Ngày 12/1, thông tin về đề thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Thành phố Hồ Chí Minh cho năm học 2026-2027, trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Nguyễn Bảo Quốc – Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, đây là kỳ tuyển sinh vào lớp 10 đầu tiên của Thành phố Hồ Chí Minh sau khi được sáp nhập với Bà Rịa – Vũng Tàu và Bình Dương.
Đề thi của cả 3 môn Ngữ văn, Toán và Ngoại ngữ cơ bản sẽ vẫn giữ tính ổn định về mặt cấu trúc đề như những năm trước, nhằm không gây ra những xáo trộn trong công tác dạy và học ở các trường trung học cơ sở, nhất là sau khi sáp nhập.
Dù vậy, mức độ khó của đề thi sẽ được cân đối lại để nhằm phù hợp với năng lực chung của các trường sau khi sáp nhập.
Theo ông Nguyễn Bảo Quốc, nội dung của đề thi nằm hoàn toàn trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 bậc trung học cơ sở, chủ yếu nội dung của khối 8,9, đề được xây dựng theo hướng đánh giá được năng lực học tập của học sinh, không chỉ đơn thuần là kiểm tra các đơn vị kiến thức môn học một cách thuần túy, mà gắn kiến thức môn học để giải quyết các vấn đề trong thực tế, đòi hỏi học sinh phải biết vận dụng tư duy, liên hệ, đánh giá, phản biện vào các tình huống trong thực tế…chứ không thể “học tử, học vẹt”.
Môn Ngữ văn: Đề thi sẽ được tích hợp giữa năng lực đọc hiểu và năng lực viết. Nội dung trong phần viết có liên quan đến văn bản ở phần đọc hiểu.
Môn Toán: Đề thi hướng tới việc kiểm tra năng lực toán học của học sinh, bao gồm tư duy và lập luận toán học, việc giải quyết vấn đề toán học và mô hình toán học, nhằm giúp học sinh định hướng một số kiến thức, kỹ năng cần thiết khi bước vào học ở bậc trung học phổ thông.
Đề thi đòi hỏi học sinh biết vận dụng kiến thức đã học để giải quyết được các vấn đề trong thực tế, khuyến khích tăng cường việc tự học, sáng tạo, tránh tình trạng “học tủ, học vẹt”.
Môn Ngoại ngữ (tiếng Anh): Đề thi sẽ hướng tới việc đánh giá các kỹ năng ngôn ngữ cụ thể, mục tiêu cụ thể cho từng mạch kiến thức. Đề thi sẽ chú trọng đánh giá năng lực ngôn ngữ, không chỉ dựa trên kiến thức thuộc lòng về ngữ pháp, từ vựng của học sinh, mà còn yêu cầu học sinh phải có khả năng hiểu, vận dụng kiến thức ngôn ngữ vào ngữ cảnh phù hợp, đặc biệt là các tình huống thực tế trong cuộc sống.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Bảo Quốc khẳng định, đề tham khảo mà Sở đã công bố chỉ là một trong số những dạng thức có thể được đề cập trong đề thi, chỉ để cho giáo viên tham khảo trong quá trình giảng dạy, như là một phương thức để học sinh làm quen với phương thức kiểm tra, đánh giá trong đề thi.
“Giáo viên cần tuyệt đối tránh việc bám theo ma trận, bảng đặc tả kiến thức trong đề tham khảo để xây dựng kế hoạch giảng dạy, ôn tập cho học sinh. Học sinh cũng tuyệt đối không có tâm lý là chỉ bám theo các dạng câu hỏi trong đề tham khảo để ôn tập”, ông Nguyễn Bảo Quốc nhấn mạnh.
Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh còn cho biết thêm, đề thi tuyển sinh vào lớp 10 năm nay của Thành phố Hồ Chí Minh sẽ mang hơi thở của đời sống, gắn việc học vào thực tế.
Do đó, lãnh đạo Sở khuyến cáo học sinh trong quá trình học cần có sự liên hệ với thực tế, vận dụng các kiến thức của bài học vào giải quyết các vấn đề trong thực tiễn, tránh “học tủ, học vẹt”, Đối với giáo viên, trong quá trình giảng dạy, kiểm tra đánh giá học sinh thì cũng cần có sự kết hợp, nối kết với cuộc sống một cách phù hợp, có chọn lọc để trang bị cho học sinh năng lực vận dụng kiến thức một cách cần thiết.
“Học sinh cần xác định rằng, “học tủ, học vẹt” thì sẽ không đáp ứng được các yêu cầu của đề thi. Chạy theo các lớp học thêm, học nhồi nhét kiến thức cũng sẽ không phù hợp. Thay vào đó, học sinh cần xây dựng cho mình kế hoạch học tập khoa học, nắm chắc kiến thức cơ bản của từng môn thi, xác định được điểm yếu của bản thân trong từng môn học, để có kế hoạch bồi dưỡng phù hợp với sự hỗ trợ, hướng dẫn của thầy cô giáo, không đặt áp lực quá cao cho bản thân”, ông Nguyễn Bảo Quốc nhấn mạnh.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, thời gian làm bài môn Ngữ văn, Toán là 120 phút/môn, môn Ngoại ngữ có thời gian làm bài là 90 phút.
Năm học 2025-2026, Thành phố Hồ Chí Minh có 171.716 học sinh lớp 9. Dự kiến, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ huy động ít nhất 70% học sinh hoàn thành chương trình trung học cơ sở vào học lớp 10 công lập.
Tuy nhiên, Sở sẽ vẫn phải rà soát tình hình cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên của các trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn, rồi sau đó mới tiến hành phê duyệt chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 cho từng trường công lập, nên tỷ lệ học sinh được học lớp 10 công lập có thể cao hơn 70%.
