Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Công văn số 5922/BGDĐT-GDPT về việc cắt giảm các cuộc thi, hồ sơ, sổ sách, hội họp và báo cáo trung gian trong cơ sở giáo dục gửi các Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh thành trong cả nước.
Qua đó, Bộ yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố chỉ đạo, tổ chức thực hiện việc rà soát, cắt giảm các cuộc thi, hội thi, hồ sơ, sổ sách, hội họp và các báo cáo trung gian, không thực sự cần thiết trong các cơ sở giáo dục. Yêu cầu này được nhiều lãnh đạo trường học đánh giá cao về tính thiết thực, phù hợp với thực tiễn hiện nay.
Giáo viên tập trung hơn vào chuyên môn, có thời gian để trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Lê Văn Khánh - Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Châu Cam (xã Châu Khê, tỉnh Nghệ An) đánh giá đây là một yêu cầu phù hợp với tình hình trường lớp thực tiễn. Bởi lẽ, sau khi thực hiện sáp nhập, sắp xếp trường lớp, mỗi xã, phường chỉ còn 1, 2 trường cho mỗi cấp học thì việc tổ chức các cuộc thi sẽ không mang tính phong trào như trước kia, ngược lại còn chiếm thêm khoảng thời gian để các giáo viên, học sinh phải đầu tư công sức. Điều này ảnh hưởng đến quá trình dạy học, đồng thời kéo theo chất lượng chuyên môn giáo viên bị giảm theo.
"Đối với giáo viên, việc cắt giảm các cuộc thi, hội thi và hồ sơ, sổ sách là điều rất cần thiết. Thực tế công việc của giáo viên không chỉ có lên lớp mà còn bao gồm chuẩn bị bài, kiểm tra đánh giá, nghiên cứu chuyên môn, hỗ trợ học sinh, phối hợp với phụ huynh và tham gia các hoạt động của nhà trường.
Nếu phải dành quá nhiều thời gian cho các cuộc thi, hồ sơ, minh chứng, báo cáo hoặc những cuộc họp chưa thực sự cần thiết, quỹ thời gian dành cho nhiệm vụ chuyên môn sẽ bị thu hẹp. Khi những phần việc này được rà soát, tinh giản, giáo viên sẽ có điều kiện tập trung hơn vào chất lượng từng giờ dạy, nghiên cứu bài học, đổi mới phương pháp, ứng dụng công nghệ và quan tâm sát hơn đến sự tiến bộ của học sinh", lãnh đạo Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Châu Cam cho hay.
Cùng chung quan điểm, thầy Lê Văn Phúc - Phó Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Bắc Ruộng (xã Bắc Ruộng, tỉnh Lâm Đồng) cho rằng, nếu tổ chức quá nhiều các cuộc thi, hội thi không cần thiết khiến giáo viên phải dành rất nhiều thời gian, công sức cho việc chuẩn bị một tiết dạy phục vụ hội thi. Điều đó có thể tạo thêm áp lực và chưa chắc phản ánh đầy đủ năng lực chuyên môn thực tế của người giáo viên. Từ những áp lực này rất có thể dẫn đến các tiêu cực để đạt thành tích, dễ gây mất đoàn kết trong nội bộ trường học.
"Việc cắt giảm các cuộc thi, hội thi không cần thiết có thể ban đầu sẽ khiến nhiều giáo viên lâu nay chuyên "giật giải" thấy hụt hẫng. Tuy nhiên, nếu nhìn rộng ra nếu thực hiện nghiêm túc việc này sẽ giúp giáo viên có thời gian tập trung sâu hơn vào chuyên môn thay vì chăm chú vào thành tích của bản thân hàng năm.
Khi trường lớp ở các xã, phường được sắp xếp như hiện nay, nhiều giáo viên trước đây dạy các trường khác nhau nhưng giờ có thể là cùng chung một trường. Vì thế, khi có thời gian tập trung cho chuyên môn thì cũng chính là cơ hội để giáo viên cùng một trường sau sáp nhập được giao lưu, chia sẻ phương pháp dạy học tích cực và học hỏi đồng nghiệp những kinh nghiệm.
Từ đó, với mỗi kinh nghiệm chuyên môn khác nhau thì có thể được áp dụng một cách linh hoạt vào tiết dạy của mỗi nhà giáo, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học của lớp, của trường.
Ngoài ra, khi những công việc "không tên" được cắt giảm, giáo viên sẽ có nhiều thời gian tập trung vào dạy học thực tế, dành tâm huyết cho việc giáo dục học sinh bằng cả quá trình giáo dục lâu dài, hướng đến mục tiêu phát triển toàn diện cho học sinh. Đồng thời cũng giảm chi phí, thời gian tổ chức cho nhà trường và địa phương.
Đồng thời, chính Ban giám hiệu và lãnh đạo của các trường học cũng sẽ đánh giá được giáo viên một cách toàn diện, tránh đánh giá phiến diện qua một vài tiết thi dạy hình thức", Phó Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Bắc Ruộng nhấn mạnh.
Lãnh đạo nhà trường trăn trở, mong được Bộ có thêm hướng dẫn cụ thể
Theo thầy Lê Văn Phúc, việc cắt giảm các công việc hồ sơ, sổ sách cho giáo viên là chủ trương mang tính thiết thực, cần thiết. Tuy nhiên, với việc bỏ các cuộc thi, hội thi cấp trường, cấp xã thì điều mà lãnh đạo Trường Trung học cơ sở Bắc Ruộng băn khoăn là liệu nó có làm giảm động lực phấn đấu của giáo viên hay không.
Qua đó, thầy Phúc mong rằng, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ sớm có những hướng dẫn cụ thể về việc đánh giá năng lực giáo viên, nếu không duy trì các cuộc thi, hội thi như trước đây thì cách đánh giá như thế nào là hợp lý để mỗi giáo viên vẫn có sự nỗ lực phấn đấu không ngừng.
"Để thực hiện việc đánh giá giáo viên, tăng động lực cho phấn đấu cho giáo viên thì trước hết lãnh đạo các nhà trường cần có tầm nhìn bao quát, sát sao hơn với từng giáo viên để xem năng lực, sở trường của từng người như thế nào. Từ đó có phương án nhằm phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu của từng người.
Đồng thời, thông qua các hoạt động sinh hoạt chuyên môn, các trường cần tạo ra các mục tiêu dạy học để các giáo viên tự phấn đấu và nỗ lực. Đặc biệt là có hình thức biểu dương sự nỗ lực vượt trội của từng giáo viên, để các giáo viên khác cũng thấy rằng, mỗi sự nỗ lực của họ trong chuyên môn đều được lãnh đạo, tập thể ghi nhận, đánh giá thích đáng mà không nhất thiết phải thông qua các cuộc thi như trước đây", Phó Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Bắc Ruộng nêu gợi ý.
Thầy Hồ Tuấn Anh - Phó Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Quỳnh Mai 2 (phường Quỳnh Mai, tỉnh Nghệ An) cho rằng, thực tế chủ trương mà Bộ Giáo dục và Đào tạo muốn hướng tới là giảm bớt các cuộc thi mang nặng tính thành tích đã được quan tâm từ rất lâu. Cũng có những văn bản hướng dẫn trước đây với tinh thần như vậy nhưng khi về tới cơ sở thì bị biến tướng. Như vậy, với yêu cầu cắt bỏ các cuộc thi không cần thiết và cắt bỏ công việc mang yếu tố sổ sách như hiện nay là cần thiết và có tính rõ ràng hơn, các cơ sở cũng biết cách để thực hiện cho thống nhất.
Tuy nhiên, lãnh đạo Trường Trung học cơ sở Quỳnh Mai 2 bày tỏ trăn trở, nếu bỏ các cuộc thi, hội thi ở cấp trường, cấp xã như vậy thì các cơ sở giáo dục căn cứ vào đâu để đánh giá thi đua với nhau. Qua đó, thầy Hồ Tuấn Anh mong rằng, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ sớm có thêm hướng dẫn cụ thể để các trường có thể thực hiện việc thi đua khi cắt giảm các cuộc thi, hội thi như vậy.
"Sau khi thực hiện việc sáp nhập trường học, quy mô của một trường hiện nay cũng lớn hơn, trong mỗi xã, phường mỗi cấp học cũng không còn nhiều trường như trước nên việc đánh giá thi đua giữa các cơ sở có thể không còn là vấn đề quá nặng nề.
Tuy nhiên, dù không phải tổ chức cuộc thi như trước đây nhưng nếu có hình thức thi đua thay thế phù hợp thì chính nội tại các nhà giáo trong mỗi trường cũng sẽ có động lực để phấn đấu, nỗ lực hơn. Vì thế mong rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm có hướng dẫn với việc này để các trường học dựa vào đó triển khai cho đồng bộ.
Tôi cho rằng, để việc đánh giá thi đua hiệu quả, trước hết cần đánh giá sự nỗ lực trong mỗi nhà trường. Đó có thể là đánh giá việc trường học đó có sự nỗ lực, phát triển hơn hay đang kém hơn so với thời gian trước. Quan trọng nhất là đưa ra cách đánh giá làm sao để không khiến các đơn vị vì thành tích mà đạt mục đích bằng mọi giá. Ngoài ra không làm phát sinh chi phí, chiếm thời gian của giáo viên mà tiêu chí đánh giá đó gắn liền với mỗi hoạt động chuyên môn của giáo viên đó.
Để hiệu quả thực chất thì việc nâng cao ý thức, nhận thức của giáo viên trong các nhà trường để họ xác định việc đổi mới, nâng cao chất lượng chuyên môn mới là cách tốt nhất để họ được đánh giá cao chứ không phải thông qua những tấm bằng khen", Phó Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Quỳnh Mai 2 bày tỏ.
