Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư quy định chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm chức danh và xếp lương đối với nhà giáo trong cơ sở giáo dục.
Bộ cho biết, dự thảo được xây dựng trên cơ sở thực hiện kế hoạch tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về đội ngũ nhà giáo nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; xuất phát từ thực tiễn triển khai các quy định về bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp, xếp lương còn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc cần kịp thời tháo gỡ; yêu cầu triển khai việc xếp bậc nghề nghiệp theo quy định tại Nghị định số 232/2026/NĐ-CP về vị trí việc làm viên chức; đồng thời, đáp ứng tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ nhà giáo trong thời gian qua về việc bảo đảm quyền lợi chính đáng, hợp pháp của nhà giáo trong bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp, xếp lương và chuyển đổi sang bậc nghề nghiệp.
Trong đó, nội dung nhận được sự quan tâm lớn là dự kiến quy định việc bổ nhiệm chức danh giáo viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên từ các quy định cũ sang chức danh mới tương ứng theo quy định của pháp luật, không phải căn cứ vào cơ cấu hạng chức danh nghề nghiệp.
Nếu được truy lĩnh tiền lương và phụ cấp chênh lệch, thầy cô chắc chắn sẽ rất vui mừng
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Bùi Duy Quốc - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Hòa Khánh, thành phố Đà Nẵng) cho rằng, việc chuyển xếp chức danh giáo viên từ quy định cũ sang quy định mới không cơ cấu vào hạng chức danh nghề nghiệp là một bước đi rất đúng đắn, đảm bảo quyền lợi cho đội ngũ nhà giáo.
“Theo tôi, chuyển xếp chức danh nghề nghiệp cần được hiểu là chuyển sang chức danh nghề nghiệp tương ứng, không phải xét thăng hạng. Việc không áp dụng về tỷ lệ cơ cấu hạng là hoàn toàn hợp lý, trả lại đúng bản chất của công tác chuyển xếp và bảo đảm tính công bằng cho nhà giáo.
Ngoài ra, quy định cho phép bổ nhiệm lại đúng hạng chức danh cũ và được truy lĩnh phần lương, phụ cấp chênh lệch cho những giáo viên từng chịu thiệt thòi khi bị bổ nhiệm ở hạng thấp hơn là vô cùng cần thiết. Điều này không chỉ giải quyết triệt để những vướng mắc, tồn tại từ giai đoạn trước về bổ nhiệm hạng tương tương, mà còn bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng cho người lao động.
Chính sách này sẽ tạo ra tác động tâm lý rất tích cực tới đội ngũ giáo viên. Việc bù đắp lại phần chênh lệch thu nhập bị ảnh hưởng trước đó chính là điểm tựa tinh thần quan trọng, giúp các thầy cô củng cố niềm tin và yên tâm làm công tác giảng dạy”, thầy Quốc cho hay.
Đồng quan điểm, thầy Nguyễn Trung Hiếu - Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sam Kha (xã Púng Bánh, tỉnh Sơn La) cho hay, việc không áp dụng cơ cấu tỷ lệ hạng chức danh nghề nghiệp khi chuyển xếp, bổ nhiệm giáo viên từ quy định cũ sang quy định mới là phù hợp. Bởi, khi đó bản chất của việc chuyển xếp chức danh được trả về đúng ý nghĩa ban đầu, những nhà giáo đã giữ hạng chức danh nào và đáp ứng đầy đủ điều kiện theo tiêu chuẩn mới sẽ được chuyển xếp tương ứng. Điều này bảo đảm sự công bằng và trả lại đúng vị thế cho những nỗ lực, cống hiến chuyên môn mà giáo viên đã tích lũy trong suốt quá trình công tác.
“Thực tế, có giáo viên đã được bổ nhiệm hạng II theo quy định cũ, nhưng đến nay vẫn chưa được chuyển sang hạng II mới.
Do đó, tôi cho rằng, quá trình công tác, thời gian giữ hạng và quyền lợi của giáo viên đã được xác lập trước đó cần được xem xét đầy đủ là rất cần thiết, tránh để việc thay đổi vị trí công tác hoặc cơ chế quản lý làm mất đi những quyền lợi chính đáng đã tích lũy của giáo viên.
Đồng thời, cơ quan quản lý nên có hướng dẫn thống nhất về chuyển xếp hạng, giải quyết quyền lợi đối với những trường hợp đã đủ điều kiện nhưng chưa được chuyển sang hạng mới do căn cứ cơ cấu hạng chức danh nghề nghiệp”, thầy Hiếu bày tỏ.
Cũng theo thầy Hiếu, quy định về việc truy lĩnh tiền lương và phụ cấp chênh lệch cho những trường hợp giáo viên trước đây phải bổ nhiệm ở hạng thấp hơn mang ý nghĩa động viên rất thiết thực. Bởi, lương và phụ cấp không đơn thuần là thu nhập, mà còn là thước đo ghi nhận giá trị sức lao động của người thầy. Khi quyền lợi tài chính được giải quyết đầy đủ, minh bạch và kịp thời, thầy cô sẽ cảm nhận được sự quan tâm sát sao từ các cơ quan quản lý. Đây cũng là nguồn động lực tinh thần mạnh mẽ giúp đội ngũ giáo viên thêm phấn khởi, củng cố niềm tin, từ đó yên tâm cống hiến cho sự nghiệp giáo dục.
Đối với quy định truy lĩnh tiền lương, các cơ quan quản lý nên ban hành hướng dẫn đồng bộ, chi tiết. Từ đó, các cơ sở giáo dục sẽ có căn cứ rà soát, lập hồ sở chính xác để gửi các cấp có thẩm quyền phê duyệt, đảm bảo việc triển khai truy lĩnh thuận lợi và hiệu quả.
Trong khi đó, theo thầy Lê Đắc Tường - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Liên Việt Kon Tum (Quảng Ngãi), việc chuyển xếp, bổ nhiệm hạng đối với giáo viên là sự ghi nhận đánh giá quá trình phấn đấu, cống hiến, vì vậy, các địa phương căn cứ tỉ lệ hạng chức danh nghề nghiệp sau này để hạn chế số lượng giáo viên được bổ nhiệm từ hạng II cũ sang hạng II mới sẽ thiếu tính thực tế, khách quan.
“Việc bổ nhiệm hạng chức danh nghề nghiệp từ hạng II cũ sang hạng II mới không phải căn cứ vào cơ cấu hạng chức danh nghề nghiệp là hợp lý, cho thấy sự ghi nhận của xã hội đối với quá trình đóng góp của đội ngũ giáo viên đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo. Khi xếp sang chức danh nghề nghiệp tương ứng, không cần căn cứ tỷ lệ hạng chức danh nghề nghiệp sẽ đảm bảo sự ổn định xuất phát từ thực tiễn cao”, thầy Tường nhấn mạnh.
Để bổ nhiệm chức danh và xếp lương giáo viên được thực hiện hiệu quả cần lưu ý gì?
Chia sẻ về những điểm lưu ý để công tác chuyển xếp, bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp giáo viên diễn ra thuận lợi, thầy Lê Đắc Tường nhấn mạnh, các cơ sở giáo dục cần chú trọng làm tốt công tác quản lý đội ngũ; trong đó, việc rà soát, cập nhật hồ sơ cán bộ, viên chức phải bảo đảm đầy đủ, minh bạch và tuân thủ đúng các tiêu chuẩn đã được chuẩn hóa.
Trong quá trình triển khai, nhà trường nên chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện một cách công khai, minh bạch, đồng thời luôn chú trọng lắng nghe, tiếp thu các ý kiến phản hồi từ thầy cô để kịp thời tháo gỡ vướng mắc. Đặc biệt, việc xét duyệt cần bám sát và ghi nhận đúng cả quá trình cống hiến, năng lực nghề nghiệp của từng nhà giáo.
Một tiết học tại Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Liên Việt Kon Tum (tỉnh Quảng Ngãi). Ảnh website nhà trường
Còn theo thầy Nguyễn Trung Hiếu, để bảo đảm tối đa quyền lợi cho đội ngũ nhà giáo trong bổ nhiệm, chuyển xếp hạng chức danh nghề nghiệp, các cơ sở giáo dục nên tập trung rà soát kỹ lưỡng và toàn diện hồ sơ của từng giáo viên.
Việc rà soát giúp phân loại chính xác những thầy cô có năng lực chuyên môn tốt nhưng thực tế lại đang phải giữ hạng chức danh nghề nghiệp thấp hơn do vướng quy định cũ. Trên cơ sở đó, ban giám hiệu nhà trường sẽ phối hợp với cơ quan quản lý để chủ động đề xuất phương án điều chỉnh, đảm bảo quyền lợi cho các thầy cô, tạo điều kiện thuận lợi nhất để bổ nhiệm giáo viên vào đúng chức danh nghề nghiệp tương ứng.
Trong khi đó, theo thầy Bùi Duy Quốc, các nhà trường cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm khuyến khích đội ngũ giáo viên chủ động học tập nâng cao năng lực chuyên môn, đồng thời ý thức rõ việc bổ sung và lưu giữ đầy đủ các văn bằng, chứng chỉ theo quy định.
Cùng với đó, mỗi giáo viên cần chủ động rà soát lại trình độ chuyên môn, đối chiếu, cập nhật với các quy định mới nhất. Khi cả cơ quan quản lý lẫn giáo viên đều chủ động vào cuộc và có sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt, việc áp dụng các chính sách mới sẽ trở nên thuận lợi, chính xác và tránh được những vướng mắc hành chính không đáng có.
