Có thí sinh không biết Steve Jobs là ai, Bộ GD&ĐT nói gì?

Thông tin trên được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra tại họp báo thông tin nhanh về công tác tổ chức thi Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, diễn ra chiều 12/6.

Lần đầu triển khai chấm môn Ngữ văn theo phương pháp mới

Tại buổi họp báo, nhiều phóng viên đã đặt câu hỏi liên quan đến công tác ra đề thi, chấm thi, bảo đảm tính công bằng giữa các vùng miền cũng như lộ trình triển khai thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính.

Trả lời về công tác ra đề thi và chấm thi, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Nguyễn Ngọc Hà cho biết, công tác đề thi luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, được lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như Ban Chỉ đạo kỳ thi chỉ đạo hết sức sát sao, cụ thể.

Theo Giáo sư Nguyễn Ngọc Hà, một trong những yêu cầu quan trọng trong xây dựng đề thi là bảo đảm nguyên tắc “5 đúng”, trong đó có yêu cầu đúng tính chất vùng miền, nhằm tạo sự công bằng cao nhất cho thí sinh ở các địa phương, trong tất cả các môn học.

Liên quan đến ý kiến về câu nghị luận xã hội trong đề thi Ngữ văn với yêu cầu: “Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?”, Phó Cục trưởng Nguyễn Ngọc Hà cho biết nội dung này đã được thảo luận kỹ trong quá trình xây dựng đề thi.

Giáo sư Nguyễn Ngọc Hà nêu ba lý do chính.

Thứ nhất, đây là nội dung nhằm phân hóa thí sinh. Nếu như ở kỳ thi năm 2025, phần nghị luận xã hội chiếm 4 điểm thì năm nay nội dung này chỉ chiếm 2 điểm.

Thứ hai, nghị luận xã hội là phần nhằm đánh giá khả năng hiểu biết, lập luận của học sinh về các vấn đề xã hội trên cơ sở những hiểu biết của bản thân.

Thứ ba, lệnh hỏi trong đề thi được xây dựng rõ ràng, đầy đủ, kết hợp giữa hiểu biết của học sinh với ngữ liệu đọc hiểu đã được cung cấp. Khi đọc kỹ yêu cầu của đề, có thể thấy đề thi không yêu cầu thí sinh ghi nhớ máy móc các thông tin chi tiết như tiểu sử hay những phát minh cụ thể của các nhân vật được nhắc đến.

“Steve Jobs Việt Nam” được đặt trong ngoặc kép và được sử dụng như một phép ẩn dụ trong môn Ngữ văn. Đây cũng là một nội dung được đưa vào để kiểm tra, đánh giá năng lực của thí sinh.

Nhấn mạnh về quá trình xây dựng đề thi, thầy Hà cho biết từng câu, từng từ trong đề đều được chắt lọc cẩn thận, tham khảo ý kiến chuyên môn và đối chiếu với từ điển trước khi đưa vào đề chính thức. Các yếu tố vùng miền cũng đã được tính toán trong quá trình xây dựng đề, đồng thời đây là câu hỏi mang tính phân loại.

Theo Giáo sư Nguyễn Ngọc Hà, môn Ngữ văn có những đặc thù riêng so với các môn học khác. Đây là môn học vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật, đòi hỏi khả năng cảm thụ, phân tích và vận dụng hiểu biết của học sinh.

Làm rõ hơn về tính mở của môn Ngữ văn, Giáo sư Nguyễn Ngọc Hà cho rằng cần nhìn nhận sự khác biệt giữa Chương trình giáo dục phổ thông 2006 và Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Theo đó, ở chương trình cũ, việc kiểm tra, đánh giá chủ yếu xoay quanh hơn 10 tác phẩm trong sách giáo khoa. Điều này dẫn đến tình trạng học sinh học theo văn mẫu khá phổ biến, điều này làm hạn chế khả năng sáng tạo và cảm thụ văn học của học sinh.

Trong khi đó, chương trình mới có sự thay đổi lớn khi sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa. Đề thi Ngữ văn năm nay sử dụng tác phẩm của Nguyễn Đình Thi, đồng thời phần nghị luận xã hội được xây dựng trên cơ sở ngữ liệu đọc hiểu, gắn với thông điệp về đổi mới, đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ của đất nước hiện nay.

Liên quan đến công tác chấm thi, Phó Cục trưởng Nguyễn Ngọc Hà cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đã làm việc với 34 Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo nhằm quán triệt yêu cầu tăng cường tính khách quan trong quá trình chấm thi.

Đáng chú ý, năm nay là năm đầu tiên môn Ngữ văn được chấm theo hướng tiếp cận rubric (bảng tiêu chí đánh giá). Đây là nội dung Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai và tập huấn cho giáo viên Ngữ văn trên phạm vi cả nước.

Theo thầy Hà, việc áp dụng rubric giúp việc chấm thi công bằng hơn, giảm tính chủ quan của người chấm, qua đó bảo đảm việc đánh giá đúng năng lực của thí sinh.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng: Đề thi mở thì đáp án cũng phải mở, tôn trọng ý kiến, quan điểm của thí sinh

Phát biểu kết luận buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, với một đề thi mở thì đáp án cũng phải mở.

Theo Thứ trưởng, việc chấm thi cần tôn trọng ý kiến, quan điểm của thí sinh. Ngay cả khi thí sinh có những ý kiến phản biện đối với nội dung mà đề bài đặt ra, nếu được trình bày có căn cứ, trong khuôn khổ yêu cầu của đề, đó vẫn là biểu hiện của sự sáng tạo và bản lĩnh của người học.

Liên quan đến công tác chấm thi môn Ngữ văn, Thứ trưởng cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các địa phương bảo đảm nguyên tắc khách quan, toàn diện và công bằng cho thí sinh.

Bộ yêu cầu các hội đồng thi thường xuyên cập nhật, báo cáo tiến độ từng buổi chấm thi. Trong trường hợp xuất hiện những dấu hiệu bất thường, như một túi bài có quá nhiều điểm cao hoặc quá nhiều điểm thấp so với mặt bằng chung, cần tiến hành kiểm tra, rà soát lại để bảo đảm tính chính xác trong đánh giá.

Thứ trưởng cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quyết định thành lập các đoàn thẩm tra, có thể kiểm tra đột xuất tại bất kỳ hội đồng chấm thi nào. Nội dung này cũng đã được quán triệt tại hội nghị với giám đốc sở giáo dục và đào tạo của 34 tỉnh, thành phố nhằm hướng tới mục tiêu bảo đảm khách quan, công bằng cho mọi thí sinh.

Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, đề thi không chỉ phục vụ việc đánh giá kết quả học tập mà còn góp phần tác động, thúc đẩy quá trình đổi mới dạy học theo hướng nhanh hơn, hiệu quả hơn và nâng cao chất lượng giáo dục.

Đánh giá sơ bộ về công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, Thứ trưởng cho rằng kỳ thi diễn ra trong bối cảnh có nhiều điểm mới.

Thứ nhất, đây là năm đầu tiên triển khai tổ chức kỳ thi trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Thứ hai, quy mô quản lý của nhiều địa phương sau sáp nhập rất lớn, như Thành phố Hồ Chí Minh, Phú Thọ, Ninh Bình…, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức kỳ thi.

Thứ ba, tình hình sử dụng công nghệ cao để gian lận trong thi cử ngày càng diễn biến phức tạp.

Thứ tư, đây là năm thứ hai tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Theo Thứ trưởng, cả bốn đặc điểm trên vừa tạo thuận lợi, vừa đặt ra không ít khó khăn, thách thức đối với công tác tổ chức kỳ thi.

“Tuy nhiên, đến thời điểm này chưa có sự cố nghiêm trọng nào xảy ra. Bước đầu có thể đánh giá kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc và thành công”, Thứ trưởng nói.

Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng kết quả trên có được nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm, từ xa của tất cả các lực lượng tham gia, từ học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục đến lực lượng công an, y tế, giao thông và các đơn vị liên quan.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, sau kỳ thi, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục tiến hành thống kê, phân tích, đánh giá toàn diện kết quả thi để phục vụ công tác chỉ đạo dạy và học, đồng thời tiếp tục đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá. Theo ông, đây mới là mục tiêu quan trọng nhất của kỳ thi.

74 thí sinh vi phạm Quy chế thi, tăng 33 trường hợp so với năm 2025

Báo cáo công tác tổ chức kỳ thi, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Lê Mỹ Phong chia sẻ, về cơ bản, Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 được giữ ổn định như năm 2025.

Đây là năm thứ hai tổ chức thi theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và là năm đầu tiên tổ chức thi tất cả các khâu của Kỳ thi theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Kỳ thi tiếp tục được tổ chức thực hiện theo phương châm “4 đúng, 3 không, 2 tăng cường” và “6 rõ”; phương án tổ chức thi gọn nhẹ, giảm áp lực, giảm tốn kém, bảo đảm độ tin cậy theo đúng chủ trương của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và quy định của pháp luật.

Trong đó, Tiến sĩ Lê Mỹ Phong cho hay, nhiều địa phương đã có cách làm sáng tạo khi vận hành chính quyền địa phương 02 cấp: tổ chức các tổ hỗ trợ Kỳ thi liên xã (Lào Cai, Sơn La) , góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp trong công tác tổ chức Kỳ thi.

Năm nay, cả nước có 1.223.776 thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi, tăng hơn 60.000 thí sinh so với năm 2025. 100% thí sinh đều đã có thể đăng ký dự thi theo hình thức trực tuyến.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, số thí sinh dự thi là 1.213. 695 thí sinh, chiếm 99,18% tổng số thí sinh đăng ký dự thi.

Năm nay, tình trạng vi phạm Quy chế thi có xu hướng gia tăng. Toàn quốc ghi nhận 74 thí sinh bị đình chỉ thi, tăng 33 trường hợp so với năm 2025. Cụ thể, có 74 thí sinh bị đình chỉ thi, gồm 5 trường hợp sử dụng tài liệu và 69 trường hợp mang điện thoại di động vào phòng thi. Trong khi đó, kỳ thi năm 2025 ghi nhận 41 thí sinh vi phạm, trong đó 39 trường hợp mang điện thoại vào phòng thi.

Tiến sĩ Lê Mỹ Phong cho hay, theo đánh giá ban đầu của các chuyên gia và xã hội, đề thi các bài thi/môn thi bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, theo đúng cấu trúc định dạng đề thi đã được công bố; có sự phân hoá phù hợp bảo đảm cho các mục tiêu xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông; đánh giá chất lượng dạy, học ở các nhà trường và các địa phương và công tác chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục; cung cấp dữ liệu đủ độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực của học sinh để các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh theo tinh thần tự chủ.

Công tác chuẩn bị cho thi tốt nghiệp trên máy tính ra sao?

Tại buổi họp báo, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Huỳnh Văn Chương đã thông tin về công tác chuẩn bị cho lộ trình tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính.

Theo Giáo sư Huỳnh Văn Chương, Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện đang tập trung xây dựng ngân hàng câu hỏi thi phục vụ hình thức thi mới.

Song song với đó, Bộ cũng đang xây dựng hệ thống phần mềm hỗ trợ thi trên máy tính, trong đó đặc biệt chú trọng các giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn và bảo mật đề thi.

Cùng với công tác xây dựng hạ tầng kỹ thuật, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tiến hành khảo sát, đánh giá toàn diện điều kiện trang thiết bị máy tính và hiện trạng cơ sở vật chất tại 34 tỉnh, thành phố sau sáp nhập. Việc khảo sát được thực hiện trên diện rộng, trong đó đặc biệt quan tâm đến các địa bàn vùng sâu, vùng xa, khu vực còn nhiều khó khăn.

Giáo sư Huỳnh Văn Chương cho biết, Bộ đã triển khai thử nghiệm một số nội dung tại một số địa phương. Tinh thần của việc thử nghiệm không chỉ tập trung ở các đô thị mà được triển khai tại nhiều khu vực khác nhau, từ vùng sâu, vùng xa đến các địa bàn miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, miền Trung và miền Nam.

Theo kế hoạch, giai đoạn từ nay đến năm 2029 sẽ tập trung hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật, cơ sở dữ liệu, ngân hàng đề thi và tổ chức thử nghiệm. Trên cơ sở kết quả đánh giá, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ báo cáo Chính phủ xem xét phương án triển khai đồng bộ kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính từ năm 2030 nếu đủ điều kiện.

Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh việc chuyển đổi sang hình thức thi trên máy tính sẽ được thực hiện theo lộ trình, bảo đảm công bằng giữa các địa phương và không để học sinh ở những vùng khó khăn bị bất lợi trong tiếp cận kỳ thi.