Triển khai bộ sách giáo khoa thống nhất, Bộ GD&ĐT tập trung 4 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

06/01/2026 11:14
Nhật Minh
Theo dõi trên Google News
0:00 / 0:00
0:00

GDVN - Đại diện Bộ GD&ĐT đã có thông tin xung quanh triển khai sử dụng bộ SGK thống nhất toàn quốc (Thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị).

Theo đó, ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố lựa chọn bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” (của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam) làm bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2026-2027 tại Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT.

bo-ket-noi.jpg
Sách giáo khoa bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Ảnh: Mộc Trà.

Về lý do lựa chọn, thứ nhất là tính đồng bộ và sẵn sàng cao nhất. So với 03 bộ sách được phát triển trong giai đoạn xã hội hóa sách giáo khoa, bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” là bộ sách có nhiều nhất sách giáo khoa của các môn học/hoạt động giáo dục ở cả 3 cấp (Tiểu học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông) được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Thứ hai, tính ổn định và năng lực cung ứng. Bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” được lựa chọn nhiều trong các bộ sách giáo khoa đã có; khi tổ chức thực hiện sử dụng bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” sẽ có sự tác động ít nhất đến nhà trường, giáo viên và học sinh. Bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” là tài sản thuộc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam – doanh nghiệp có 100% vốn Nhà nước, là đơn vị có đủ năng lực kỹ thuật, hệ thống kho vận và phân phối để bảo đảm cung ứng sách đến tận vùng sâu, vùng xa, hải đảo.

Trong quá trình chuyển đổi, Bộ Giáo dục và Đào tạo đặc biệt lưu ý và làm rõ 03 vấn đề mà phụ huynh và giáo viên quan tâm, cụ thể như sau:

Về việc sử dụng các bộ sách khác

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định không phủ nhận giá trị khoa học, sư phạm và thực tiễn của các bộ SGK đã được biên soạn, thẩm định và phê duyệt trước đây (như “Cánh diều”, “Chân trời sáng tạo”,…). Đây đều là các sản phẩm trí tuệ được xây dựng và phê duyệt đúng quy trình, đúng quy định, đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Trong giai đoạn chuyển đổi, các bộ sách này không bị loại bỏ, mà chuyển từ vai trò sách giáo khoa chính khóa sang vai trò tài liệu tham khảo và học liệu bổ trợ quan trọng. Các nhà trường, thư viện có thể tiếp tục lưu trữ, khai thác và sử dụng các bộ sách này để giáo viên và học sinh tham khảo, so sánh, đối chiếu, làm phong phú nội dung dạy học và bài giảng.

Về phương pháp dạy và học khi sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất

Việc thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa không đồng nghĩa với việc áp đặt phương pháp dạy học. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là chương trình mở, trong đó sách giáo khoa chỉ là tài liệu cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt, không phải là khuôn mẫu cứng nhắc cho hoạt động dạy học.

Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục chỉ đạo giáo viên phát huy tính chủ động, sáng tạo trong tổ chức dạy học, lựa chọn phương pháp, hình thức và học liệu phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện thực tiễn của nhà trường. Giáo viên dạy học theo yêu cầu cần đạt của Chương trình, không dạy học theo lối “đọc – chép” nội dung sách giáo khoa, bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh đúng định hướng đổi mới giáo dục.

Về công tác tập huấn giáo viên và bảo đảm điều kiện triển khai sách giáo khoa thống nhất

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tập huấn giáo viên và bảo đảm đầy đủ các điều kiện triển khai là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của việc sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc. Việc chuyển đổi sách giáo khoa chỉ đạt mục tiêu khi giáo viên được trang bị đầy đủ về chuyên môn, phương pháp và học liệu cần thiết.

Theo đó, Bộ sẽ chỉ đạo tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên sử dụng sách giáo khoa thống nhất theo hình thức linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn của các địa phương và không làm phát sinh áp lực không cần thiết cho giáo viên. Nội dung tập huấn tập trung vào cách tiếp cận chương trình, tổ chức dạy học theo yêu cầu cần đạt, khai thác hiệu quả sách giáo khoa và học liệu, thay vì hướng dẫn dạy học theo lối máy móc, rập khuôn.

Cùng với đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa để giáo viên và học sinh tiếp cận, sử dụng thuận lợi ngay từ đầu năm học.

Để tổ chức triển khai hiệu quả chủ trương sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc từ năm học 2026–2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã, đang và sẽ tập trung thực hiện 04 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, cụ thể như sau:

Bảo đảm chất lượng sách giáo khoa, năng lực triển khai của đội ngũ giáo viên

Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức rà soát, đánh giá và chỉnh lý, hoàn thiện (nếu cần thiết) bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” nhằm bảo đảm chất lượng khoa học, sư phạm và tính chuẩn mực khi triển khai sử dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Đồng thời, Bộ chỉ đạo tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên trên toàn quốc về cách tiếp cận, khai thác bộ sách giáo khoa thống nhất, gắn với việc sử dụng linh hoạt các nguồn học liệu tham khảo khác, phù hợp với yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông.

Tổ chức phát hành sách giáo khoa theo hướng tiết kiệm, hiệu quả

Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các địa phương rà soát, điều chỉnh cơ cấu ngân sách, từng bước chuyển từ hỗ trợ mua nhiều bộ sách giáo khoa sang hỗ trợ trực tiếp cho học sinh, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành việc cung cấp miễn phí sách giáo khoa. Đồng thời, Bộ chỉ đạo xây dựng cơ chế tổ chức in ấn, phát hành tập trung, áp dụng đấu thầu theo quy định của pháp luật nhằm tiếp tục giảm giá sách giáo khoa, bảo đảm khả năng tiếp cận công bằng cho mọi học sinh.

Đẩy mạnh số hóa sách giáo khoa, phát triển hệ sinh thái học liệu số dùng chung

Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai số hóa toàn bộ bộ sách giáo khoa thống nhất, đồng thời xây dựng hệ sinh thái học liệu số đi kèm. Các học liệu này được phát triển theo hướng dùng chung, truy cập thuận lợi, miễn phí, phục vụ giáo viên, học sinh và người dân, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông.

Tăng cường công tác truyền thông tạo sự đồng thuận xã hội

Việc thống nhất một bộ sách giáo khoa là bước đi chiến lược nhằm thực hiện “đột phá” giáo dục theo Nghị quyết số 71-NQ/TW, bảo đảm mọi học sinh Việt Nam, dù ở vùng thuận lợi hay vùng sâu vùng xa, đều được tiếp cận một nền tảng tri thức chuẩn mực, bình đẳng và nhân văn.

Thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền để phụ huynh, giáo viên và xã hội hiểu đúng, hiểu đầy đủ về việc thực hiện chủ trương sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc.

Về thông tin thất thiệt, xuyên tạc liên quan đến nội dung trong sách giáo khoa môn Lịch sử - Địa lí lớp 5 (bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống")

Theo đó, thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện một số thông tin, bình luận thất thiệt, xuyên tạc nội dung lịch sử trong bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống”, tạo ra những đánh giá sai lệch về nội dung của bộ sách. Điều này có thể tạo ra sự lo lắng, nghi ngờ chất lượng bộ sách, gây hoang mang xã hội, ảnh hưởng tới chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về giáo dục và đào tạo. Trong đó, tiêu biểu là thông tin: sách giáo khoa Lịch sử – Địa lí lớp 5 chỉ có nội dung dạy về Nguyễn Ánh (Gia Long) nhưng không dạy về Quang Trung – phong trào Tây Sơn; từ đó, đi đến phủ nhận vô căn cứ nội dung lịch sử trong sách giáo khoa.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức rà soát và kết quả cho thấy: (i) Nội dung dạy học về Quang Trung và phong trào Tây Sơn được bố trí đầy đủ, có hệ thống, từ Trung học cơ sở như lớp 8 (môn Lịch sử và Địa lí), Trung học phổ thông như lớp 11 (môn Lịch sử); (ii) Nội dung dạy học về nhà Nguyễn với tư cách là một triều đại được thể hiện khách quan, đầy đủ. Trong đó, nội dung về Nguyễn Ánh được bố trí theo mạch logic lịch sử ở lớp 5 (môn Lịch sử và Địa lí), lớp 7 và lớp 8 (môn Lịch sử và Địa lí), lớp 11 (môn Lịch sử).

Việc bố trí các nội dung trên trong bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” phù hợp với logic tiến trình lịch sử, phù hợp với mục tiêu và đặc điểm tâm lí lứa tuổi, thể hiện đúng quan điểm của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 (không tiếp cận lịch sử theo hướng thần tượng hóa hay phán xét đạo đức cá nhân; đặt nhân vật và sự kiện trong bối cảnh lịch sử cụ thể; bảo đảm tính khoa học, khách quan, cân bằng trong giáo dục lịch sử).

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, việc cho rằng bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” không dạy hoặc coi nhẹ Quang Trung – phong trào Tây Sơn là bóp méo thông tin và có dấu hiệu vu khống; việc sách giáo khoa môn Lịch sử - Địa lí lớp 5 học bài “Sự ra đời của nhà Nguyễn” là phù hợp với mạch lịch sử và mục tiêu chương trình, không thể tách rời khỏi tổng thể nội dung đã học ở các lớp trước và sẽ tiếp tục học ở các lớp sau.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản đề nghị Bộ Công an và các cơ quan chức năng xác minh, làm rõ động cơ, mục đích của việc tạo dựng, phát tán các thông tin, bình luận thất thiệt, xuyên tạc nội dung lịch sử trong sách giáo khoa để xử lí nghiêm các vi phạm (nếu có) nhằm bảo đảm an ninh chính trị trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị người dân không chia sẻ thông tin nêu trên, không đưa ra các bình luận thiếu căn cứ, cơ sở liên quan đến nội dung này.

Nhật Minh