Đến hẹn lại lên, thời điểm này, nhiều trường học trên cả nước đã cho phụ huynh đăng ký mua đồng phục, nhất là với các lớp đầu cấp. Và câu chuyện xung quanh việc quy định mẫu riêng, giá cả, chất lượng đồng phục, việc lựa chọn công ty cung cấp lại được nhắc đến với không ít băn khoăn, hoài nghi. Nhiều phụ huynh ở Hà Nội cũng có chung "tâm tư" đó.
Theo khảo sát của phóng viên, có những trường trên địa bàn Hà Nội nhiều năm chỉ có một công ty cung cấp đồng phục "quen mặt". Phụ huynh chỉ được thông báo đăng ký kích cỡ, số lượng và số tiền phải chi trả mà không hề có thông tin gì về các đơn vị cung cấp để có thêm một cơ hội lựa chọn.
Chi hàng triệu đồng nhưng chất lượng khiến phụ huynh thất vọng
Vừa qua, một phụ huynh có con học tại một trường trung học phổ thông ở Hà Nội đã đăng tải một bài viết trên mạng xã hội thu hút hàng trăm lượt tương tác khi phản ánh việc gia đình phải chi hơn 3 triệu đồng để mua đầy đủ các loại đồng phục theo yêu cầu của nhà trường.
Theo chia sẻ của phụ huynh này, cả gia đình đều háo hức chờ ngày nhận đồng phục. Tuy nhiên, khi mở sản phẩm, họ hoàn toàn thất vọng vì chất lượng không tương xứng với số tiền đã bỏ ra.
"Áo sơ mi trắng sột soạt như nilon, áo khoác thì dày và nặng, áo thể dục mỏng dính, áo vest may lệch cúc, áo gile dài quá mông, quần thì rộng thùng thình... Gia đình tôi thực sự thất vọng", phụ huynh này viết.
Sau bài đăng trên, nhiều phụ huynh khác cũng chia sẻ những trải nghiệm tương tự. "Bộ đồng phục thể thao của con tôi mặc rất bí, chỉ khoảng một tháng đã rách phần đũng quần và hai túi quần", người này cho biết.
Trong khi đó, một phụ huynh cũng phản ánh bộ đồng phục của con chỉ sau hai lần giặt đã bị xù lông, xuống màu, khiến học sinh không còn muốn mặc. Nhiều học sinh chia sẻ trải nghiệm mặc đồng phục như mặc "bao tải" vì bí, nóng, đặc biệt là thời tiết Hà Nội oi bức nên mặc rất khó chịu.
Không ít ý kiến cũng băn khoăn về quy trình lựa chọn đơn vị cung cấp đồng phục. Theo họ, phần lớn phụ huynh chỉ được thông báo mức giá và thời gian đăng ký, nhưng không được tiếp cận thông tin về tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp, chất liệu vải hay phương án kiểm soát chất lượng sản phẩm.
Một số phụ huynh còn đặt vấn đề nếu việc mua đồng phục là khoản thu theo hình thức thỏa thuận thì phụ huynh có được quyền lựa chọn nơi may hoặc từ chối mua nếu sản phẩm không đạt yêu cầu hay không.
Đồng phục trường học ở Hà Nội thay vì mỗi trường một mẫu thì có thể quy định chung không?
Trước thực tế trên, nhiều phụ huynh ở Hà Nội mong rằng Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội có thể nghiên cứu cách Sở Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa đã làm. Theo tìm hiểu, vào tháng 8/2025, Sở Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa đã ban hành văn bản đề nghị các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh thực hiện thống nhất mẫu đồng phục học sinh theo kiểu truyền thống, gồm áo trắng kết hợp quần hoặc váy màu xanh mực. Các trường không triển khai đồng phục mang dấu ấn riêng, không sử dụng phụ kiện như cà vạt, cầu vai, viền cổ, viền tay áo hoặc các chi tiết trang trí khác màu.
Thời điểm đó chia sẻ với phóng viên Tạp chí, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa cho biết, chủ trương này nhằm giảm gánh nặng tài chính không cần thiết cho phụ huynh mỗi dịp đầu năm học, đồng thời hạn chế tình trạng mỗi trường thiết kế một mẫu đồng phục riêng khiến học sinh phải mua mới với chi phí cao. Quy định trên nhận được sự đồng tình của nhiều phụ huynh bởi trong bối cảnh giá cả sinh hoạt tăng, đầu năm học là thời điểm các gia đình phải chi trả nhiều khoản như học phí, sách giáo khoa, đồ dùng học tập, bảo hiểm... Việc giảm chi phí đồng phục được xem là một giải pháp thiết thực.
Anh Nguyễn Văn Hùng (phường Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, gia đình có hai con đi học nên mỗi dịp khai giảng đều phải dành một khoản đáng kể chỉ riêng cho đồng phục.
"Nếu đồng phục chỉ gồm áo trắng và quần sẫm màu như trước đây thì phụ huynh hoàn toàn có thể chủ động mua ở nhiều nơi với giá hợp lý. Chất liệu đồng phục và giá cả cũng tùy thuộc vào điều kiện từng gia đình. Quan trọng nhất là sự thống nhất, gọn gàng chứ không nhất thiết mỗi trường phải có thiết kế riêng", anh Hùng chia sẻ.
Chia sẻ với phóng viên, chuyên gia giáo dục, Tiến sĩ Vũ Thu Hương cho rằng cần có sự điều chỉnh trong công tác quản lý đồng phục học sinh theo hướng thống nhất, giảm gánh nặng chi phí và hạn chế lãng phí.
Theo Tiến sĩ Vũ Thu Hương, đồng phục là cần thiết để tạo sự thống nhất, nền nếp trong môi trường giáo dục. Tuy nhiên, việc mỗi trường tự thiết kế và sử dụng một mẫu riêng đang bộc lộ nhiều bất cập, nhất là khi học sinh chuyển trường hoặc gia đình có nhiều con học ở các trường khác nhau.
"Tôi không cho rằng nhất thiết phải quy định đồng phục chỉ có màu trắng hay quần tối màu. Điều quan trọng là ngành giáo dục nên xây dựng một số mẫu đồng phục chuẩn để các trường lựa chọn, thay vì mỗi trường một kiểu như hiện nay. Làm như vậy vẫn bảo đảm sự thống nhất nhưng giảm được rất nhiều chi phí và sự lãng phí", Tiến sĩ Hương nói.
Theo chuyên gia, khi đồng phục được chuẩn hóa, học sinh có thể mặc lại quần áo của anh chị hoặc người thân, đặc biệt đối với những gia đình còn khó khăn. Thực tế, một người cháu của chuyên gia đã chuyển qua ba trường khác nhau và trong nhà hiện còn cả tủ đồng phục nhưng hầu như không thể sử dụng lại vì mỗi trường có một mẫu riêng.
Theo Tiến sĩ Vũ Thu Hương, Sở Giáo dục và Đào tạo mỗi địa phương nên ban hành từ 2-3 mẫu đồng phục chuẩn áp dụng trên toàn địa bàn để các trường lựa chọn, thay vì để từng trường tự thiết kế. Bà cũng cho rằng chỉ nên quy định thống nhất về áo đồng phục, còn quần hoặc váy nên để phụ huynh chủ động lựa chọn theo màu sắc và tiêu chí phù hợp.
"Nhà trường chỉ cần quy định áo màu gì, dài tay hay cộc tay là đủ. Chất liệu và nơi may nên để phụ huynh tự lựa chọn cho phù hợp với điều kiện kinh tế và thể trạng của từng học sinh. Khi đã có quy định thống nhất, các trường cũng không còn quyền tự quyết mẫu đồng phục, từ đó giảm lãng phí và hạn chế những băn khoăn về việc lựa chọn đơn vị cung cấp", Tiến sĩ Hương nhấn mạnh.
