Năm 2025, anh Nguyễn Quốc Trường (sinh năm 1992) - Giám đốc Công ty TNHH Crea-in Việt Nam, nhà sáng lập Lilforest - thương hiệu chuyên về quà tặng thủ công nghệ thuật - liên tiếp ghi dấu ấn tại nhiều sân chơi khởi nghiệp. Anh giành giải “Thí sinh ấn tượng nhất” tại Startup Wheel - cuộc thi khởi nghiệp thường niên do Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp (BSSC), Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM (YBA) tổ chức. Cùng năm, anh tiếp tục giành ngôi quán quân tại Đấu trường khởi nghiệp CYE 2025 (Creative Young Entrepreneur) do JCI Vietnam tổ chức.

Số hóa quy trình sản xuất thủ công

Trao đổi với phóng viên, anh Trường cho biết, trước khi sáng lập Lilforest, công ty kinh doanh về lĩnh vực thiết kế và quà tặng. Tuy nhiên, phụ thuộc vào đối tác sản xuất khiến công ty khó chủ động. Trong khi đó, thị trường được đơn vị hướng đến là Mỹ cũng có những tiêu chuẩn khắt khe về nguyên liệu đầu vào.

Qua quá trình tìm hiểu, anh nhận ra Việt Nam có thế mạnh về các sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Đây được xem là hướng đi phù hợp với doanh nghiệp, song mức độ cạnh tranh rất lớn bởi nhiều ngành nghề truyền thống như mây tre đan cũng đang có nhiều doanh nghiệp sản xuất.

Sau khảo sát thị trường, anh nhận thấy nhiều khách hàng yêu thích các sản phẩm mang yếu tố thiên nhiên, thân thiện môi trường. Từ đó, anh nảy ra ý tưởng phát triển các sản phẩm thủ công từ cây tươi. Tuy nhiên, để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang Mỹ là bài toán không dễ.

"Để đưa được sản phẩm vào Mỹ, điều khó nhất là vấn đề vận chuyển, tiếp đó là chính sách. Khi xuất khẩu cây tươi sang Mỹ, nó có thể ảnh hưởng đến hệ sinh thái của họ. Để khắc phục yếu tố này, công ty đã khử trùng, sấy khô sản phẩm rêu và hoa bảo tồn, trước khi làm thủ công, gắn kết tạo hình sản phẩm", anh Trường chia sẻ.

Việc mở rộng sản xuất đòi hỏi số lượng lớn nguyên liệu, vật tư, trong khi mỗi sản phẩm lại có mẫu mã khác nhau nên việc quản lý gặp không ít khó khăn. Từ đó, vị giám đốc này đã xây dựng hệ thống nội bộ kết hợp nhiều phần mềm quản lý nhằm đảm bảo chất lượng và tiến độ sản xuất.

Từng là cựu sinh viên ngành Công nghệ thông tin, ưu thế này được anh ứng dụng vào quản trị doanh nghiệp. Công ty kết hợp phần mềm bán hàng, phần mềm thuế và hệ thống quản trị nội bộ để theo dõi tiến độ sản xuất.

“Thay vì phát triển toàn bộ các tính năng từ đầu như kế toán hay quản lý bán hàng, chúng tôi lựa chọn tích hợp với các nền tảng chuyên biệt đã được thị trường kiểm chứng như MISA, Pancake POS… thông qua hệ thống API kết nối dữ liệu theo thời gian thực. Điều này giúp toàn bộ dữ liệu từ bán hàng, tồn kho, tài chính đến sản xuất được đồng bộ xuyên suốt giữa các phần mềm và hệ thống nội bộ của CREAIN.

Trên nền tảng đó, chúng tôi xây dựng hệ thống quản trị sản xuất riêng phục vụ ngành handmade: từ lập kế hoạch sản xuất, dự báo nhập nguyên vật liệu, phân bổ đơn hàng cho nhân sự, theo dõi tiến độ, đến kiểm soát chất lượng sản phẩm theo từng công đoạn. Việc số hóa và liên thông dữ liệu giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn và tối ưu khả năng vận hành khi mở rộng quy mô.

Thông qua chuyển đổi số, chúng tôi có thể nắm được tiến độ công việc của từng nhân sự thông qua hình ảnh cập nhật trên hệ thống nội bộ. Đồng thời, bộ phận kiểm soát chất lượng có thể giám sát, đánh giá sản phẩm từ xa. Nếu sản phẩm chưa đạt yêu cầu, người lao động sẽ chỉnh sửa ngay trước khi chuyển về công ty. Điều này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và bảo đảm tiến độ sản xuất”, anh Trường cho biết.

Hướng tới xây dựng mô - đun chuẩn hóa nguyên liệu sản xuất

Không chỉ hướng tới hiệu quả kinh doanh, công ty còn ưu tiên sử dụng lao động yếu thế. Đây cũng là một trong những lợi thế giúp sản phẩm thâm nhập thị trường Mỹ thuận lợi. Với lao động tại các chi hội người khuyết tật, doanh nghiệp sẽ cử nhân sự trực tiếp hướng dẫn trong 2 đến 3 buổi đầu. Mỗi lao động được cấp một tài khoản riêng để cập nhật tiến độ công việc. Qua đó, doanh nghiệp có thể tính toán giá trị sản xuất cũng như mức lương, thưởng phù hợp.

Được biết, doanh nghiệp sẽ cung cấp vật liệu để người lao động gia công tại nhà, đồng thời kiểm soát chất lượng sản phẩm thông qua hình ảnh cập nhật từ xa. Hiện tại, công ty đang tạo việc làm cho 30 người lao động, mức lương tùy thuộc vào vị trí công việc.

Bên cạnh việc áp dụng công nghệ vào sản xuất, doanh nghiệp dự kiến sẽ xây dựng module chuẩn hóa nguyên liệu sản xuất để tính vào cơ cấu chi phí. Đây là thách thức lớn của ngành sản xuất thủ công nhưng là yêu cầu cần thiết.

Thực tế hiện nay, nhiều cơ sở sản xuất thủ công mỹ nghệ chưa chú trọng chuyển đổi số trong quản trị sản xuất. Trong khi đó, Công ty TNHH Crea-in Việt Nam quan niệm những lỗi phát sinh trong quá trình sản xuất là bài học của doanh nghiệp. Vấn đề là phải lưu trữ và khai thác dữ liệu đó như thế nào. Từ suy nghĩ này, doanh nghiệp đã xây dựng mã riêng cho từng sản phẩm nhằm truy xuất thời gian sản xuất, quy trình thực hiện và người thực hiện. Khi xảy ra lỗi sản phẩm, quản lý có thể kiểm tra lại trên hệ thống để xác định nguyên nhân đến từ khâu sản xuất hay vận chuyển.

“Khi xác định được lỗi nằm ở công đoạn nào, doanh nghiệp sẽ có phương án xử lý nhanh chóng. Trong công ty, mọi người đều được đào tạo kỹ năng công nghệ và tùy theo năng lực sẽ sử dụng phần mềm có mức độ khác nhau”, anh Trường chia sẻ.

Sản phẩm của doanh nghiệp đang xuất khẩu sang Mỹ thông qua các sàn thương mại điện tử. Trong thời gian tới, doanh nghiệp kỳ vọng mở rộng xuất khẩu sang Nhật Bản và châu Âu. Cũng từ ứng dụng công nghệ, công ty cũng tìm kiếm thêm cơ hội kết nối đầu tư để đưa các sản phẩm thủ công xanh của Việt Nam tiếp cận nhiều thị trường quốc tế hơn.

Hiện nay, Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản phẩm xanh, sản phẩm đổi mới sáng tạo hay mô hình phát triển bền vững ESG - hướng tới phát triển bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực tới môi trường, bảo đảm an sinh xã hội và quản trị minh bạch.

Là "người trong cuộc", anh Trường mong có thêm những chính sách đặc thù dành cho doanh nghiệp theo mô hình phát triển bền vững ESG như hỗ trợ về thuế hoặc đầu tư cơ sở vật chất. Theo anh Trường, các chính sách hỗ trợ phù hợp sẽ tạo động lực để doanh nghiệp xanh mở rộng sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh quốc tế.