Báo Người Lao Động ngày 9/1/2023 đưa tin, tại ngày hội tư vấn hướng nghiệp, xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2023, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo thông tin, Bộ Giáo dục không cấm trường đại học xét tuyển sớm, chỉ khuyến cáo. [1]
Các trường đại học hoàn toàn có quyền công bố xét tuyển sớm. Kết quả xét tuyển chỉ là tạm thời và có điều kiện.
Trước đó, ngày 30/11/2022, báo cáo tại giao ban quý IV về tuyển sinh và đào tạo năm 2022, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đang xem xét không thực hiện xét tuyển đại học sớm trong năm 2023, trừ một số trường hợp đặc thù. [2]
Tất cả phương thức xét tuyển đại học, bao gồm cả xét từ kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông sẽ được thực hiện cùng một đợt.
Quan điểm cá nhân người viết - giáo viên bậc trung học phổ thông, cho rằng việc Bộ Giáo dục và Đào tạo cho trường đại học xét tuyển sớm dẫn đến nhiều hệ lụy cho thí sinh và các nhà trường phổ thông vì những lí sau sau đây.
![]() |
Ảnh minh họa: Lê Phương/ giaoduc.net.vn |
Thứ nhất, xét tuyển sớm là áp dụng các phương thức tuyển sinh không sử dụng điểm thi của thí sinh tại kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Ví dụ, xét điểm học bạ, điểm thi của thí sinh tại kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ, chứng chỉ quốc tế, và các hình thức ưu tiên xét tuyển theo quy định riêng.
Kì xét tuyển vào đại học năm 2022 có 4 phương thức sử dụng kết quả thi tốt nghiệp gồm: xét kết quả thi tốt nghiệp; kết hợp kết quả thi tốt nghiệp với chứng chỉ quốc tế; kết hợp kết quả thi tốt nghiệp với kết quả học tập cấp trung học phổ thông; kết hợp kết quả thi tốt nghiệp với điểm thi năng khiếu.
Có thể nhận thấy, trường đại học xét tuyển sớm khó lựa chọn được chất lượng thí sinh tốt nhất. Chẳng hạn, tuyển sinh theo phương thức xét điểm học bạ bậc trung học phổ thông, chưa chắc thí sinh có điểm cao đã giỏi vì cách kiểm tra, đánh giá mỗi trường một khác.
Thứ hai, trường đại học xét tuyển sớm khiến thí sinh đua nhau nộp hồ sơ vào nhiều trường, đăng kí nhiều nguyện vọng. Nhiều học sinh đăng kí theo phương thức xét tuyển sớm vì tâm lí sợ trượt nguyện vọng theo phương thức xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp.
Cùng với đó, khi nộp hồ sơ xét tuyển sớm, thí sinh cũng phải qua nhiều thủ tục trên hệ thống xét tuyển chung dẫn đến nhiều sai sót, dễ nhầm lẫn, phải điều chỉnh, bổ sung thông tin rất mất thời gian.
Kì xét tuyển vào đại học năm 2022, trên một số phương tiện truyền thông cho biết, có nhiều thí sinh không nhớ được thông tin đăng kí xét tuyển bằng các phương thức sớm, chẳng hạn như tổ hợp xét tuyển.
Thứ ba, bỏ hình thức xét tuyển sớm cũng là một cách giúp các trường đại học kiểm soát được số lượng thí sinh ảo. Kì thi tuyển sinh đại học hàng năm luôn xuất hiện lượng thí sinh ảo khá lớn, nhất là các trường ở tốp dưới.
Vậy nên mới có chuyện, trước thời điểm Bộ Giáo dục và Đào tạo bắt đầu lọc ảo thì nhiều trường đại học lo "sốt vó". Có trường tuyển hàng trăm chỉ tiêu cho một ngành học nhưng đến khi nhập học, lượng thí sinh đến làm thủ tục chưa đầy 1/3.
Điều đáng quan tâm, kì xét tuyển đại học năm 2022, lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức lọc ảo tất cả phương thức xét tuyển của các trường đại học trong đợt 1. Tuy vậy, nhiều chuyên gia tuyển sinh cho rằng, hiệu quả lọc ảo chưa cao.
Thứ tư, việc xét tuyển sớm dẫn đến nhiều hệ lụy cho thí sinh và cả nhà trường trung học phổ thông. Đó là, nhiều học sinh trúng tuyển sớm có tư tưởng sao nhãng việc học, ảnh hưởng đến tâm lí chung của nhiều học sinh khác trong lớp.
Là giáo viên dạy bậc trung học phổ thông, vào thời điểm dạy ôn tập kiểm tra giữa học kì 2, cuối năm học, chúng tôi rất mệt mỏi với những học sinh đã biết kết quả đỗ đại học theo phương thức xét điểm học bạ.
Vào thời điểm tháng 5, tháng 6, nhiều học sinh đến lớp chỉ ngồi chơi, kể cả việc gây mất trật tự khiến giáo viên rất mệt mỏi. Thầy cô không thể cho những em này ra khỏi lớp nhưng giữ lại thì ảnh hưởng đến nhiều học sinh khác.
Thứ năm, kì xét tuyển năm 2022 đâu đó vẫn còn tình trạng trường đại học tư thục gửi giấy báo trúng tuyển hệ chính quy, trong đó có trường còn gọi thí sinh làm thủ tục nhập học mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo cấm làm việc này.
Thậm chí, có trường còn thu tiền tạm ứng và thông báo thí sinh đến làm thủ tục nhập học từ đầu tháng 9/2022 để được hưởng ưu đãi, học bổng… Việc làm này vừa gây sự hoang mang, lo lắng cho thí sinh vừa làm mất uy tín của nhà trường.
Hơn nữa, tình trạng các trường tuyển sinh bằng phương thức riêng, yêu cầu thí sinh phải xác nhận nhập học ngay khi chưa có kết quả xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp hoặc phải nộp tiền để “giữ chỗ” còn gây bức xúc cho thí sinh và xã hội, ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của ngành giáo dục.
Tài liệu tham khảo:
[1] https://nld.com.vn/giao-duc-khoa-hoc/khong-cam-truong-dh-xet-tuyen-som-20230108211151931.htm
[2] https://vnexpress.net/du-kien-khong-xet-tuyen-dai-hoc-som-voi-moi-phuong-thuc-4542353.html
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.