Việc bổ nhiệm và bổ nhiệm lại chức danh giáo sư, phó giáo sư tại các cơ sở giáo dục đại học được thực hiện theo quy định của Thủ tướng Chính phủ, với nhiệm kỳ 5 năm.
Quá trình này căn cứ tiêu chuẩn do Hội đồng Giáo sư Nhà nước ban hành và hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trên cơ sở đánh giá toàn diện về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, năng lực giảng dạy, nghiên cứu khoa học và đóng góp cho cộng đồng học thuật.
Năm 2026, nhiều cơ sở giáo dục đại học trên cả nước đã công bố nhu cầu bổ nhiệm và bổ nhiệm lại chức danh giáo sư, phó giáo sư trải rộng ở các lĩnh vực từ khoa học xã hội, kỹ thuật đến y dược.
Trong khi đó, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2026 nhà trường thông báo nhu cầu bổ nhiệm mới 1 phó giáo sư ngành Ngôn ngữ học; đồng thời bổ nhiệm lại 3 phó giáo sư thuộc các ngành Văn học, Dân tộc học và Văn hóa học.
Trường Đại học Giao thông vận tải cũng công bố kế hoạch bổ nhiệm lại chức danh phó giáo sư, với nhu cầu gồm 4 phó giáo sư ngành Giao thông vận tải và 1 phó giáo sư ngành Cơ khí.
Trong khi đó, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội thông báo kế hoạch bổ nhiệm lại 2 giáo sư thuộc ngành Cơ học và Xây dựng; cùng 4 phó giáo sư, gồm 3 phó giáo sư ngành Xây dựng và 1 phó giáo sư ngành Kiến trúc.
Ở khu vực phía Nam, Trường Đại học Quốc tế - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh thông báo bổ nhiệm lại 3 phó giáo sư, gồm 1 phó giáo sư ngành Công nghệ thông tin và 2 phó giáo sư ngành Sinh học.
Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh thông báo bổ nhiệm lại giáo sư, phó giáo sư các ngành Y học và Dược học. Cụ thể, gồm 2 giáo sư,với 1 giáo sư chuyên ngành Nhi khoa 1 giáo sư chuyên ngành Kiểm nghiệm dược phẩm; đồng thời bổ nhiệm lại 3 phó giáo sư thuộc các chuyên ngành Nội khoa, Y tế công cộng, Dược liệu và Dược học cổ truyền.
Đáng chú ý, Đại học Cần Thơ công bố nhu cầu bổ nhiệm lại tổng cộng 16 trường hợp, trong đó có 6 giáo sư và 10 phó giáo sư. Các chỉ tiêu phân bổ ở nhiều lĩnh vực: Công nghệ thực phẩm (2 giáo sư, 2 phó giáo sư), Điện (1 phó giáo sư), Giáo dục học (1 giáo sư, 3 phó giáo sư), Hóa học (2 phó giáo sư), Kinh tế (1 phó giáo sư), Thủy lợi (1 phó giáo sư), Thủy sản (2 giáo sư) và Toán (1 giáo sư).
Điều kiện, hồ sơ và quy trình xét bổ nhiệm
Theo Quyết định 37/2018/QĐ-TTg ngày 31/8/2018 của Thủ tướng Chính phủ, việc bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư tại các cơ sở giáo dục đại học phải tuân thủ chặt chẽ các quy định về nhu cầu, tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình.
Cụ thể, tại Điều 24, người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học căn cứ Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Luật Viên chức và các quy định liên quan để xác định cơ cấu vị trí, số lượng, tiêu chuẩn và điều kiện bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư theo vị trí việc làm, phù hợp từng chuyên ngành nhưng không thấp hơn tiêu chuẩn quy định tại Quyết định 37/2018/QĐ-TTg. Các thông tin này phải được công bố công khai trước khi triển khai.
Hàng năm, trước khi tiếp nhận hồ sơ, cơ sở giáo dục đại học phải công khai rõ vị trí, số lượng, tiêu chuẩn và điều kiện bổ nhiệm theo từng bộ môn, chuyên ngành đào tạo.
Điều 25 quy định, ứng viên được xem xét bổ nhiệm phải đã được công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư hoặc đã được bổ nhiệm tại cơ sở giáo dục đại học nước ngoài đã được kiểm định, đồng thời đáp ứng nhu cầu và điều kiện của cơ sở giáo dục đại học trong nước.
Về hồ sơ (Điều 26), ứng viên phải nộp bản đăng ký xét bổ nhiệm; Bản sao quyết định công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh phó giáo sư đối với ứng viên đăng ký bổ nhiệm chức danh phó giáo sư; Bản sao quyết định bổ nhiệm chức danh phó giáo sư và quyết định công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư đối với ứng viên đăng ký bổ nhiệm chức danh giáo sư; Minh chứng được bổ nhiệm chức danh giáo sư hoặc phó giáo sư ở cơ sở giáo dục đại học nước ngoài (nếu có).
Các bản sao phải được chứng thực hoặc công chứng theo quy định của pháp luật hoặc đối chiếu với bản chính khi nộp hồ sơ.
Quy trình xét bổ nhiệm (Điều 27) gồm các bước: tiếp nhận và phân loại hồ sơ; thành lập hội đồng xét bổ nhiệm; thảo luận công khai từng hồ sơ. Mỗi hồ sơ phải được trên 1/2 tổng số thành viên Hội đồng nhất trí đưa vào danh sách bổ nhiệm. Kết quả xét phải được công bố công khai trên trang thông tin điện tử của cơ sở giáo dục đại học.
Sau thời hạn 15 ngày công khai, người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học ra quyết định bổ nhiệm đối với ứng viên đủ điều kiện. Quyết định phải ghi rõ ngành, chuyên ngành và tên cơ sở bổ nhiệm.
Ứng viên chỉ được công nhận chức danh giáo sư, phó giáo sư sau khi có quyết định bổ nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học.
Nhiệm kỳ bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư là 05 năm. Kết thúc nhiệm kỳ, người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học tổ chức rà soát, đánh giá theo các quy định về cơ cấu vị trí, số lượng, tiêu chuẩn và điều kiện bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư để quyết định việc bổ nhiệm lại. Việc đánh giá hàng năm đối với giáo sư, phó giáo sư thực hiện như quy định hiện hành đối với giảng viên.
Vai trò, nhiệm vụ của giáo sư, phó giáo sư
Cũng theo Quyết định 37/2018/QĐ-TTg, giáo sư, phó giáo sư có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nhiệm vụ của giảng viên theo quy định pháp luật; tham gia biên soạn chương trình, giáo trình và sách phục vụ đào tạo khác; giảng dạy, hướng dẫn đồ án, khóa luận tốt nghiệp đại học, luận văn thạc sĩ, luận văn chuyên khoa, chuyên đề, luận án tiến sĩ và thực hiện những nhiệm vụ chuyên môn khác theo quy định.
Bên cạnh đó, đội ngũ này giữ vai trò nòng cốt trong Nghiên cứu, phát triển ứng dụng khoa học và chuyển giao công nghệ, bảo đảm chất lượng đào tạo; Rèn luyện đạo đức, tác phong khoa học, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và định hướng nghiên cứu khoa học, công nghệ cho đồng nghiệp trong tổ, nhóm chuyên môn; đồng thời, Hợp tác với đồng nghiệp về công tác chuyên môn; tham gia các hoạt động tư vấn khoa học, công nghệ, chuyển giao công nghệ phục vụ Kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và các công tác khác.
Năm 2025, công nhận đạt chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư cho 900 ứng viên, trong đó có 71 giáo sư và 829 phó giáo sư. Đây cũng là năm có số lượng giáo sư, phó giáo sư được công nhận nhiều nhất kể từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 37/2018/QĐ-TTg thay thế Quyết định 174/2008/QĐ-TTg.
Từ năm 2019 đến nay, cả nước có 3.696 lượt nhà giáo được công nhận đạt tiêu chuẩn giáo sư, phó giáo sư. Trong đó, giai đoạn từ năm 2019-2022, số lượt công nhận ổn định quanh mức 339-424 lượt, nhưng từ 2023 trở đi tăng mạnh, đạt 630 lượt năm 2023, 615 lượt năm 2024, và kỷ lục 900 lượt năm 2025.
