Trong bối cảnh ngành giáo dục vùng sâu, vùng xa đối mặt với nhiều khó khăn về nhân lực, có những thầy cô đã tình nguyện rời quê hương để gắn bó với vùng đất cách xa hàng nghìn cây số.
Suốt những năm tháng công tác, mỗi dịp Tết đến xuân về, không ít thầy cô phải gác lại mong muốn trở về quê để sum họp gia đình, bởi điều kiện và hoàn cảnh chưa cho phép. Mặc dù nỗi nhớ quê hương luôn thường trực nhưng thầy cô vẫn kiên trì bám lớp, bám trường để "gieo chữ" cho học trò nghèo.
Giáo viên tình nguyện công tác ở vùng khó, không ngại khoảng cách địa lý
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Phạm Thị Thuyết - giáo viên Trường Tiểu học Liêng Srônh (xã Đam Rông 2, tỉnh Lâm Đồng) cho biết: “Tôi sinh ra và lớn lên tại Hải Phòng. Sau khi tốt nghiệp, tôi đã quyết định lên công tác tại tỉnh Lâm Đồng. Trong khoảng thời gian đầu, tôi phải học cách thích nghi với khí hậu hai mùa mưa - nắng rõ rệt, địa hình đồi núi dốc cao, đường sá quanh co khiến việc đi lại gặp nhiều khó khăn. Dù vậy, tôi luôn tự nhủ bản thân phải cố gắng vượt qua để mang con chữ đến với học sinh ở khu vực đặc biệt khó khăn.
Thấm thoát đã 14 năm kể từ ngày tôi rời quê hương vào Lâm Đồng công tác. Phần lớn vào các dịp Tết, tôi đều đón năm mới tại đây. Một trong những nguyên nhân chính là do khoảng cách địa lý rất xa và chi phí đi lại tốn kém, nhất là khi di chuyển bằng máy bay. Vì vậy, gia đình tôi thường chỉ cho các cháu về quê chơi với ông bà vào dịp nghỉ hè.
Do đó, đến nay, gia đình tôi đã dần quen với nếp sống, sinh hoạt của người dân địa phương mỗi dịp Tết đến. Khác với không khí rộn ràng trong tiết trời se lạnh đặc trưng của miền Bắc, không khí đón Tết ở Lâm Đồng có phần nhẹ nhàng hơn, đa số gia đình ở đây thường dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi sau một năm lao động. Đặc biệt, Tết trong này không tổ chức nhiều hoạt động văn hoá trải nghiệm như gói bánh chưng, làm mứt, mâm ngũ quả… như ngoài Bắc. Tuy nhiên, hàng năm, tôi cố gắng tái hiện phần nào ký ức tuổi thơ của mình cho các con hiểu và trân trọng giá trị truyền thống của thế hệ trước”.
Bước sang 2026, cô Thuyết mong rằng điều kiện làm việc, các chính sách đãi ngộ cho giáo viên vùng đặc biệt khó khăn góp phần sẽ tiếp tục được quan tâm, giúp họ yên tâm công tác, nâng cao chất lượng giáo dục ở những vùng khó khăn.
Bởi thực tế cho thấy, nhiều năm qua, giáo viên công tác ở vùng đặc biệt khó khăn vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức: phòng học xuống cấp, trang thiết bị giảng dạy hạn chế, đường sá đi lại khó khăn và đời sống sinh hoạt còn nhiều vất vả. Thêm vào đó, nỗi nhớ gia đình của các thầy cô mỗi dịp Tết càng làm thử thách ấy thêm nặng nề. Do vậy, việc tăng cường những chính sách hỗ trợ kịp thời về cơ sở vật chất, đãi ngộ và chế độ phúc lợi sẽ giúp thầy cô tiếp tục cống hiến hăng say với nghề giáo.
Mặc dù gặp khó khăn trong điều kiện làm việc, cô Phạm Thị Thuyết không ngừng phấn đấu thi đua, rèn luyện và đã đạt được một số thành tích như: Nhận Giấy khen của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Đam Rông năm 2021 và 2022; Giấy khen của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng năm 2022; Bằng khen của Ủy ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng ngày 26/9/2024; Quyết định của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Đam Rông năm 2021 về việc công nhận đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở; Quyết định của Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng năm 2022 công nhận đạt chứng nhận giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi cấp tỉnh; Quyết định của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Đam Rông công nhận đạt danh hiệu Lao động tiên tiến năm 2023 và 2024.
Trong khi đó, cô Lê Thị Ngọc Linh - giáo viên Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Lê Văn Tám (xã Chơ Long, tỉnh Gia Lai) cho biết: “Thêm một năm gắn bó với điểm trường ở khu vực đặc biệt khó khăn, tôi cảm nhận Tết của học trò nơi đây vẫn giản dị và lặng lẽ như những ngày thường. Các em không có nhiều quần áo mới, cũng không có bánh kẹo đủ đầy như trẻ em ở nơi thành thị. Với các em, Tết chỉ đơn giản là vài ngày được nghỉ học, là khoảng lặng ngắn ngủi giữa những thiếu thốn đã trở nên quen thuộc.
Điều khiến tôi không thể nào quên khi được dạy học cho các em chính là tình cảm chân thành, mộc mạc của những cô, cậu học trò. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng các em luôn biết quan tâm và sẻ chia với giáo viên của mình. Tôi vẫn nhớ như in, có đợt gia đình tôi có chuyện buồn, các em đã chủ động hỏi han, động viên tinh thần tôi. Trong khoảnh khắc ấy, tôi nhận ra những đứa trẻ còn nhiều thiệt thòi này đã dạy tôi một bài học sâu sắc về lòng nhân hậu và sự tử tế giữa con người với con người.
Do đó, bước sang năm mới, tôi mong các em có thêm điều kiện học tập tốt hơn, mong thầy cô đang công tác tại vùng khó luôn dồi dào sức khỏe và niềm tin kiên định để bám trường, bám lớp”.
Hiện nay, một trong những khó khăn lớn nhất trong công tác giảng dạy tại vùng đặc biệt khó khăn là ý thức học tập và tinh thần vươn lên của một bộ phận học sinh còn hạn chế. Nhiều em vì hoàn cảnh gia đình khó khăn nên phải nghỉ học sớm để đi làm thêm, khiến việc duy trì sĩ số luôn là áp lực thường trực đối với giáo viên ở đây. Trong khi đó, sự quan tâm từ phía phụ huynh còn chưa đồng đều, điều kiện học tập của học sinh vẫn thiếu thốn về nhiều mặt.
Theo cô Linh, bản thân cô cũng phải đối mặt với không ít khó khăn trong đời sống cá nhân, buộc phải nỗ lực mỗi ngày để cân bằng và tiếp tục công việc. Tuy nhiên, chính sự động viên, yêu thương từ gia đình, cùng tinh thần khát khao học tập của nhiều học sinh đã trở thành nguồn động lực giúp cô thêm vững tin, kiên trì gắn bó với nghề.
“Điều nuôi dưỡng động lực cho tôi chính là niềm tin rằng, chỉ cần mình ở lại, các em sẽ có thêm cơ hội. Mỗi con chữ, mỗi thay đổi nhỏ trong nhận thức của học trò đều là lý do để tôi tiếp tục gắn bó với nghề và với mảnh đất này”, cô Linh nhấn mạnh.
Trong quá trình công tác, cô Lê Thị Ngọc Linh đã đạt được một số thành tích như: Đạt danh hiệu Lao động tiên tiến năm học 2022-2023 và 2023-2024; nhận Bằng khen “Gương người tốt, việc tốt tiêu biểu tháng 04/2024” của Ban chấp hành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Gia Lai.
Gần 10 năm ăn Tết xa nhà, thầy giáo ngậm ngùi chúc Tết người thân qua màn hình nhỏ
Sinh ra và lớn lên ở tỉnh Hưng Yên, thầy Bùi Văn Lộc - giáo viên Trường Tiểu Học Đạ Mrông (xã Đam Rông 3, tỉnh Lâm Đồng) đã có 15 năm công tác trong ngành giáo dục, trong đó có gần 10 năm đón Tết xa nhà.
"Tôi chọn ngành Sư phạm vì rất yêu quý trẻ con, đặc biệt là lứa tuổi tiểu học, do đó, ước mơ từ nhỏ của tôi là trở thành thầy giáo. Tuy nhiên, sau khi tốt nghiệp ngành Giáo dục Tiểu học tại Trường Đại học Quy Nhơn năm 2007, tôi đã mất thêm 2 năm mới có cơ hội đi dạy. Đến năm 2009, tôi được nhận làm giáo viên hợp đồng tại địa phương.
Ngay khi quyết định vào Lâm Đồng công tác, tôi không nhận được sự ủng hộ từ gia đình vì nhiều lý do. Theo đó, tôi là con trai một trong gia đình nên bố mẹ không muốn tôi đi xa, lo ngại vùng đất mới 'rừng thiêng, nước độc' sẽ nguy hiểm và nghĩ rằng ngoài nghề giáo còn có nhiều công việc khác có thể làm gần nhà. Tuy nhiên, với lòng yêu nghề và sự quyết tâm của bản thân, tôi vẫn quyết định nhận công tác tại Lâm Đồng", thầy Lộc cho biết.
Đến nay, sau gần 10 năm làm việc và sinh sống ở đây, thầy Lộc bày tỏ, không khí đón Tết giữa 2 miền có sự khác biệt về văn hóa, thời tiết và phong tục. Trong khi ở miền Bắc, những ngày cận Tết thường se lạnh, các gia đình sẽ quây quần bên mâm cơm ấm áp để chuẩn bị đón năm mới.
Ngược lại, ở Lâm Đồng, thời tiết vẫn nắng nóng, không khí Tết không rõ rệt và phong tục của người bản địa cũng khác biệt so với truyền thống ngoài Bắc. Điều này khiến việc thăm hỏi, chúc Tết hay tổ chức các hoạt động đón năm mới trở nên đơn giản hơn.
“Suốt nhiều năm nay, Tết với tôi chủ yếu là khoảng thời gian ở bên gia đình nhỏ và đón Tết với bố mẹ, người thân qua màn hình nhỏ.
Tôi hiếm khi về quê đón Tết bởi chi phí đi lại khá cao so với thu nhập của một giáo viên. Chưa kể, thời gian nghỉ Tết lại ngắn, nên nếu muốn về quê, gia đình tôi phải cân nhắc kỹ giữa công việc và việc học của các con. Hơn nữa, với hai con nhỏ, việc di chuyển xa không chỉ tốn kém mà còn gặp không ít khó khăn trong quá trình di chuyển”, thầy Lộc trăn trở.
Sau gần 10 năm công tác tại tỉnh Lâm Đồng, thầy Bùi Văn Lộc vinh dự đạt được một số thành tích như: Giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh năm học 2017-2018; Nhà giáo tiêu biểu cấp tỉnh năm học 2019-2020; 4 năm liên tiếp đạt Chiến sĩ thi đua cơ sở từ năm học 2020-2021 đến năm học 2024-2025; nhận bằng khen của Bộ Giáo dục năm học 2023-2024. Từ năm học 2019 đến nay, thầy Lộc vinh dự là giáo viên cốt cán của tỉnh Lâm Đồng.
Mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn về cả công việc lẫn đời sống cá nhân, nhưng thầy Lộc vẫn tìm thấy động lực gắn bó với nghề nhờ tình yêu thương học trò và trách nhiệm với cộng đồng.
Bởi thầy hiểu rằng, nếu ai cũng chọn điều kiện thuận lợi để dạy học, thì lấy đâu ra những người dám đối mặt với khó khăn, đồng hành cùng học trò vùng khó. Do vậy, đây không chỉ là thử thách, mà còn là cơ hội để thầy cảm nhận giá trị của nghề giáo, thấy từng bước trưởng thành của học sinh và sức lan tỏa tích cực đến cộng đồng.
“Trong năm tới, tôi mong muốn các chính sách hỗ trợ giáo viên vùng đặc biệt khó khăn sẽ tiếp tục được quan tâm hơn nữa, vừa tạo động lực cho đội ngũ giáo viên, vừa góp phần duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục”, thầy Lộc bày tỏ.
