Dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức, người lao động công tác trong các cơ sở giáo dục công lập thu hút sự quan tâm rất lớn của giáo viên.
Dự kiến thời gian nghỉ thai sản giáo viên vẫn được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề
Theo dự thảo Nghị định về chế độ phụ cấp cho nhà giáo tại Điều 5. Thời gian không được tính để hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề
Viên chức và người lao động thuộc đối tượng áp dụng của Nghị định này không được tính hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề trong các khoảng thời gian sau:
1. Thời gian đi công tác, làm việc hoặc học tập ở nước ngoài theo chế độ chỉ hưởng 40% tiền lương quy định tại khoản 4 Điều 8 Nghị định số 204/2004/NĐ-CP.
2. Thời gian bị đình chỉ công tác liên tục từ 01 tháng trở lên.
3. Thời gian nghỉ việc để hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội,
4. Thời gian nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương hoặc các hình thức nghỉ khác vượt quá thời hạn được pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội cho phép.
Theo đó, dự kiến trong thời gian nghỉ thai sản giáo viên vẫn được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề.
Về vấn đề nghỉ thai sản vẫn được hưởng phụ cấp ưu đãi, Bộ Giáo dục và Đào tạo có giải trình như sau: “…2. Thời gian nghỉ hưởng bảo hiểm xã hội là quyền hợp pháp, không làm mất tính chất nghề nghiệp của nhà giáo
- Nghỉ ốm đau, thai sản là các chế độ bảo hiểm xã hội được pháp luật quy định, nhằm bảo vệ sức khỏe và điều kiện lao động của viên chức.
- Trong thời gian này, quan hệ công tác và tính chất nghề nghiệp của viên chức không thay đổi, viên chức vẫn thuộc biên chế, vẫn là người làm nghề giáo dục đầy đủ.
Do đó, việc không tính phụ cấp ưu đãi trong những thời gian này là chưa phù hợp về bản chất và chưa bảo đảm quyền lợi của giáo viên.”
Nếu được thông qua thì đây là cơ sở pháp lý rõ ràng để việc chi trả phụ cấp ưu đãi cho nhà giáo trong thời gian nghỉ thai sản được thống nhất, hiện nay việc chi trả chế độ này có sự khác biệt giữa các địa phương, có nơi chi trả nơi không.
Thời gian nghỉ hè dự kiến giáo viên vẫn được hưởng lương, phụ cấp ưu đãi
Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 3 Nghị định số 84/2020/NĐ-CP ngày 17.7.2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục, thì “thời gian nghỉ hè hằng năm của giáo viên cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, trường chuyên biệt là 08 tuần, bao gồm cả nghỉ phép hằng năm” và khoản 2 Điều 3 “ngoài thời gian nghỉ hè theo quy định tại khoản 1 Điều này, giáo viên, giảng viên được nghỉ lễ, tết và các ngày nghỉ khác theo quy định của Bộ luật Lao động”.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 113 Bộ luật Lao động, thì người lao động được nghỉ hằng năm và hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động.
Tại Thông tư liên tịch 01/2006/TTLT-BGDĐT-BNV-BTC cũng đã có quy định về phương thức chi trả phụ cấp ưu đãi nêu rõ như sau: Phụ cấp này được trả cùng kỳ lương hàng tháng (kể cả thời gian nghỉ hè) và không dùng để tính đóng, hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế...”
Theo đó, phụ cấp ưu đãi được trả cùng kỳ lương hàng tháng (kể cả thời gian nghỉ hè).
Về vấn đề này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có giải thích trong bản tổng hợp, giải trình, tiếp thu ý kiến góp ý của các bộ, cơ quan ngang bộ về dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi đối với viên chức, người lao động công tác trong các cơ sở giáo dục công lập như sau:
“1. Đặc thù nghề nghiệp của giáo viên mang tính thường xuyên, không bị gián đoạn theo năm học
- Hoạt động nghề nghiệp của giáo viên, đặc biệt ở bậc mầm non và phổ thông, không chỉ giới hạn trong thời gian lên lớp, mà kéo dài xuyên suốt cả năm với nhiều nhiệm vụ bắt buộc như: chuẩn bị bài giảng, tài liệu, học liệu; tổ chức ôn tập, bồi dưỡng, tổng kết năm học; tham gia các khóa bồi dưỡng chuyên môn; xây dựng kế hoạch dạy học năm học tiếp theo.
Do đó, nghỉ hè không phải là thời gian “ngừng làm nghề”, mà là một phần của chu kỳ lao động mang tính bắt buộc theo quy định của ngành.
2. Thời gian nghỉ hè là thời gian được tính vào thời gian làm việc theo quy định của pháp luật
- Theo Luật Giáo dục và các văn bản hướng dẫn, nghỉ hè là thời gian nghỉ hằng năm theo chế độ đặc thù, vẫn được tính là thời gian làm việc.
- Trong thời gian này, giáo viên vẫn phải thực hiện nhiệm vụ theo phân công của Hiệu trưởng khi được yêu cầu.
Vì vậy, việc tiếp tục hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề trong thời gian nghỉ hè là phù hợp với tính chất lao động đặc thù và bảo đảm quyền lợi chính đáng của giáo viên.
3. Thời gian không trực tiếp đứng lớp vẫn thuộc quá trình thực hiện nhiệm vụ của nhà giáo
- Khi được phân công làm các nhiệm vụ khác theo quy định (biệt phái, điều động tạm thời, tham gia đoàn kiểm tra, bồi dưỡng thường xuyên…), giáo viên không rời khỏi nghề, vẫn thực hiện các nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến công tác giáo dục và giảng dạy.
- Những nhiệm vụ này có ý nghĩa phục vụ hoạt động dạy học, phát triển chuyên môn và hỗ trợ hoạt động của cơ sở giáo dục.
- Vì vậy, đặc thù nghề nghiệp và trách nhiệm nghề nghiệp của giáo viên vẫn được duy trì, nên cần thiết được tính phụ cấp ưu đãi theo nghề.
4. Đảm bảo tính ổn định, nhất quán của chính sách và tránh chênh lệch không hợp lý
- Nếu không tính phụ cấp ưu đãi theo nghề trong thời gian nghỉ hè hoặc thời gian thực hiện nhiệm vụ tạm thời, thu nhập giáo viên sẽ bị giảm đột ngột, ảnh hưởng đến đời sống và động lực nghề nghiệp.
- Việc duy trì mức hưởng liên tục giúp đảm bảo tính thống nhất, tránh bất cập giữa các nhóm giáo viên, cơ sở giáo dục và địa phương.
5. Góp phần giữ chân đội ngũ giáo viên, nhất là bậc mầm non và phổ thông
- Trong bối cảnh chế độ tiền lương và đời sống giáo viên còn nhiều khó khăn, việc bảo đảm phụ cấp ưu đãi theo nghề trong các giai đoạn nêu trên là biện pháp quan trọng để: ổn định thu nhập, hạn chế giáo viên bỏ nghề, giữ vững chất lượng đội ngũ. Đây cũng là yêu cầu được nhiều địa phương đề nghị và phù hợp với chủ trương “ưu tiên cho giáo dục”.
Theo đó, dự kiến nhà giáo trong thời gian nghỉ hè, nghỉ thai sản vẫn được hưởng lương, phụ cấp ưu đãi.
Tài liệu tham khảo:
https://moj.gov.vn/qt/tintuc/Pages/chi-dao-dieu-hanh.aspx?ItemID=5813
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
