinh đạt giải nhất, nhì ba trong kỳ  thi học sinh giỏi môn lịch sử sáng ngày 22/4. Ảnh Xuân Trung

Đó là hàng loạt câu hỏi phải trả lời trong nhận thức về môn sử và thể hiện nó trong chương trình môn sử, sau đó là biên soạn sách giáo khoa, sách giáo khoa cực kỳ quan trọng. Theo tôi sách giáo khoa hiện nay không thể chấp nhận được, phải thay đổi về căn bản. Việc đào tạo giáo viên cũng phải đào tạo đáp ứng yêu cầu mới của cuộc cải cách dạy và cách học của học sinh. Cách dạy và cách học của học sinh cũng phải thay đổi.

Lịch sử dạy cho con người về nguồn cội

Trong thời gian qua nhiều học giả, chuyên gia, các thầy cô giáo rất ủng hộ đưa môn sử là môn thi bắt buộc, nhưng học sinh dường như không thích điều đó, ông nghĩ sao?

GS. NGND Phan Huy Lê: Đây là một vấn đề chúng tôi nhiều lần đề xuất và dư luận cũng bàn nhiều, đây không phải vấn đề riêng Việt Nam mà kinh nghiệm quốc tế các nước phát triển trên thế giới, kể cả các nước công nghiệp như Mỹ, trong giáo dục phổ thông họ vừa coi trọng chức năng của từng môn học, vừa không nên cào bằng mà phải đặt cho đúng mắt xích của nó trong hệ thống giáo dục phổ thông. 

Tôi nghĩ phải có những môn bắt buộc, không nên vắng sử. Nếu tổ chức thi như cải cách của Bộ GD&ĐT, thực tế là loại trừ môn sử. Chúng ta hình dung như thế nào nếu học sinh lớn lên trở thành công dân mà hiểu biết về sử mờ mịt, thiếu hệ thống và thiếu căn bản? Từ đó không chỉ thiếu kiến thức mà còn liên quan đến vấn đề tính cách, ý thức công dân, dân tộc, theo tôi vấn đề này hết sức cơ bản và cần có sự nghiên cứu có trách nhiệm.

Theo ông, làm thế nào để sách giáo khoa lịch sử hấp dẫn, đáp ứng được yêu cầu cho phát triển bền vững giáo dục?

GS. NGND Phan Huy Lê: Ở mình thiếu định hướng vững vàng trên một nền tảng vững chắc mà thường chênh vênh, chuyển từ cực đoạn này sang cực đoạn khác, các lĩnh vực khác kinh tế, xã hội, văn hóa cũng như vậy.

Nguyên nhân căn bản là trong tư duy của các nhà quản lý, trong xây dựng định hướng họ chỉ xuất phát từ chỗ định hướng bị vênh về hướng nào thì chỉnh về hướng đó, mà không nhận ra sự chênh đó do nền tảng bên dưới thiếu vững chắc, phải thay đổi nền tảng mới vững được.

Lỗi hệ thống trong giáo dục hiện nay tôi cho không phải là khiếm khuyết bộ phận, mà khiếm khuyết hệ thống nên nếu mình chỉ chữa từng bộ phận thì nó thành chắp vá. Ví dụ như môn sử, sách nặng nề như vậy thì bổ sung, bỏ bớt đi, bộ vừa làm như vậy thành chắp vá. Sách không chỉ dùng cho thầy giáo, học sinh mà nó chứa đựng trong đó cả vị thế và chức năng của môn học. Khi chương trình chưa thay đổi thì sửa sách giáo khoa không có ý nghĩa gì cả, có chăng chỉ điều chỉnh một ít, bổ sung một vài cái, gạt bỏ một vài cái.

Phải thay đổi từ hệ thống nên vấn đề đặt ra là phải hiểu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là cả hệ thống, trong đó có nhiều hệ thống con, từng bộ môn, từng cấp học.

Trân trọng cảm ơn ông.
Xuân Trung
Từ khóa :
Giáo dục , Phan Huy Lê , lịch sử , học sinh , cội nguồn , nhân cách , con người.
Nếu từ bỏ môn sử, hậu quả sẽ thế nào?
Chủ đề : Đổi mới giáo dục phổ thông
Bình luận
Hungquoc
0

Vậy những trang sử oai hùng của dân tộc VIệt trong công cuộc giữ và dựng nước từ bao ngàn năm đến nay ,thì bộ GD sẽ để ở đâu ?

badao
0

-phải giảm tải môn sử, làm mới môn sử. -phải thi môn sử. nếu năm học tới bắt buộc thi môn sử thì không ai cười nền giáo dục, ngành GD nước ta cả. cứ giảm tải ngay, và đồng thời chỉnh sử phương pháp dạy và học môn sử dần...trong vài năm sẽ thấy kết quả. chứ không ai đâu lại để môn lịch sử nước nhà trở thành môn 'tự chọn', quá sai lầm. "dân ta phải biết sử ta" , phải ưu tiên môn Sử chứ!

Phạm Minh Luận
13

Từ bỏ môn lịch sử là đánh mất cội nguồn, đánh mất chính mình và sẽ là: "THẢM HỌA CHO ĐẤT NƯỚC CHO DÂN TỘC NGÀY MAI". Tôi có con gái hiện đang học đại học khi cháu giao lưu với các bạn SV nước ngoài cháu đều có một nhận xét chung các bạn SV nước ngoài họ rất am hiểu về lịch sử đất nước họ còn mình chả nắm được mấy. Điều này BGD cần tính toán trong lần đổi mới sắp tới, Nếu sai lầm chúng ta tiếp tục lại làm hỏng thêm một thế hệ người VN

Ngọc Anh
2

Lịch sử dạy con người không được quên quá khứ, từ bỏ môn lịch sử chúng ta sẽ chẳng còn biết chúng ta là ai cả quên cả cội nguồn quên cả nguồn gốc.

thu
1

Năm nay thi tốt nghiệp THPT học sinh được quyền chọn môn thi. Hầu hết phụ huynh và học sinh đều đồng tình với quyết định mới này. Thực tế Kg có môn học nào bị loại trừ. Nên để học sinh yêu thích và gỉoi môn nào thì chọn thi môn đó ( ngoài trừ toán

Anh Tám Bộ
6

"Bỏ môn Lịch Sử". Một ý tưởng ngu ngốc. Học sinh bây giờ chán sử là do cách viết Sử, cách dạy Sử và thái độ của người lớn đối với môn Sử. Học Sử là học sự kiện và ý nghĩa của sự kiện chứ không phải sự kiến đó có bao nhiêu một cách máy móc. Một con người dốt Sử thì không thể là con người tốt...

Xem thêm bình luận
Tin khác