Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp, người viết nhận thấy việc dự giờ, dạy thao giảng lâu nay vẫn tồn tại nhiều cách hiểu khác nhau.
Khi đối chiếu các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo với thực tế dạy học trong nhà trường, người viết cho rằng, việc dự giờ, dạy thao giảng vẫn được triển khai thường xuyên nhưng lại không được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật.
Trong phạm vi bài viết này, người viết xin nêu ra một số căn cứ để làm rõ việc dự giờ, dạy thao giảng ở các nhà trường phổ thông hiện nay.
Thứ nhất, Thông tư 18/2018/TT-BGDĐT[1] thay thế Thông tư 42/2012/TT-BGDĐT ban hành tiêu chuẩn về đánh giá, kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận đạt chuẩn quốc gia đối với trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học không quy định hoạt động dự giờ của giáo viên.
Theo đó, khoản 8 Điều 7 nêu rõ:
“8. Tiêu chí 1.8: Quản lý các hoạt động giáo dục
a) Kế hoạch giáo dục phù hợp với quy định hiện hành, điều kiện thực tế địa phương và điều kiện của nhà trường;
b) Kế hoạch giáo dục được thực hiện đầy đủ;
c) Kế hoạch giáo dục được rà soát, đánh giá, điều chỉnh kịp thời.”
Thứ hai, Điều 69, Điều 70 Luật số 123/2025/QH15[2] sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục số 43/2019/QH14[3] có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 không có nội dung nào quy định giáo viên phải dạy thao giảng, dự giờ. Cụ thể:
“Điều 69. Nhiệm vụ của nhà giáo
1. Giảng dạy, giáo dục theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục, thực hiện đầy đủ và có chất lượng chương trình giáo dục.
2. Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, điều lệ nhà trường, quy tắc ứng xử của nhà giáo.
3. Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng, đối xử công bằng với người học; bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của người học.
4. Học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, nêu gương tốt cho người học.”
“Điều 70. Quyền của nhà giáo
1. Được giảng dạy theo chuyên môn đào tạo.
2. Được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ.
3. Được hợp đồng thỉnh giảng, nghiên cứu khoa học tại cơ sở giáo dục khác hoặc cơ sở nghiên cứu khoa học.
4. Được tôn trọng, bảo vệ nhân phẩm, danh dự và thân thể.”
Thứ ba, khoản 2 Điều 21 Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT[4] Ban hành Điều lệ trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học có hiệu lực kể từ ngày 10/5/2026 quy định hồ sơ của giáo viên gồm:
"2. Đối với giáo viên:
a) Kế hoạch bài dạy (giáo án).
b) Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp).
c) Sổ công tác Đội (đối với Tổng phụ trách Đội)."
So với quy định hiện hành (Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT Ban hành Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học), Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT bãi bỏ 2 nội dung: "Kế hoạch giáo dục của giáo viên" (theo năm học); "Sổ theo dõi và đánh giá học sinh".
Những quy định trên cho thấy, Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT không có quy định giáo viên phải dự giờ, dạy thao giảng. Giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông chỉ còn 1-2 loại hồ sơ bắt buộc.
Cùng với đó, Điều 26 Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT quy định nhiệm vụ của giáo viên và giáo viên chủ nhiệm như sau:
"2. Nhiệm vụ của giáo viên
“a) Giáo viên thực hiện nhiệm vụ tương ứng với vị trí việc làm được giao theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
b) Giáo viên làm công tác chủ nhiệm:
- Thực hiện các nhiệm vụ của giáo viên theo quy định;
- Xây dựng và tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục của lớp nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của từng học sinh; tổ chức các hoạt động sinh hoạt lớp;
- Tổng hợp nhận xét, đánh giá học sinh cuối kỳ I và cuối năm học; hướng dẫn học sinh bình bầu và đề nghị khen thưởng; lập danh sách học sinh được lên lớp, học sinh không được lên lớp, học sinh phải rèn luyện trong kỳ nghỉ hè; hoàn chỉnh việc ghi học bạ cho học sinh;
- Hướng dẫn, quản lý học sinh tham gia hoạt động trải nghiệm, hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp, hoạt động giáo dục và rèn luyện học sinh do nhà trường tổ chức;
- Báo cáo thường kì hoặc đột xuất về tình hình của lớp với hiệu trưởng.”
Đáng chú ý, điểm b khoản 3 Điều 26 Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT quy định Quyền và nghĩa vụ của giáo viên như sau:
“Được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớp do mình làm chủ nhiệm;”
Như vậy, giáo viên chủ nhiệm của cả 3 cấp học đều có quyền được tham gia dự giờ với lớp mà mình làm chủ nhiệm.
Điều người viết băn khoăn là, Phụ lục 5 Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH[5] - về việc xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường - có Mẫu phiếu đánh giá bài dạy (dành cho hoạt động dự giờ).
Đó cũng là một trong những lí do giáo viên vẫn phải dự giờ, dạy thao giảng theo số tiết do hiệu trưởng quy định cho mỗi học kì, năm học. Cùng với đó, các trường phải tổ chức thao giảng Cụm theo quy định nội bộ của từng địa phương.
Từ những căn cứ nêu trên, người viết cho rằng cần nhìn nhận lại việc dự giờ, thao giảng trong nhà trường theo đúng tinh thần của các văn bản pháp luật hiện hành.
Nếu đây không phải là nhiệm vụ bắt buộc được quy định rõ, thì việc triển khai nên dựa trên nhu cầu chuyên môn thực chất, tránh hình thức và áp đặt chỉ tiêu.
Dự giờ, thao giảng nếu được tổ chức hợp lý vẫn có thể là hoạt động chuyên môn có ý nghĩa, giúp giáo viên học hỏi lẫn nhau, nâng cao chất lượng dạy học.
Tuy nhiên, khi bị biến thành nghĩa vụ cứng nhắc, chạy theo số lượng, hoạt động này dễ gây áp lực không cần thiết và làm giảm hiệu quả thực chất.
Vì vậy, người viết mong rằng các nhà trường và cơ quan quản lý giáo dục sẽ có sự điều chỉnh phù hợp, bảo đảm đúng quy định, đồng thời tạo điều kiện để giáo viên tập trung vào nhiệm vụ cốt lõi là giảng dạy và giáo dục học sinh một cách hiệu quả nhất.
Tài liệu tham khảo:
[1] https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-duc/Thong-tu-18-2018-TT-BGDDT-cong-nhan-dat-chuan-quoc-gia-doi-voi-truong-trung-hoc-co-so-367509.aspx
[2] https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-duc/Luat-Giao-duc-sua-doi-2025-so-123-2025-QH15-656970.aspx
[3] https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-duc/Luat-giao-duc-2019-367665.aspx
[4] https://luatvietnam.vn/giao-duc/thong-tu-15-2026-tt-bgddt-dieu-le-truong-hoc-tu-tieu-hoc-den-pho-thong-nhieu-cap-431143-d1.html
[5] https://thuvienphapluat.vn/cong-van/Giao-duc/Cong-van-5555-BGDDT-GDTrH-2014-huong-dan-sinh-hoat-chuyen-mon-doi-moi-phuong-phap-day-hoc-255443.aspx
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
