Tăng cường kiểm tra công tác quản lý an toàn thực phẩm học đường
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Nguyễn Ngọc Nam - Trưởng phòng, Phòng Văn hoá - Xã hội xã Hưng Đạo (Hà Nội) thông tin, trong 9 tháng đầu năm 2026, Uỷ ban nhân dân xã đã tổ chức tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm dưới nhiều hình thức: trên cổng thông tin điện tử xã, qua hệ thống đài truyền thanh xã, tuyên truyền trong quá trình kiểm tra, lồng ghép trong các hội nghị, cuộc họp, buổi sinh hoạt chuyên đề tại các thôn, tổ dân phố…
Kết quả: Tổ chức 01 lớp tập huấn cho chủ hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố với tổng số 140 người tham dự, 21 tổ trưởng tổ giám sát bữa cỗ tập trung đông người cũng đã được đào tạo kỹ năng nghiệp vụ phối hợp với Chi cục an toàn thực phẩm thành phố; 01 lớp tập huấn cho các Tổ giám sát an toàn thực phẩm cộng đồng với tổng số 105 người; 02 Hội nghị tập huấn công tác an toàn thực phẩm bếp ăn tập thể đối với các cơ sở giáo dục có tổ chức bán trú với tổng số 114 người khối tiểu học và 140 người khối mầm non; đối tượng tập huấn là cán bộ quản lý, giáo viên phụ trách bán trú và nhân viên nuôi dưỡng tại các trường học; treo 91 băng rôn, khẩu hiệu, kết hợp lồng ghép tuyên truyền an toàn thực phẩm trong các hội nghị, buổi họp, sinh hoạt chuyên đề tại các thôn, xóm trên địa bàn xã.
Công tác an toàn thực phẩm được kiểm tra, giám sát thường xuyên, không có ngộ độc thực phẩm xảy ra trên địa bàn xã.
Cuối tháng 9/2026, Uỷ ban nhân dân xã Hưng Đạo đã tổ chức Hội nghị “Tập huấn kiến thức về an toàn thực phẩm, tổ chức bữa ăn bán trú trong trường học trên địa bàn xã Hưng Đạo năm học 2026-2027”.
Bên cạnh đó, xã cũng tổ chức tập huấn “Quy trình của đơn vị trường học trên HanoiCheck”, triển khai theo 2 mô hình: Tự tổ chức nấu ăn tại trường và đặt suất ăn.
Ông Nguyễn Ngọc Nam cho biết thêm: “Trong bối cảnh mới sau sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mạng lưới trường học, cấp ủy, chính quyền địa phương luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và tổ chức ăn bán trú cho trẻ trên địa bàn xã, xác định việc nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, bảo đảm an toàn và dinh dưỡng trong từng bữa ăn là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu.
Tăng cường kiểm tra công tác quản lý an toàn thực phẩm học đường, giúp kiểm soát nguồn gốc thực phẩm, minh bạch quy trình tổ chức bữa ăn và tăng cường sự giám sát của cha mẹ học sinh.
Triển khai hiệu quả phần mềm HanoiCheck tại tất cả các điểm trường; thực hiện nghiêm quy trình giao nhận thực phẩm có sự giám sát của phụ huynh; công khai thực đơn, đặt hàng, cập nhật số trẻ ăn và hình ảnh bữa ăn hằng ngày đầy đủ trên hệ thống.
Tiếp tục nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường kiểm tra, giám sát để mỗi bữa ăn không chỉ an toàn, đủ dinh dưỡng mà còn thể hiện tình yêu thương, trách nhiệm của Nhà nước, của nhà trường và mang lại sự yên tâm cho các bậc phụ huynh”.
Công khai, minh bạch, phối hợp giám sát là nền tảng
Hiện tại, Trường Tiểu học Giảng Võ (phường Giảng Võ, Hà Nội) có 1.520 học sinh ăn bán trú trên tổng số 1.579 học sinh, chiếm khoảng 96,26%.
Chia sẻ kinh nghiệm triển khai công tác bán trú với số lượng học sinh đông, tổ chức tại hai điểm trường, cô Trịnh Phương Linh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Giảng Võ cho biết, nhà trường xác định công tác bán trú là một nhiệm vụ trọng tâm, gắn trực tiếp với sức khỏe, sự phát triển của học sinh và niềm tin của cha mẹ các em.
Theo nữ Hiệu trưởng, phương châm của nhà trường là “An toàn là điều kiện tiên quyết; chất lượng bữa ăn là trách nhiệm hằng ngày; công khai, minh bạch và phối hợp giám sát là nền tảng”. Từ phương châm đó, nhà trường tập trung vào những nội dung sau:
Trước hết, quản lý chặt chẽ toàn bộ quá trình tổ chức bữa ăn, từ nguồn thực phẩm, tiếp nhận, bảo quản, chế biến đến chia suất và phục vụ học sinh. Đơn vị cung cấp suất ăn được lựa chọn theo quy trình thẩm định, phê duyệt của Ủy ban nhân dân phường. Trong quá trình thực hiện, nhà trường thường xuyên kiểm tra việc chấp hành các yêu cầu và cam kết của đơn vị cung cấp.
Hằng ngày, ngay từ khâu giao nhận thực phẩm vào đầu buổi sáng, người được phân công thực hiện đối chiếu với thực đơn, kiểm tra số lượng, khối lượng, tình trạng thực phẩm, bao bì, hạn sử dụng và thông tin nguồn gốc. Việc giao nhận được ghi nhận bằng hồ sơ, hình ảnh; thực hiện kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn và kiểm tra vệ sinh khu vực bếp, dụng cụ chế biến, phục vụ. Khi phát hiện thực phẩm không đáp ứng yêu cầu, phải kịp thời ngăn chặn, không đưa vào chế biến.
Thứ hai, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm tại từng điểm trường. Hiệu trưởng chịu trách nhiệm chung; các Phó Hiệu trưởng trực tiếp phụ trách, điều hành, kiểm tra; nhân viên y tế, kế toán, giáo viên và đơn vị cung cấp phối hợp theo nhiệm vụ. Nhà trường thống nhất yêu cầu về thực đơn, định lượng và quy trình phục vụ tại cả hai điểm trường, đồng thời tăng cường sự tham gia giám sát của đại diện cha mẹ học sinh.
Thứ ba, quan tâm chất lượng bữa ăn đến từng học sinh. Chúng tôi theo dõi từ việc báo ăn, chia suất đến khả năng ăn và mức độ phù hợp của món ăn với các con. Giáo viên trực tiếp chia thức ăn để bảo đảm khẩu phần, động viên học sinh ăn đủ các nhóm thực phẩm, quan tâm những em ăn chậm hoặc có nhu cầu chăm sóc riêng; phối hợp với gia đình nắm thông tin về dị ứng và tình trạng sức khỏe của trẻ.
Bữa ăn cũng là thời gian giáo dục kỹ năng tự phục vụ: các con được hướng dẫn rửa tay, xếp hàng, giữ vệ sinh chỗ ngồi, sắp xếp khay, bát, thìa gọn gàng và nghỉ ngơi phù hợp sau ăn.
“Kinh nghiệm của chúng tôi là: quy trình phải cụ thể, giám sát phải thường xuyên và phản hồi phải được xử lý kịp thời. Mỗi bữa ăn cần được chăm chút bằng trách nhiệm của người quản lý và sự quan tâm của người làm giáo dục” - cô Linh chia sẻ.
Cần tuyên truyền thường xuyên, bằng những nội dung thiết thực, dễ hiểu
Hiệu trưởng Trường Tiểu học Giảng Võ cho biết, nhà trường xác định tuyên truyền về an toàn thực phẩm cần được thực hiện thường xuyên, bằng những nội dung thiết thực, dễ hiểu, giúp gia đình và học sinh biết cách phòng ngừa, phối hợp và phản ánh kịp thời.
“Đối với cha mẹ học sinh, tại các cuộc họp đầu năm, nhà trường đã thông tin về việc tổ chức bán trú, quy trình lựa chọn đơn vị cung cấp, kiểm soát thực phẩm và cơ chế giám sát bữa ăn. Chúng tôi làm rõ trách nhiệm của nhà trường, đơn vị cung cấp và vai trò phối hợp của gia đình, qua đó giúp phụ huynh hiểu và cùng tham gia giám sát.
Thông qua giáo viên chủ nhiệm, nhóm thông tin của lớp và các kênh chính thức, nhà trường hướng dẫn phụ huynh theo dõi thực đơn, hình ảnh bữa ăn trên HanoiCheck qua ứng dụng iHanoi; thông báo nghỉ ăn trước 8 giờ để tổng hợp chính xác số suất. Phụ huynh cũng được đề nghị cung cấp kịp thời thông tin về dị ứng thực phẩm, chế độ ăn cần lưu ý hoặc biểu hiện sức khỏe bất thường của con” - cô Trịnh Phương Linh nhấn mạnh.
Các nội dung tuyên truyền tập trung vào: Vệ sinh cá nhân, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, ăn chín, uống chín, bảo quản thức ăn phù hợp và hạn chế cho trẻ sử dụng thực phẩm không bảo đảm vệ sinh, đặc biệt là hàng quán không rõ nguồn gốc quanh trường. Khi trẻ có biểu hiện bất thường nghi liên quan đến thực phẩm, gia đình cần thông tin ngay cho nhà trường và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra, xử trí kịp thời.
Đối với học sinh, nội dung giáo dục được lồng ghép trong sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, hoạt động Đội và ngay trong mỗi bữa ăn bán trú. Nhà trường chú trọng những việc học sinh có thể thực hiện hằng ngày như rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh; sử dụng đồ dùng ăn uống sạch; không mua quà vặt không rõ nguồn gốc; báo ngay cho thầy cô khi thấy thức ăn có dấu hiệu bất thường hoặc bản thân cảm thấy không khỏe.
Ngoài tuyên truyền, nhà trường phối hợp với đại diện cha mẹ học sinh tham gia kiểm tra thực tế các khâu tiếp nhận thực phẩm, chế biến, chia suất, lưu mẫu và vệ sinh bếp ăn. Sự tham gia trực tiếp giúp phụ huynh hiểu rõ quy trình, có cơ sở góp ý và tăng tính minh bạch trong tổ chức bán trú.
Về hiệu quả, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Giảng Võ khẳng định, chú trọng đánh giá qua những hành vi cụ thể: phụ huynh có chủ động theo dõi thực đơn, báo nghỉ ăn đúng thời gian, cung cấp thông tin sức khỏe của con và phản ánh qua đúng kênh hay không; học sinh có hình thành thói quen vệ sinh, ăn uống và tự phục vụ phù hợp hay không. Đây cũng là cơ sở để nhà trường tiếp tục điều chỉnh nội dung, cách thức tuyên truyền cho sát thực tế.
“Chúng tôi mong muốn mỗi phụ huynh là một người đồng hành, mỗi thầy cô là một người hướng dẫn và mỗi học sinh dần biết tự bảo vệ mình. Sự phối hợp thường xuyên giữa gia đình và nhà trường sẽ góp phần xây dựng những bữa ăn an toàn, chất lượng cho các con” - nữ Hiệu trưởng bày tỏ.
