Ngành công nghiệp game đã và đang trở thành một phần quan trọng của công nghiệp nội dung số toàn cầu.
Tại Việt Nam, Quyết định số 2486/QĐ-TTg ngày 14/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đã xác định một trong những định hướng là ưu tiên phát triển các loại hình trò chơi trên mạng viễn thông, mạng internet (game online); phát triển ngành công nghiệp trò chơi điện tử trên mạng trở thành ngành có giá trị kinh tế cao, xuất khẩu ra thị trường quốc tế.
Quyết định cũng nêu rõ nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm là: “Phát triển nguồn nhân lực có trình độ cao, được đào tạo chính quy, chuyên sâu về phần mềm và các trò chơi giải trí, đáp ứng nhu cầu về nhân sự sản xuất và phát hành trò chơi điện tử của doanh nghiệp trong và ngoài nước”.
Ngành công nghiệp game tại Việt Nam được đánh giá có tốc độ phát triển nhanh, nhu cầu nhân lực lớn trong 5–10 năm tới, cùng mức thu nhập tương đối hấp dẫn. Do đó, đào tạo nhân lực cho lĩnh vực này đang được xem là hướng đi tiềm năng nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và đóng góp vào sự phát triển của ngành công nghiệp nội dung số.
Đón đầu xu hướng, thời gian qua, Học viện Phụ nữ Việt Nam đã xây dựng chương trình đào tạo Thiết kế và Phát triển Game, dự kiến tuyển sinh khoảng 50–100 sinh viên mỗi năm.
Hướng tới đào tạo nhân lực thiết kế, sản xuất và phát triển sản phẩm game
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Đức Toàn – Phó Viện trưởng phụ trách Viện Công nghệ thông tin, Học viện Phụ nữ Việt Nam cho biết, trong chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam, game được xác định là một trong sáu lĩnh vực trọng điểm.
Đây là thời điểm thuận lợi để các cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp nội dung số. Với lĩnh vực game, nhân lực cần có kỹ năng công nghệ, khả năng sáng tạo nội dung, hiểu người dùng và nắm bắt xu hướng văn hóa.
Do đó, chương trình Thiết kế và Phát triển Game của học viện được xây dựng theo hướng liên ngành giữa công nghệ, sáng tạo và khoa học xã hội.
“Phát triển game là một quy trình phức hợp, từ xây dựng ý tưởng, thiết kế gameplay, tạo hình nhân vật, xây dựng thế giới game cho đến lập trình, kiểm thử và vận hành sản phẩm. Chính vì thế, chương trình đào tạo Thiết kế và Phát triển Game của học viện có sự kết hợp kiến thức công nghệ thông tin với mỹ thuật đa phương tiện, thiết kế trải nghiệm và tư duy sáng tạo”, thầy Toàn chia sẻ.
Một trong những lợi thế của Học viện Phụ nữ Việt Nam khi đào tạo chương trình này đó là nền tảng khoa học xã hội. Học viện có nhiều kinh nghiệm trong các lĩnh vực nghiên cứu về giới, văn hóa, truyền thông và xã hội học. Những yếu tố này đóng vai trò quan trọng khi xây dựng cốt truyện, nhân vật và trải nghiệm người chơi trong game.
“Nhiều chương trình đào tạo kỹ thuật tập trung mạnh vào lập trình nhưng thiếu phần sáng tạo nội dung. Nhưng với học viện, nền tảng khoa học xã hội giúp sinh viên hiểu người dùng tốt hơn và phát triển những ý tưởng game gần gũi với đời sống”, thầy Toàn chia sẻ.
Bên cạnh đó, chương trình đào tạo gắn phát triển game với câu chuyện văn hóa Việt Nam. Thầy Toàn cho biết, game hoàn toàn có thể trở thành một hình thức kể chuyện hiện đại, giúp lan tỏa lịch sử và di sản văn hóa tới người chơi quốc tế. Vì thế, sinh viên sẽ được khuyến khích xây dựng kịch bản dựa trên truyền thuyết, lịch sử, văn hóa dân gian hoặc các câu chuyện xã hội đương đại.
Ngoài ra, các học phần về văn hóa học, truyền thông hay storytelling sẽ được đưa vào chương trình đào tạo để hỗ trợ sinh viên phát triển nội dung game mang bản sắc riêng.
Chưa kể, học viện luôn định hướng thúc đẩy bình đẳng giới trong giáo dục và nghề nghiệp. Do đó, nội dung này cũng được lồng ghép vào chương trình đào tạo game. Nhà trường cũng khuyến khích nữ sinh tham gia nhiều vị trí trong ngành như thiết kế game, xây dựng nhân vật, viết kịch bản hoặc sản xuất nội dung.
“Học viện mong muốn tạo ra môi trường học tập thân thiện với nữ giới trong các ngành STEM. Đồng thời, sinh viên được khuyến khích xây dựng hình tượng nhân vật nữ đa dạng, hạn chế định kiến giới trong cốt truyện và gameplay”, thầy Toàn chia sẻ.
Chương trình Thiết kế và Phát triển Game của Học viện Phụ nữ Việt Nam được định hướng đào tạo nổi bật, khác với chương trình công nghệ thông tin truyền thống.
Nếu các ngành công nghệ thông tin thường tập trung vào lập trình, dữ liệu hoặc trí tuệ nhân tạo, thì chương trình đào tạo game hướng đến toàn bộ quy trình phát triển một sản phẩm game hoàn chỉnh. Sinh viên được tiếp cận từ khâu hình thành ý tưởng, thiết kế gameplay, xây dựng đồ họa, âm thanh, lập trình, kiểm thử cho đến vận hành và phát hành game.
Tỷ lệ thực hành trong chương trình chiếm khoảng 60–70% tổng thời lượng học tập. Các bài tập dự án, phòng lab, studio phát triển game và đồ án môn học được triển khai xuyên suốt quá trình đào tạo.
Sinh viên làm việc theo nhóm, mô phỏng cách vận hành của các studio game: từ brainstorming ý tưởng, thiết kế level, lập trình, kiểm thử cho đến cải tiến sản phẩm dựa trên phản hồi của người chơi.
Trong quá trình học, sinh viên được làm quen với nhiều công cụ phổ biến của ngành game như Unity, Unreal Engine, các ngôn ngữ lập trình C#, C++, Python hoặc JavaScript. Các phần mềm thiết kế đồ họa như Blender, Autodesk Maya, Photoshop cũng được sử dụng trong quá trình phát triển nhân vật và môi trường game.
Ngoài ra, sinh viên còn tiếp cận các công cụ hỗ trợ phát triển như Git, GitHub, Visual Studio và các nền tảng quản lý dự án.
“Sinh viên có thể thực hiện nhiều dự án game cá nhân và theo nhóm. Những sản phẩm tốt sẽ được giới thiệu tại các sự kiện công nghệ hoặc đưa lên nền tảng phát hành để thử nghiệm với người chơi”, thầy Toàn cho biết.
Để phục vụ đào tạo, học viện dự kiến xây dựng hệ thống phòng máy, studio sáng tạo và các thiết bị đồ họa, âm thanh chuyên dụng. Phương pháp học tập theo dự án được áp dụng xuyên suốt các học kỳ, từ những sản phẩm prototype ở năm thứ hai cho đến đồ án phát triển game hoàn chỉnh ở năm cuối.
Các phòng thí nghiệm cũng được trang bị công nghệ VR/AR nhằm hỗ trợ xây dựng môi trường game nhập vai, cùng hệ thống camera ghi chuyển động để tạo animation chân thực cho nhân vật.
Doanh nghiệp kỳ vọng nguồn nhân lực được đào tạo bài bản
Tiếp cận từ góc nhìn của doanh nghiệp, ông Trịnh Văn Chung – Giám đốc Viện Công nghệ và Đào tạo DEVMASTER cho rằng, ngành game tại Việt Nam đang thiếu hụt nhân lực, đặc biệt ở các vị trí như game designer, lập trình game hay họa sĩ game. Do đó, việc cơ giáo dục đại học, trong đó có Học viện Phụ nữ Việt Nam mở chương trình đào tạo Thiết kế và Phát triển Game có ý nghĩa thiết thực, giúp bổ sung nguồn nhân lực chất lượng, giảm thời gian đào tạo lại tại doanh nghiệp.
“Chúng tôi kỳ vọng sinh viên tốt nghiệp sẽ có hồ sơ năng lực về thiết kế game thực tế, kỹ năng làm việc nhóm theo quy trình Agile/Scrum, hiểu biết về thị trường quốc tế, và tinh thần sáng tạo không ngừng. Nhu cầu tuyển dụng nhân sự có kiến thức về thiết kế game, mỹ thuật số và phát triển nội dung game đang gia tăng trong bối cảnh ngành công nghiệp game phát triển mạnh.
Chính vì thế, chúng tôi rất kỳ vọng, sinh viên được đào tạo tại Học viện Phụ nữ Việt Nam sẽ có nền tảng chuyên môn vững vàng, khả năng sáng tạo và thích ứng nhanh với môi trường làm việc thực tế, qua đó trở thành nguồn nhân lực chất lượng cho ngành công nghiệp game trong thời gian tới”, ông Trịnh Văn Chung chia sẻ.
Theo các báo cáo khảo sát của doanh nghiệp trong ngành, chúng ta có thể cần 23.000 – 28.000 nhân sự trong vòng 5–10 năm tới ở các vị trí như lập trình game, thiết kế game, đồ họa, vận hành và marketing.
Quy mô thị trường cũng đang mở rộng nhanh. Dự báo cho thấy doanh thu game tại Việt Nam có thể đạt 1,66 tỷ USD vào năm 2025 và tăng lên 2,42 tỷ USD vào năm 2029.
Mức thu nhập trong ngành khá cạnh tranh. Chẳng hạn, Game Developer có thu nhập trung bình khoảng 187 triệu đồng mỗi năm, tương đương 15–16 triệu đồng/tháng. Với Game Artist, mức thu nhập có thể đạt khoảng 389 triệu đồng mỗi năm, tương đương 30 triệu đồng/tháng.
Được biết, Học viện Phụ nữ Việt Nam đã ký kết hợp tác với nhiều doanh nghiệp nhằm tăng cơ hội việc làm cho sinh viên sau khi tốt nghiệp. Các doanh nghiệp đối tác thường tham gia vào quá trình đào tạo thông qua hoạt động thực tập, kiến tập, seminar nghề nghiệp và ngày hội tuyển dụng. Nhờ đó, sinh viên có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế và được ưu tiên ứng tuyển vào các vị trí phù hợp sau khi tốt nghiệp.
Trong một số trường hợp, doanh nghiệp còn cam kết tiếp nhận sinh viên tốt nghiệp đáp ứng các tiêu chí về chuyên môn, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp; đồng thời phối hợp với nhà trường để đào tạo nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Mối liên kết chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp giúp sinh viên có nhiều cơ hội việc làm và được ưu tiên tuyển dụng sau khi tốt nghiệp.
Các dự án học kỳ được học viện thiết kế theo hướng mô phỏng quy trình làm việc thực tế. Với một số học phần, nhà trường mời doanh nghiệp hoặc chuyên gia trong ngành tham gia góp ý và đánh giá dự án như một sản phẩm thực tế. Từ đó, giúp sinh viên nhận được phản hồi từ góc nhìn thị trường và cải thiện sản phẩm sát với nhu cầu doanh nghiệp.
Chia sẻ thêm, thầy Toàn khẳng định, chương trình đào tạo Thiết kế và Phát triển Game sẽ mang lại giá trị thiết thực.
Trong đó, đối với người học, các em sẽ được trang bị kỹ năng kết hợp công nghệ, sáng tạo, việc làm chất lượng cao (lương khởi điểm cạnh tranh trong ngành game), cơ hội khởi nghiệp, và môi trường học tập hiện đại, khuyến khích nữ giới tham gia lĩnh vực công nghệ giải trí.
Đối với hệ sinh thái game Việt Nam, nhà trường sẽ cung cấp nguồn nhân lực trẻ, có bản sắc Việt, góp phần đạt mục tiêu doanh thu 1 tỷ USD vào 2030, xuất khẩu game mang văn hóa Việt ra thế giới, và thúc đẩy công nghiệp nội dung số bền vững.
