Năm 2025, giáo dục thành tích cao của Việt Nam tiếp tục đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Việt Nam có 7 đoàn dự thi Olympic quốc tế và khu vực, với tổng cộng 37 lượt học sinh tham gia. Trong đó, tất cả thí sinh của các đoàn đi thi đều đoạt giải với 13 huy chương Vàng, 16 huy chương Bạc, 8 huy chương Đồng (tăng 1 huy chương Vàng, 1 huy chương Bạc so với năm 2024), khẳng định sự vươn lên mạnh mẽ về chất lượng giáo dục mũi nhọn. [1]
Năm 2026, "người trong cuộc" - học sinh đạt thành tích cao, giáo viên bồi dưỡng - gửi gắm những chia sẻ, góp ý để công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo dục thành tích cao có thêm những dấu ấn mới.
Làm sao để chinh phục các kỳ thi quốc tế?
Tại kỳ thi Olympic Hóa học quốc tế năm 2025, Ngô Quang Minh - học sinh Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh (tỉnh Bắc Ninh) xuất sắc giành huy chương vàng với 84,82/100 điểm, đứng thứ 7/354 học sinh đến từ 90 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, nam sinh cho hay, một trong những yếu tố quan trọng nhất đóng góp vào thành tích của em trong kỳ thi Olympic Hóa học quốc tế năm 2025 là ngọn lửa đam mê với môn học, trí tò mò và mong muốn được chinh phục tri thức của nhân loại.
"Lượng kiến thức yêu cầu cho kỳ thi quốc tế rất sâu rộng, gắn với nhiều vấn đề mới của khoa học. Vì vậy, em luôn cố gắng giữ cho niềm đam mê của mình không bị vụt tắt, tìm thấy niềm vui và sự hào hứng khi được hiểu thêm và biết thêm về những kiến thức hóa học.
Đặc biệt, không thể không nhắc đến sự hỗ trợ, động viên tận tình từ các thầy, cô ở Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh, những chuyên gia đầu ngành từ các trường đại học, đã giúp em luôn giữ vững được niềm tin, vững bước trên con đường chinh phục kỳ thi Olympic quốc tế năm 2025", nam sinh bày tỏ.
Cũng theo Quang Minh, một trong những khó khăn trong kỳ thi là khối lượng kiến thức quá lớn cũng như độ khó của chúng. Những kiến thức về môn chuyên em được học không chỉ gói gọn trong Hóa học mà còn mở rộng ra cả những môn khoa học khác như Toán, Vật lý, Sinh học… yêu cầu một sự thấu hiểu toàn diện và sâu sắc những vấn đề được học để có thể vận dụng một cách hiệu quả và sáng tạo.
Hơn nữa, đặc trưng của kỳ thi Olympic quốc tế là đề cập đến các vấn đề mới và nổi trội của khoa học hiện đại như: khoa học vật liệu, công nghệ hoá sinh,... đòi hỏi thí sinh phải mở rộng tư duy, đào sâu hơn về nhiều vấn đề, thay vì chỉ làm việc với những kiến thức đại cương. Trong khi đó, khoảng thời gian để Minh được học những kiến thức mở rộng này không dài, dẫn đến áp lực lớn từ khối lượng kiến thức.
Song, sự chỉ dạy và quan tâm tận tình từ các thầy cô tại Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh, những chuyên gia đầu ngành có chuyên môn sâu về những mảng kiến thức kể trên đã giúp Minh vượt qua những khó khăn này. Cùng với đó, bản thân nam sinh luôn cố gắng biến những áp lực thành niềm vui khi được tiếp cận và nghiên cứu khoa học hiện đại.
Bên cạnh những kiến thức chuyên môn, theo Minh, điều quan trọng nhất giúp nam sinh đạt được giải thưởng quốc tế là yếu tố về tâm lý và kinh nghiệm phòng thi.
"Trong quá trình ôn luyện và chuẩn bị cho các vòng thi học sinh giỏi quốc gia, em đã trải qua rất nhiều lần thi thử, các bài kiểm tra. Em luôn cố gắng để có thể tích lũy kinh nghiệm cho bản thân xoay quanh việc làm bài như cách chia thời gian, căn điểm rơi phong độ, chiến thuật bấm máy tính và giữ vững tâm lý ổn định. Bởi với em, chỉ khi bản thân thật sự bình tĩnh mới có thể đưa ra những suy nghĩ và hướng giải sáng suốt nhất", Minh cho biết.
Bước sang năm mới, với bệ phóng là tấm huy chương vàng Olympic, Quang Minh bật mí, mục tiêu tiếp theo của em là đi du học để tiếp tục theo đuổi ngành Hóa học. Đồng thời, nam sinh cũng định hướng làm nghiên cứu khoa học từ những năm đầu đại học, tham gia các hội thảo và truyền thụ kiến thức môn hóa cho các học sinh có cùng đam mê.
Quang Minh cũng dành lời khuyên cho các bạn học sinh khóa sau để chinh phục các kỳ thi quốc tế: "Hãy nâng cao khả năng tự học, tự tìm hiểu, tự nghiên cứu. Từ đó, rút ra những kinh nghiệm sau những lần thi thử và kiểm tra để có thể đánh giá được điểm rơi phong độ của bản thân, những nguyên tắc và kinh nghiệm làm bài. Hơn nữa, việc học tập kết hợp với nghỉ ngơi hợp lý để tránh bị quá tải và giữ được niềm đam mê cũng cần được chú trọng", nam sinh cho hay.
Mong có thêm chính sách hỗ trợ cho học sinh tài năng
Đồng hành cùng Quang Minh trong chặng đường chinh phục kỳ thi Olympic Hóa học quốc tế năm 2025 là thầy Nguyễn Đình Độ - giáo viên chủ nhiệm của nam sinh tại Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh.
Chia sẻ về lợi thế của học sinh Việt Nam khi bước ra sân chơi quốc tế, thầy Độ cho rằng, đó chính là tinh thần quyết tâm học hỏi và tố chất trí tuệ rất tốt của dân tộc Việt. Tuy nhiên, để những tố chất ấy thực sự thăng hoa, các em vẫn cần vượt qua rào cản về khả năng làm việc với sách báo ngoại văn cùng với những điều kiện rèn luyện các thao tác thí nghiệm.
Bên cạnh đó, chìa khóa để đánh thức tiềm năng trong mỗi học sinh nằm ở chính tâm huyết của người cầm lái. Để thắp lên ngọn lửa đam mê trong lòng học sinh, người thầy phải là người giữ lửa, lan tỏa sự nhiệt huyết và niềm say mê cháy bỏng trong từng nhịp giảng bài. Bởi, chính tấm gương sống động ấy là bài học giá trị nhất, khơi dậy khát vọng chinh phục đỉnh cao trong mỗi học trò
Chia sẻ về công tác đào tạo học sinh tài năng, thầy Độ nhấn mạnh, việc tiếp tục bổ sung chính sách hỗ trợ cho học sinh và đội ngũ giáo viên bồi dưỡng là điều cần thiết.
Theo thầy Độ, tỉnh Bắc Ninh (trước sáp nhập) nói chung và trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh nói riêng là điển hình về việc triển khai các chủ trương, chính sách về giáo dục, thống nhất từ cấp cao nhất đến trường học. Chất lượng giáo dục mũi nhọn, đào tạo học sinh tài năng thay đổi rõ rệt từ khi Nghị quyết số 02/2021/NQ-HĐND ngày 16/7/2021 của Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh quy định một số chế độ chính sách đối với Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh, 08 trường trung học cơ sở trọng điểm và chế độ đối với cán bộ quản lý, chuyên gia, giáo viên, học sinh tham gia bồi dưỡng, tập huấn tham dự kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh đối với trung học cơ sở, cấp quốc gia, khu vực, quốc tế trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh được ban hành và đưa vào thực tế.
Trong đó, học sinh và giáo viên bồi dưỡng đều được tạo mọi điều kiện thuận lợi để thực hiện việc học tập, ôn thi và đào tạo.
Cụ thể, học sinh tài năng không chỉ được hỗ trợ chi phí học tập mà còn có chế độ học bổng khuyến khích học tập hàng tháng lên đến 100% mức lương cơ sở. Bên cạnh đó còn có các hỗ trợ về chi phí sinh hoạt, tiền ăn khi tham gia đội tuyển.
Ngoài ra, việc tỉnh sẵn sàng chi trả mức thù lao cao để mời các chuyên gia, giáo sư đầu ngành về hỗ trợ cũng giúp giáo viên bồi dưỡng có cơ hội cọ xát, nâng cao trình độ. Những chính sách này không đơn thuần là hỗ trợ về tài chính, mà còn cho thấy sự quan tâm, đồng hành và tạo mọi điều kiện tốt nhất để những học sinh có tài năng và giáo viên có thể toàn tâm toàn ý theo đuổi đam mê học tập và giảng dạy, giúp nâng cao chất lượng đào tạo để góp phần vào thành tích của học sinh Việt Nam tại các cuộc thi quốc tế uy tín.
Nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026, thầy Nguyễn Đình Độ kỳ vọng, cùng với đà phát triển chung của đất nước, nền giáo dục Việt Nam sẽ có thêm những chuyển mình tích cực. Khi những khoản đầu tư vào giáo dục ngày càng được chú trọng, khoảng cách về điều kiện học tập và nghiên cứu giữa Việt Nam với các quốc gia phát triển sẽ dần được thu hẹp, tạo ra bệ phóng vững chãi cho những tài năng trẻ.
"Với ngọn lửa đam mê luôn rực cháy và khát vọng nâng tầm vị thế dân tộc, tôi hy vọng các thế hệ học sinh Việt Nam sẽ tiếp tục gặt hái thêm nhiều thành tựu rực rỡ, khẳng định trí tuệ Việt trên những đấu trường quốc tế đỉnh cao", thầy Độ bày tỏ.
Tài liệu tham khảo:
[1]https://nhandan.vn/tuyen-duong-hoc-sinh-dat-thanh-tich-cao-trong-ky-thi-olympic-va-khoa-hoc-ky-thuat-quoc-te-nam-2025-post929831.html
