HNUE tổ chức Diễn đàn KH lần 1 về Hỗ trợ trẻ rối loạn phổ tự kỷ và trẻ rối loạn phát triển khác

Nhằm mục đích thúc đẩy chất lượng can thiệp, hỗ trợ, giáo dục cho trẻ/người rối loạn phổ tự kỷ và rối loạn phát triển khác, đồng thời phát triển lĩnh vực giáo dục đặc biệt, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội phối hợp với Hội nghiên cứu y khoa quốc tế về rối loạn phát triển ASIA đồng tổ chức diễn đàn khoa học lần thứ nhất về Hỗ trợ trẻ rối loạn phổ tự kỷ và trẻ rối loạn phát triển khác với chủ đề “Các mô hình mới về Hợp tác quốc tế và hỗ trợ đảm bảo sự phát triển của trẻ em châu Á" vào ngày 6/3/2026.

Sự kiện thu hút khoảng hơn 300 đại biểu, gồm các nhà chuyên môn ngành Giáo dục, Tâm lý, Giáo dục đặc biệt, Y tế,…, các nhà quản lý, giáo viên, phụ huynh, học viên, sinh viên cũng như những người quan tâm đến giáo dục can thiệp, trị liệu cho trẻ khuyết tật tại Việt Nam, Nhật Bản và một số quốc gia khác. Đặc biệt, chương trình nhận được sự quan tâm của Phu nhân cố Thủ tướng Nhật Bản - bà Akie Abe và sự tham gia của đại diện Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam.

Diễn đàn nhằm chia sẻ những kết quả nghiên cứu mới nhất, kinh nghiệm thực hành lâm sàng và các sáng kiến trong môi trường giáo dục liên quan đến rối loạn phát triển thần kinh và rối loạn phổ tự kỷ (ASD), qua đó nâng cao chất lượng hệ thống hỗ trợ dựa trên sự hợp tác đa ngành. Đồng thời, diễn đàn hướng tới việc xây dựng nền tảng giao lưu học thuật bền vững trong khu vực châu Á, góp phần phát triển các mô hình hỗ trợ phù hợp với đặc điểm từng địa phương.

Trong bối cảnh những thách thức liên quan đến sự phát triển của trẻ em tại khu vực châu Á ngày càng trở nên phức tạp, diễn đàn được tổ chức với mục tiêu thúc đẩy sự phối hợp giữa y tế, giáo dục, gia đình và cơ quan quản lý, nhằm tìm kiếm những mô hình hỗ trợ mới dưới góc nhìn quốc tế.

Hiện nay, tại các quốc gia Đông Nam Á, cùng với sự gia tăng dân số và quá trình đô thị hóa nhanh chóng, số lượng trường hợp được chẩn đoán rối loạn phát triển bao gồm ASD ngày càng tăng. Tuy nhiên, hệ thống hỗ trợ liên tục sau chẩn đoán và cơ chế tiếp nhận trong môi trường học đường vẫn chưa thực sự đầy đủ, dẫn đến sự chênh lệch đáng kể trong tiếp cận dịch vụ hỗ trợ - một vấn đề xã hội ngày càng rõ nét.

Trong lĩnh vực y học quốc tế, sự đa dạng về văn hóa, ngôn ngữ và hoàn cảnh gia đình có ảnh hưởng lớn đến việc lựa chọn phương pháp hỗ trợ phù hợp. Do đó, tầm quan trọng của sự phối hợp đa ngành dựa trên đặc điểm từng khu vực ngày càng được nhấn mạnh.

Tại Nhật Bản, trong những năm gần đây, các phương pháp tiếp cận không dùng thuốc, đặc biệt chú trọng đến đặc điểm thị giác, đang nhận được sự quan tâm lớn và đã đạt được những kết quả lâm sàng trong việc giảm thiểu quá mẫn cảm giác và cải thiện hành vi. Là một phương pháp hỗ trợ tôn trọng đặc điểm nhận thức cá nhân và hạn chế phụ thuộc vào dược phẩm, hướng tiếp cận này đang được các cơ sở nghiên cứu và y tế tiếp tục kiểm chứng. Việc chia sẻ những tri thức và kinh nghiệm khoa học này tại khu vực châu Á, đồng thời để mỗi quốc gia và địa phương xây dựng hệ thống hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tiễn của mình, là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay.

Diễn đàn lần này được tổ chức nhằm xem xét và thảo luận các mô hình hỗ trợ có tính khả thi từ góc nhìn quốc tế, trong đó quan tâm và trao đổi các mô hình hỗ trợ kết hợp giữa các lĩnh vực như y tế, giáo dục, tâm lý, phúc lợi xã hội và các cơ quan quản lý. Vì vậy, sự kiện là cơ hội để chia sẻ tri thức giữa các khu vực có nền tảng văn hóa và xã hội khác nhau để cùng học hỏi và góp phần hình thành các mô hình hỗ trợ toàn diện từ bài học kinh nghiệm của các quốc gia. Thông qua giao lưu học thuật quốc tế, diễn đàn hướng tới việc tích hợp bằng chứng khoa học và kinh nghiệm thực tiễn nhằm thiết lập một hệ thống hỗ trợ bền vững.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn - Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho biết: Sự ra đời và quá trình phát triển tâm lý của mỗi cá nhân để hình thành nhân cách là một quá trình hết sức kỳ diệu. Với mỗi con người, đó là một hành trình phát triển riêng biệt, duy nhất và không lặp lại. Song, đến thời điểm này, về mặt khoa học, chúng ta vẫn chưa thể hiểu một cách đầy đủ và cặn kẽ toàn bộ quá trình phát triển ấy, cũng như chưa thể lý giải hết sự tác động của vô vàn yếu tố khác nhau - như từ yếu tố sinh học, xã hội, môi trường cho đến những điều kiện sống cụ thể trong việc hình thành và phát triển của một cá nhân.

Vì vậy, quá trình để chúng ta đi nghiên cứu, tìm tòi, phát hiện ra được những cơ chế, những đặc điểm của quá trình trưởng thành ở mỗi cá nhân là con đường xuyên suốt. Từng cá thể cũng có hành trình phát triển khác nhau. Trong thực tế đời sống, có những nhóm trẻ có nhu cầu đặc biệt, cần sự hỗ trợ từ cộng đồng để các em có thể hòa nhập, có cơ hội trải nghiệm cuộc sống theo cách phù hợp với bản thân mình. Điều này cần sự đồng hành và hỗ trợ từ nhiều phía: các nhà khoa học, nhà giáo dục, nhà hoạch định chính sách, cho tới gia đình, phụ huynh và cộng đồng xã hội.

Có thể thấy, một trong những hướng tiếp cận hiệu quả nhất để thúc đẩy chất lượng can thiệp, hỗ trợ, giáo dục cho trẻ/người rối loạn phổ tự kỷ và rối loạn phát triển khác, đồng thời phát triển lĩnh vực giáo dục đặc biệt là cách tiếp cận đa ngành, kết nối giữa y học, sinh học, giáo dục, tâm lý học, quản lý giáo dục, cùng với sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và toàn xã hội.

Với diễn đàn lần đầu tiên được tổ chức, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn kỳ vọng rằng những chia sẻ về nghiên cứu khoa học, kinh nghiệm thực tiễn cũng như các trải nghiệm từ nhiều góc độ khác nhau giúp nhận thức đầy đủ hơn về lĩnh vực giáo dục đặc biệt, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả của các hoạt động hỗ trợ trẻ em. Một nền giáo dục có tính nhân văn chính là nền giáo dục không để bất kỳ trẻ em nào bị bỏ lại phía sau. Với tinh thần đó, diễn đàn đóng góp tích cực vào việc nâng cao chất lượng can thiệp, hỗ trợ, giáo dục cho trẻ và sự phát triển chung của xã hội.

Trong khuôn khổ diễn đàn, nhiều hoạt động đã được diễn ra như: trao đổi học thuật liên quan đến y tế và giáo dục trong can thiệp, trị liệu cho nhóm trẻ rối loạn phổ tự kỷ và các rối loạn khác, chia sẻ những kinh nghiệm giữa hai nước Việt Nam và Nhật Bản, dưới hình thức các báo cáo hội trường và seminar nhóm nhỏ; trưng bày các gian hàng sản phẩm nghiên cứu liên quan, triển lãm tranh của các trẻ em rối loạn phổ tự kỷ; khu vui chơi trải nghiệm văn hoá Nhật Bản dành cho trẻ em rối loạn phổ tự kỉ; trình diễn các tiết mục văn nghệ do chính các em rối loạn phổ tự kỉ trưởng thành biểu diễn.