Chủ trương đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học cũng đã được nêu rõ trong Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục: Tăng cường việc dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học và dạy ngôn ngữ của các nước láng giềng. Nâng chuẩn tiếng Anh cho giáo viên và học sinh các cấp học.
Quyết định số 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045" và Quyết định số 2732/QĐ-TTg ngày 16/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025-2035, định hướng đến năm 2045” nhấn mạnh: Nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh, dạy học bằng tiếng Anh, xây dựng hệ sinh thái ngôn ngữ tiếng Anh trong trường học; tạo môi trường thuận lợi nhất để tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Một trong những nhiệm vụ, giải pháp để đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học được đề cập là huy động các nguồn lực, phát huy tối đa các điều kiện, nguồn lực hiện có; các nơi có điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi tích cực, chủ động xây dựng, nhân rộng mô hình điển hình, tạo sự lan tỏa trong xã hội; đẩy mạnh xã hội hoá trong việc dạy học tiếng Anh và tổ chức dạy học các môn học, hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh.
Trong khi giáo dục công chưa đáp ứng hết nhu cầu giáo dục của người học, nhiều địa phương, cơ sở giáo dục đã liên kết với đối tác bên ngoài tổ chức các chương trình ngoài giờ chính khóa như các chương trình tiếng Anh, STEM... Nhiều ý kiến cho rằng, nếu minh bạch hóa nhu cầu (chỉ triển khai trên nhu cầu tự nguyện), có sàng lọc, đánh giá kiểm định chất lượng thì các chương trình liên kết sẽ đáp ứng được nhu cầu nâng cao phẩm chất, năng lực, kỹ năng của học sinh và tối ưu chi phí cho phụ huynh, đặc biệt trong việc tiếp cận môi trường học tập tiếng Anh phát triển đầy đủ 4 kỹ năng.
Giảm rào cản chi phí học tập tiếng Anh
Chia sẻ từ góc độ phụ huynh, chị Trần Diễm My, có con đang học tại Trường Tiểu học Yên Xá, phường Thanh Liệt, cho biết, nhu cầu cho con học tiếng Anh với giáo viên nước ngoài, luyện tập nâng cao khả năng giao tiếp tiếng Anh đã được gia đình chị cân nhắc từ rất sớm. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất chính là chi phí.
"Gia đình tôi rất muốn thêm thời lượng học tiếng Anh nhiều hơn chương trình chính khóa, đặc biệt được giao tiếp với giáo viên nước ngoài từ sớm cho con. Vì tôi hiểu rằng khả năng nghe - nói và phản xạ ngôn ngữ cần được hình thành ngay từ những năm đầu tiểu học. Nhưng thực tế, chi phí tại các trung tâm tiếng Anh bên ngoài quá cao. Với nhiều gia đình có thu nhập trung bình, đó thực sự là một khoản chi lớn và rất khó duy trì lâu dài", chị My chia sẻ.
Theo chị My, mức học phí tại các trung tâm tiếng Anh quốc tế hiện nay phổ biến từ 2 đến 5,5 triệu đồng mỗi tháng, thậm chí có những chương trình được quảng bá là “chuẩn quốc tế” với chi phí cao hơn nữa.
Trong khi đó, nếu cho con học tại trường thông qua chương trình tiếng Anh liên kết, phụ huynh có thể lựa chọn các lớp phù hợp, chẳng hạn lớp song ngữ có giáo viên nước ngoài với mức đóng 650.000 đồng/tháng; lớp không có giáo viên nước ngoài đóng 400.000 đồng/tháng...
"Không chỉ học phí, phụ huynh còn phải tính đến khoản đưa đón, thời gian di chuyển và việc con phải học thêm buổi tối sau một ngày học chính khóa khá dài. Điều đó khiến cả con và bố mẹ đều áp lực", phụ huynh cho hay.
Chính vì vậy, khi nhà trường triển khai chương trình liên kết tiếng Anh, gia đình chị My đã quyết định đăng ký cho con theo học. Theo chị My, đây là lựa chọn phù hợp trong điều kiện kinh tế của gia đình, đồng thời đáp ứng được mong muốn về chất lượng giáo dục. Con không phải di chuyển nhiều và cũng phù hợp với thời gian đưa đón con của gia đình. Tất nhiên dựa trên nguyên tắc phụ huynh tự nguyện đăng ký học cho con nếu thấy hợp lý, có nhu cầu thực sự.
"Sau một năm theo học chương trình liên kết, chị nhận thấy con có những thay đổi rõ rệt, đặc biệt là về sự tự tin và khả năng giao tiếp. Trước đây, con khá rụt rè khi nói tiếng Anh, nhưng sau một thời gian học với giáo viên nước ngoài, chị nhận thấy mạnh dạn hơn hẳn", chị My chia sẻ.
Ngoài ra, theo chị My, việc tận dụng cơ sở vật chất sẵn có của trường công để tổ chức giảng dạy không chỉ giúp giảm chi phí cho phụ huynh mà còn thể hiện đúng tinh thần phục vụ giáo dục. "Tôi nghĩ đây là mô hình rất nhân văn. Con em các gia đình thu nhập thấp hoặc trung bình vẫn có thể được học với giáo viên nước ngoài, được tiếp cận chương trình chất lượng mà trước đây chỉ những gia đình khá giả mới làm được", chị chia sẻ quan điểm.
Nếu không tổ chức trong trường, phụ huynh phải tìm đến trung tâm bên ngoài
Cùng chia sẻ về vấn đề này, anh Nguyễn Văn Trung, có con học tại Trường Tiểu học Di Trạch, xã Hoài Đức cho rằng, việc nhà trường triển khai chương trình tiếng Anh liên kết là một hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế của đa số phụ huynh, vừa đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh, vừa giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí.
Cũng theo anh Trung, nếu không tổ chức trong trường, phụ huynh buộc phải tìm đến các trung tâm dạy ngoại ngữ bên ngoài, kéo theo nhiều áp lực cả về tài chính lẫn thời gian. Thực tế cho thấy, nhu cầu cho con học tiếng Anh tăng cường, đặc biệt là học với giáo viên nước ngoài, đang ngày càng phổ biến. Trong khi đó, mức học phí tại các trung tâm ngoại ngữ thường khá cao, chưa kể việc đưa đón, sắp xếp lịch học ngoài giờ khiến không ít gia đình rơi vào tình trạng quá tải.
"Theo tôi, thay vì để phụ huynh tự xoay xở, mạnh ai nấy tìm trung tâm bên ngoài, nhà trường chủ động hợp tác với các đơn vị giáo dục uy tín để đưa chương trình tiếng Anh tăng cường, tiếng Anh với giáo viên nước ngoài vào giảng dạy ngay trong lớp học là rất hợp lý. Con tôi được học với giáo viên nước ngoài ngay tại trường, học phí chỉ bằng một phần nhỏ so với các trung tâm bên ngoài, lại không phải đi lại vất vả. Điều này khiến gia đình tôi yên tâm hơn rất nhiều", anh Trung chia sẻ.
Anh Trung cho rằng, khi chương trình được tổ chức ngay trong trường học, không chỉ giúp phụ huynh tiết kiệm chi phí mà còn an tâm hơn về chất lượng giảng dạy và môi trường học tập của con em mình.
"Quan trọng nhất là con được tiếp cận tiếng Anh sớm, có cơ hội học tập không thua kém bạn bè, mà gia đình vẫn có thể cân đối được tài chính. Đây là điều mà nhiều phụ huynh như chúng tôi rất phấn khởi", anh Trung bày tỏ thêm.
Triển khai trên cơ sở tuân thủ chặt chẽ các quy định, đúng nguyên tắc tự nguyện
Chia sẻ về hiệu quả của chương trình tiếng Anh liên kết trong nhà trường, cô Teo Thị Thanh Mai - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Quý Đôn (phường Dương Nội) cho biết, việc triển khai chương trình này giúp học sinh có cơ hội tiếp cận tiếng Anh một cách đồng đều, bài bản và lâu dài. Theo cô, nếu so sánh với mức học phí tại các trung tâm bên ngoài, học phí của chương trình liên kết trong trường công lập thấp hơn rất nhiều.
"Hiện nay, mỗi buổi học tiếng Anh ở các trung tâm bên ngoài với mức chi phí khá cao, tạo áp lực không nhỏ cho nhiều gia đình. Trong khi đó, việc học tiếng Anh là một hành trình dài, không thể chỉ 1-2 buổi là tiến bộ ngay. Vì vậy, nhà trường lựa chọn hướng triển khai chương trình liên kết để học sinh được học đều đặn, liên tục, phù hợp với điều kiện của phụ huynh", cô chia sẻ.
Theo vị hiệu trưởng, mô hình liên kết tiếng Anh mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Nhà trường phối hợp với đơn vị có uy tín, hướng đến mục tiêu từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Bên cạnh đội ngũ giáo viên tiếng Anh giảng dạy theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chương trình liên kết đóng vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh lớp 1, 2 làm quen với tiếng Anh, đồng thời bổ trợ, nâng cao kiến thức cho học sinh lớp 3, 4, 5.
"Các em được học đại trà ngay trong môi trường an toàn của nhà trường. Về kinh phí, chương trình liên kết giúp kiểm soát mức thu hợp lý, tạo điều kiện để nhiều gia đình có thể cho con tham gia. Đây cũng là trách nhiệm xã hội của các trung tâm tiếng Anh khi đồng hành cùng nhà trường, góp phần nâng cao mặt bằng năng lực ngoại ngữ cho học sinh", cô nhấn mạnh.
Không chỉ dừng lại ở giờ học trên lớp, nhà trường còn phối hợp với các đơn vị liên kết đẩy mạnh phong trào học tiếng Anh thông qua nhiều hình thức sinh động như sân khấu hóa, kịch hóa, các sân chơi trải nghiệm. Việc mời giáo viên nước ngoài tham gia giảng dạy cũng giúp học sinh có thêm cơ hội giao tiếp, làm quen với môi trường ngôn ngữ thực tế.
Từ thực tế đó, vị hiệu trưởng cho rằng chương trình tiếng Anh liên kết trong trường học là lựa chọn phù hợp, đặc biệt với những gia đình mong muốn cho con học tiếng Anh nhưng có mức thu nhập vừa phải. Chương trình triển khai trên cơ sở tuân thủ chặt chẽ các quy định cũng như nguyên tắc tự nguyện của phụ huynh.
Tăng cơ hội tiếp cận chương trình tiếng Anh chất lượng cho học sinh với mức giá vừa phải
Phóng viên đã tiến hành khảo sát mức chi phí học tiếng Anh ở trong trường và một số trung tâm bên ngoài và con số cho thấy có sự chênh lệch khá lớn. Cụ thể:
Từ bảng trên có thể thấy, chi phí theo giờ học tại trung tâm trung bình khoảng 325.000 đồng/giờ; trong khi đó, chương trình liên kết tại trường khoảng 157.800 đồng/giờ thấp hơn khoảng 50% so với học ở trung tâm.
Nếu tính học phí theo tháng, học sinh theo học tại trung tâm sẽ đóng khoảng 3,9 triệu đồng, còn chương trình liên kết tại trường khoảng 667.000 đồng, thấp hơn khoảng 3,2 triệu đồng.
Nếu tính học phí theo năm, học tại trung tâm đóng 46,8 triệu đồng/năm, trong khi đó, nếu học chương trình liên kết tại trường học sinh chỉ cần đóng 6 triệu đồng/năm (chỉ bằng 12% so với chi phí ở trung tâm).
Theo chia sẻ của đại diện một trung tâm tiếng Anh tại Hà Nội: "Các chương trình tiếng Anh trong trường được thiết kế với thời lượng 2-4 tiết/tuần, phù hợp với môi trường phổ thông và hướng tới việc xây dựng nền tảng ngôn ngữ cho học sinh trong suốt 5 năm tiểu học. Vì vậy, đầu ra của chương trình cần được đánh giá theo cả chu kỳ học tập dài hạn, không nên so sánh trực tiếp với các khóa học ngắn hạn tại trung tâm.
Chương trình tiếng Anh trong trường và chương trình tại trung tâm hiện mang tính bổ trợ cho nhau. Việc đánh giá hiệu quả học tập của học sinh cần dựa trên dữ liệu công khai, lộ trình dài hạn và sự hiểu biết đúng về quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ.
Trong bối cảnh ngành giáo dục đang từng bước triển khai các định hướng đổi mới theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, trong đó có mục tiêu nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh của học sinh trong nhà trường, các mô hình hợp tác công - tư và sự tham gia của các đơn vị giáo dục ngoài công lập được xem là một trong những giải pháp hỗ trợ, góp phần bổ sung nguồn lực và đa dạng hóa hình thức triển khai, trên cơ sở tuân thủ các quy định hiện hành và sự tự nguyện của phụ huynh".
