Trong thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ đẩy mạnh tập trung khắc phục tình trạng thiếu giáo viên; bố trí, điều tiết và sử dụng hiệu quả đội ngũ phù hợp với quy mô trường, lớp sau sắp xếp. Ngoài ra, Bộ cũng chủ trương tăng cường quản trị dựa trên dữ liệu và chuyển đổi số toàn diện, thực hiện nguyên tắc "dữ liệu nhập một lần, sử dụng nhiều lần"; triển khai đồng bộ việc rà soát, cắt giảm tối đa hồ sơ, sổ sách, báo cáo, hội thi, phong trào không đúng quy định.
Theo đại diện một số phòng văn hóa - xã hội, ủy ban nhân dân xã, cơ sở giáo dục, đây là tín hiệu tích cực góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, giảm áp lực cho giáo viên mầm non và giữ chân thầy cô gắn bó với nghề.
Địa phương chủ động đáp ứng đủ giáo viên mầm non sau sắp xếp mạng lưới trường học
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Dương Minh Anh - Trưởng phòng, Phòng Văn hóa - Xã hội, Ủy ban nhân dân phường Nguyệt Viên (tỉnh Thanh Hóa) cho biết tình trạng thiếu giáo viên mầm non hiện nay vẫn tồn tại nếu đối chiếu với định mức của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mặc dù chỉ tiêu biên chế giáo viên được tỉnh giao hằng năm cơ bản đáp ứng nhu cầu của địa phương.
Theo ông Minh Anh, việc sắp xếp lại các cơ sở giáo dục sẽ góp phần tháo gỡ một phần khó khăn này thông qua việc cân đối, sắp xếp lại đội ngũ. Một số cán bộ quản lý sẽ trở lại trực tiếp tham gia giảng dạy, đồng thời đội ngũ nhân viên trong nhà trường cũng được bố trí, điều chỉnh phù hợp để hỗ trợ hoạt động chuyên môn. Đây là giải pháp trước mắt có thể góp phần giảm áp lực thiếu giáo viên tại các trường mầm non.
Về lâu dài, Trưởng phòng, Phòng Văn hóa - Xã hội, Ủy ban nhân dân phường Nguyệt Viên cho rằng cần tiếp tục bổ sung đội ngũ giáo viên theo nhu cầu thực tế của từng địa phương, căn cứ vào số lượng trường, lớp và định mức giáo viên theo quy định.
Theo ông, cần sớm triển khai chủ trương tuyển dụng lao động hợp đồng theo quy định tại Nghị định số 235/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 của Chính phủ về hợp đồng thực hiện công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập để kịp thời bổ sung giáo viên còn thiếu cho các nhà trường. Đây là giải pháp cần được thực hiện sớm nhằm bảo đảm đủ nguồn nhân lực cho ngành giáo dục, đặc biệt ở bậc mầm non.
“Sau khi sắp xếp lại mạng lưới trường học, số lượng đầu mối sẽ giảm đáng kể, một trường sẽ có thêm nhiều điểm trường hoặc phân hiệu. Khi đó, việc điều phối giáo viên có thể được thực hiện ngay trong nội bộ nhà trường giữa các điểm trường, phân hiệu mà không nhất thiết phải áp dụng hình thức biệt phái như trước.
Tôi cho rằng cách làm này sẽ giúp sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ hiện có và góp phần giải quyết bài toán thiếu giáo viên tại địa phương”, Trưởng phòng, Phòng Văn hóa - Xã hội, Ủy ban nhân dân phường Nguyệt Viên bày tỏ.
Chia sẻ về các giải pháp thu hút và giữ chân giáo viên mầm non, ông Dương Minh Anh cho biết chính quyền phường Nguyệt Viên luôn dành sự quan tâm lớn cho lĩnh vực giáo dục, đặc biệt là đầu tư cơ sở vật chất trường học.
Trong năm 2026, hầu hết các trường học trên địa bàn đều được đầu tư xây mới, cải tạo hoặc sửa chữa nhằm tạo môi trường làm việc tốt hơn cho đội ngũ cán bộ, giáo viên.
Phường Nguyệt Viên cũng bảo đảm 100% các trường không phải thực hiện xã hội hóa đối với phụ huynh và học sinh; toàn bộ kinh phí đầu tư về phòng học, phòng chức năng, khu vui chơi và các trang thiết bị phục vụ dạy học đều do địa phương bố trí. Bên cạnh đó, địa phương đang triển khai kế hoạch đầu tư 46 phòng học thông minh với trang thiết bị hiện đại cho 15 trường học trên địa bàn.
“Không chỉ chú trọng điều kiện làm việc, cấp ủy, chính quyền địa phương cũng thường xuyên xuống các cơ sở giáo dục để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, giáo viên, phụ huynh và học sinh. Qua đó, địa phương kịp thời tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà trường hoạt động và thu hút, giữ chân đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên mầm non, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn”, ông Minh Anh cho hay.
Trong khi đó, theo ông Trương Thanh Hiếu - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nậm Sỏ (tỉnh Lai Châu), sau khi thực hiện chủ trương sáp nhập đơn vị hành chính và sắp xếp lại mạng lưới trường lớp, tình trạng thiếu giáo viên mầm non trên địa bàn cơ bản đã được khắc phục.
Nếu trước đây địa phương gặp khó khăn về nhân lực thì hiện nay số lượng giáo viên không còn thiếu, thậm chí ở một số nơi còn phát sinh tình trạng dôi dư và đang được điều chuyển để bố trí phù hợp với nhu cầu thực tế.
Theo ông Hiếu, việc điều tiết đội ngũ giáo viên sau sắp xếp đang góp phần sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu tổ chức dạy học tại các cơ sở giáo dục mầm non.
Đề xuất cắt giảm hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trường
Liên quan đến chủ trương cắt giảm hồ sơ, sổ sách và các hoạt động mang tính hình thức, ông Dương Minh Anh cho rằng công tác hành chính trong các nhà trường hiện đã được tinh gọn đáng kể nhờ chuyển đổi số.
Theo Trưởng phòng, Phòng Văn hóa - Xã hội, Ủy ban nhân dân phường Nguyệt Viên, hiện nay phần lớn hồ sơ, văn bản, giấy tờ đã được số hóa, các trường đều triển khai hệ thống quản lý và xử lý văn bản điện tử, giúp giáo viên thực hiện công việc khoa học hơn, giảm đáng kể thời gian dành cho thủ tục hành chính so với trước đây. Do đó, đến thời điểm này, hồ sơ, sổ sách không còn là áp lực lớn đối với giáo viên.
“Đối với các hội thi, phong trào hiện nay đa số đều được tổ chức trên tinh thần tự nguyện. Các cơ sở giáo dục có thể chủ động cân nhắc điều kiện thực tế của đơn vị, thế mạnh của đội ngũ giáo viên cũng như sự đồng thuận của phụ huynh để quyết định việc tham gia, thay vì chạy theo thành tích hay tham gia một cách bắt buộc. Vì vậy, các trường hoàn toàn có thể lựa chọn những hội thi thực sự cần thiết và phù hợp với điều kiện của mình”, vị này chia sẻ.
Từ thực tiễn hoạt động tại nhà trường, cô Hoàng Thị Liên - Hiệu trưởng Trường Mầm non Thống Nhất (xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên) cho biết những năm gần đây, công tác hồ sơ, sổ sách của giáo viên mầm non đã được cắt giảm đáng kể theo các quy định và hướng dẫn của ngành giáo dục. Nếu như trước đây giáo viên phải thực hiện nhiều loại hồ sơ, báo cáo thì hiện nay chủ yếu chỉ còn các báo cáo về số liệu vào đầu năm, giữa năm và cuối năm học.
Theo cô Liên, với những thay đổi đã được thực hiện, công tác cắt giảm hồ sơ, sổ sách hiện nay đã tương đối hợp lý, đáp ứng yêu cầu quản lý mà vẫn tạo điều kiện để giáo viên tập trung nhiều hơn vào nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục trẻ.
Dù vậy, từ thực tế quản lý nhà trường, vị hiệu trưởng này cho rằng vẫn còn một số hoạt động có thể tiếp tục rà soát để giảm tải cho giáo viên, trong đó có Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trường.
“Ban giám hiệu nhà trường hằng tuần, hằng tháng đều trực tiếp dự giờ, theo dõi và nắm bắt chất lượng giảng dạy của giáo viên, vì vậy đã có đủ cơ sở để đánh giá năng lực chuyên môn cũng như lựa chọn những giáo viên đủ điều kiện tham gia Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp xã.
Do đó, việc duy trì thêm vòng thi cấp trường là chưa thực sự cần thiết và có thể cắt giảm để giáo viên dành nhiều thời gian hơn cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ”, Hiệu trưởng Trường Mầm non Thống Nhất đề xuất.
Hiệu trưởng Trường Mầm non Thống Nhất cũng cho biết thêm, hiện nhà trường không gặp khó khăn về nhân sự. Sau quá trình sắp xếp trường, lớp, nhà trường vẫn bảo đảm đủ số lượng giáo viên theo nhu cầu thực tế nên các cô có thể thực hiện đầy đủ nhiệm vụ chuyên môn mà không phải kiêm nhiệm quá nhiều công việc. Nhờ đó, chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ tại trường không bị ảnh hưởng.
Trong khi đó, theo một giáo viên Trường Mầm non Thị trấn Phố Châu (tỉnh Hà Tĩnh), nếu giáo viên mầm non không phải dành quá nhiều thời gian cho việc hoàn thiện hồ sơ, sổ sách hay tham gia các hội thi, hoạt động văn nghệ, công tác phổ cập và những nhiệm vụ ngoài chuyên môn, thì cả hai giáo viên trong lớp sẽ có điều kiện ở cùng trẻ thường xuyên hơn.
Điều này không chỉ giúp phụ huynh yên tâm hơn mà còn góp phần bảo đảm an toàn cho trẻ, hạn chế tối đa những rủi ro không mong muốn khi luôn có hai cô theo dõi, chăm sóc các em mọi lúc, mọi nơi. Đồng thời, trẻ cũng sẽ được chăm sóc, giáo dục chu đáo hơn, đúng với đặc thù của bậc học mầm non.
Nữ giáo viên này đề xuất cắt giảm các hồ sơ, hội thi, sáng kiến kinh nghiệm để giáo viên mầm non tập trung chăm sóc trẻ.
“Mục tiêu cốt lõi của giáo dục mầm non là chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ, vì vậy giáo viên cần được dành nhiều thời gian hơn cho công việc chuyên môn thay vì phải phân tán thời gian cho quá nhiều nhiệm vụ ngoài lề như hiện nay”, giáo viên Trường Mầm non Thị trấn Phố Châu cho hay.
