Theo Báo cáo thường niên chuyển đổi kép 2025 với chủ đề: Trí tuệ nhân tạo và tác động đến chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), từ năm 2023-2024, mức độ sẵn sàng chuyển đổi số của thành phố Hà Nội có cải thiện nhẹ, với điểm số từ 3,12 lên 3,14. Mức điểm 3,14 cho thấy doanh nghiệp đã bước vào giai đoạn "phát triển" trong chuyển đổi số nhưng tốc độ tăng điểm còn chậm. Điều này đòi hỏi cần tiếp tục đẩy mạnh chính sách hỗ trợ, đầu tư hạ tầng số và đào tạo nhân lực để hướng tới mức "nâng cao" trong thời gian tới.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa còn gặp khó khăn trong quá trình chuyển đổi số
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Hán Văn Thắng - Chủ tịch Công ty Cổ phần Deha Việt Nam (một doanh nghiệp cung cấp giải pháp phần mềm có trụ sở tại phường Từ Liêm, Hà Nội ) cho rằng, doanh nghiệp nhỏ và vừa đã bắt đầu triển khai chuyển đổi số ở các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp đã "bắt đầu" nhưng chưa thực sự "sẵn sàng" về chiến lược, nguồn lực và cách triển khai.
Qua khảo sát của đơn vị cho thấy, nhiều doanh nghiệp vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm hoặc triển khai rời rạc, thiếu lộ trình rõ ràng. Không ít đơn vị lúng túng trong việc lựa chọn giải pháp phù hợp, gặp hạn chế về nguồn lực tài chính, nhân sự và hạ tầng công nghệ. Thậm chí, một số doanh nghiệp đã triển khai giải pháp số nhưng sau đó không duy trì được do chưa phù hợp hoặc chưa tạo ra giá trị rõ nét.
Vì vậy, một số chính sách hỗ trợ chuyển đổi số của thành phố Hà Nội trong thời gian gần đây như tổ chức tọa đàm, tập huấn, hỗ trợ vốn, kết nối chuyên gia… có cách tiếp cận tương đối toàn diện và thực tế. Việc kết hợp giữa nâng cao nhận thức (tọa đàm, tập huấn), hỗ trợ nguồn lực (tài chính, kết nối chuyên gia) và tạo hệ sinh thái đồng hành cho thấy cơ quan quản lý đã đi vào hỗ trợ triển khai cụ thể cho doanh nghiệp. Đây là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn bước đầu trong quá trình chuyển đổi số.
Với gần 10 năm trực tiếp triển khai các dự án chuyển đổi số cho doanh nghiệp, ông Thắng cho rằng rào cản lớn nhất không nằm ở công nghệ mà ở con người và cách tiếp cận. Nhiều đơn vị chỉ xem đây là dự án công nghệ thông tin đơn lẻ, thay vì một chương trình thay đổi toàn diện về vận hành và tư duy quản trị. Điều này dẫn đến việc triển khai thiếu định hướng dài hạn, đầu tư dàn trải, không tạo ra giá trị thực sự.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp gặp vướng mắc về dữ liệu và chuẩn hóa quy trình. Trong lĩnh vực sản xuất, việc vận hành chủ yếu dựa trên kinh nghiệm, hệ thống rời rạc, dữ liệu phân tán và thiếu tính nhất quán. Khi đưa hệ thống số vào, nếu không chuẩn hóa quy trình và làm sạch dữ liệu từ đầu rất khó để khai thác hiệu quả hoặc mở rộng về sau.
Ngoài ra, năng lực triển khai và quản trị thay đổi cũng là một thách thức đáng kể. Chuyển đổi số không dừng lại ở việc "go-live" hệ thống mà là quá trình liên tục, đòi hỏi sự đồng hành của lãnh đạo cũng như khả năng thích ứng của toàn bộ tổ chức. Trên thực tế, doanh nghiệp thường gặp khó do thiếu đội ngũ am hiểu về nghiệp vụ và công nghệ; cơ chế quản trị thay đổi chưa được thiết lập phù hợp dẫn đến việc hệ thống sau triển khai vận hành kém hiệu quả.
Tăng cường đồng hành để doanh nghiệp chuyển đổi số thành công
Để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số đạt hiệu quả, Chủ tịch Công ty Cổ phần Deha Việt Nam cho rằng, cần hỗ trợ theo hướng "thực chất, chuyên sâu và dài hạn hơn". Hiện nay, thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ tư vấn chuyên sâu; kết nối chuyên gia; hỗ trợ hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo Nghị quyết 16/2025/NQ-HĐND ngày 9/7/2025 của Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội quy định nội dung chi và mức chi đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030.
Tuy nhiên, để những chính sách này phát huy hiệu quả rõ nét hơn, ông Thắng cho rằng cần tập trung vào một số hướng sau:
Thứ nhất, tăng cường chương trình "đồng hành triển khai đến cùng". Doanh nghiệp cần người "cầm tay chỉ việc" trong quá trình triển khai thực tế. Vì vậy, nên hướng tới việc hỗ trợ theo từng giai đoạn, có cơ chế theo dõi, đánh giá hiệu quả và điều chỉnh thay vì hỗ trợ một lần rồi kết thúc.
Thứ hai, cần thiết kế chính sách theo từng mức độ trưởng thành của doanh nghiệp. Thành phố cần làm rõ hơn tiêu chí phân loại và lộ trình phát triển để doanh nghiệp biết họ đang ở đâu và nên làm gì tiếp theo, tránh tình trạng triển khai dàn trải hoặc "nhảy cóc".
Thứ ba, cần tập trung mạnh hơn vào bài toán dữ liệu và chuẩn hóa. Hiện nay, nút thắt lớn nhất của doanh nghiệp nằm ở quy trình và dữ liệu. Nếu không có chương trình hỗ trợ chuẩn hóa vận hành, đánh giá hiện trạng và tái cấu trúc quy trình, việc đầu tư công nghệ sẽ khó phát huy hiệu quả.
Thứ tư, thúc đẩy liên kết hệ sinh thái giữa doanh nghiệp, đơn vị công nghệ và tổ chức tư vấn. Khi hệ sinh thái đủ mạnh, doanh nghiệp sẽ dễ dàng tiếp cận đúng giải pháp, đúng đối tác và triển khai nhanh hơn, hiệu quả hơn.
