Tại Quyết định số 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045" và Quyết định số 2732/QĐ-TTg ngày 16/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025-2035, định hướng đến năm 2045" nhấn mạnh: Nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh, dạy học bằng tiếng Anh, xây dựng hệ sinh thái ngôn ngữ tiếng Anh trong trường học; tạo môi trường thuận lợi nhất để tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Thực hiện chủ trương này, nhiều trường phổ thông tại địa bàn Thành phố Hà Nội đã thực hiện nhiều biện pháp để tăng cường chất lượng giảng dạy ngoại ngữ. Một trong số đó là tổ chức các chương trình ngoại ngữ liên kết. Tuy nhiên, để việc giảng dạy ngoại ngữ thuận lợi, hiệu quả, có nhiều vấn đề khiến nhà trường lưu tâm
Ưu tiên hàng đầu là chương trình chất lượng, chi phí hợp lý
Chia sẻ về cách tổ chức dạy và học chương trình ngoại ngữ liên kết tại nhà trường, hiệu trưởng một trường tiểu học ở phường Dương Nội, Thành phố Hà Nội cho biết, trường luôn xác định đây là hoạt động cần được triển khai trên tinh thần đúng quy định, tự nguyện, công khai và minh bạch.
Theo đó, khi phối hợp với các trung tâm ngoại ngữ để tổ chức giảng dạy, nhà trường sẽ thực hiện việc lựa chọn đơn vị liên kết theo đúng các văn bản hướng dẫn hiện hành về đấu thầu và lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ. Bên cạnh đó, toàn bộ các khoản thu – chi liên quan đến chương trình được nhà trường thực hiện theo Nghị quyết 60/2025/NQ-HĐND: Về việc Quy định danh mục các khoản thu và mức thu, cơ chế quản lý thu, chi đối với các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo đối với cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập (không bao gồm các cơ sở giáo dục công lập chất lượng cao) của Thành phố Hà Nội.
Cụ thể, năm học 2025-2026, chương trình học tiếng Anh làm quen dành cho khối lớp 1 và 2 có mức thu 200.000 đồng/học sinh/tháng, bao gồm 4 tiết do giáo viên nước ngoài giảng dạy (có trợ giảng là giáo viên Việt Nam) với mức 35.000 đồng/học sinh/tiết và 4 tiết do giáo viên Việt Nam giảng dạy với mức 15.000 đồng/học sinh/tiết. Đối với chương trình học tiếng Anh bổ trợ dành cho khối lớp 3, 4 và 5, mức thu là 160.000 đồng/học sinh/tháng, trong đó có 4 tiết do giáo viên nước ngoài giảng dạy (có trợ giảng là giáo viên Việt Nam) với mức 40.000 đồng/học sinh/tiết.
“Trong bối cảnh ngành giáo dục đang thúc đẩy mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, việc tổ chức các chương trình tiếng Anh tăng cường là một giải pháp phù hợp với nhu cầu thực tiễn, trên tinh thần tự nguyện và đáp ứng mong muốn chính đáng của phụ huynh, học sinh.
Hiện nay, mỗi buổi học tiếng Anh ở các trung tâm bên ngoài với mức chi phí khá cao, tạo áp lực không nhỏ cho nhiều gia đình. Trong khi đó, việc học tiếng Anh là một hành trình dài, không thể chỉ 1-2 buổi là tiến bộ ngay. Nếu so sánh với mức học phí tại các trung tâm bên ngoài, học phí của chương trình liên kết trong trường công lập thấp hơn rất nhiều. Mô hình liên kết còn tận dụng được đội ngũ giáo viên sẵn có của các trung tâm ngoại ngữ”, vị hiệu trưởng chia sẻ.
Cùng liên quan đến nội dung này, hiệu trưởng một trường trung học cơ sở tại phường Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội cho rằng, việc lựa chọn đơn vị phối hợp trong hoạt động dạy học ngoại ngữ liên kết cần được thực hiện trên cơ sở xem xét kỹ lưỡng nhiều tiêu chí quan trọng, nhằm bảo đảm vừa đúng quy định, vừa đáp ứng yêu cầu về chất lượng giáo dục.
Trước hết, đơn vị liên kết phải bảo đảm đầy đủ tính pháp lý, có năng lực chuyên môn rõ ràng và có kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực giảng dạy ngoại ngữ. Bên cạnh đó, nhà trường cần đặc biệt quan tâm đến chất lượng đội ngũ giáo viên cũng như chương trình giảng dạy, trong đó nội dung và phương pháp triển khai cần phù hợp với định hướng chung của ngành giáo dục, có tính bổ trợ hiệu quả cho chương trình chính khóa.
Ngoài ra, điều kiện cơ sở vật chất, học liệu và phương pháp tổ chức dạy học hiện đại cũng là những yếu tố quan trọng, bởi đây là cơ sở để bảo đảm môi trường học tập hiệu quả, tăng cường khả năng tương tác và phát triển kỹ năng sử dụng ngoại ngữ cho học sinh. Cùng với đó, mức học phí nếu có cũng cần được xây dựng ở mức hợp lý, công khai, minh bạch và đặc biệt phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện đối với học sinh, phụ huynh.
Việc xây dựng mức thu cần được cân nhắc trên cơ sở tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành của Nhà nước cũng như hướng dẫn của cơ quan quản lý giáo dục. Đồng thời, mức thu cũng phải phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, gắn với nhu cầu tổ chức dạy học và khả năng chi trả của phụ huynh học sinh, nhằm bảo đảm tính khả thi trong quá trình thực hiện.
“Mọi khoản thu nếu phát sinh đều cần tuân thủ nguyên tắc công khai, minh bạch, tự nguyện, tuyệt đối không tạo áp lực cho người học hay phụ huynh dưới bất kỳ hình thức nào. Bên cạnh đó, việc xây dựng cơ chế thu – chi cũng cần được tính toán hợp lý, bảo đảm cân đối giữa nguồn lực đầu vào và hiệu quả đầu ra, trong đó ưu tiên cao nhất vẫn là nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ một cách thực chất, bền vững và phù hợp với mục tiêu phát triển giáo dục của nhà trường”, vị hiệu trưởng nêu quan điểm.
Mong sớm có văn bản hướng dẫn việc dạy và học ngoại ngữ
Trong bối cảnh Kế hoạch số 28/KH-UBND ngày 23/01/2019 về việc dạy và học ngoại ngữ trong các trường phổ thông, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên trên địa bàn Thành phố Hà Nội đến năm 2025 đã hết hạn, lãnh đạo các trường rất mong mỏi sớm có một hành lang pháp lý rõ ràng.
Vị hiệu trưởng trường trung học cơ sở trên địa bàn phường Hoàn Kiếm chia sẻ: "Việc Kế hoạch số 28/KH-UBND của Thành phố đã hết hiệu lực trong khi chưa có văn bản thay thế phần nào tạo ra khoảng trống trong công tác quản lý và triển khai dạy học ngoại ngữ. Nhà trường kỳ vọng trong thời gian tới, các cơ quan quản lý sẽ sớm ban hành những quy định mới theo hướng rõ ràng, đồng bộ và phù hợp hơn với thực tiễn, trước hết là xây dựng một khung hướng dẫn thống nhất về tổ chức dạy tăng cường ngoại ngữ và các hoạt động liên kết trong trường phổ thông".
Bên cạnh đó, nhà trường cũng mong muốn có định hướng cụ thể hơn về mức thu, cơ chế quản lý tài chính và trách nhiệm của từng bên tham gia, nhằm tạo cơ sở pháp lý minh bạch và thuận lợi cho quá trình triển khai. Đồng thời, các quy định mới cần làm rõ tiêu chuẩn đối với chương trình giảng dạy, đội ngũ giáo viên, học liệu và các điều kiện tổ chức thực hiện, qua đó bảo đảm chất lượng và sự đồng đều giữa các cơ sở giáo dục.
Cô cũng cho hay, cơ chế kiểm tra, giám sát cần được tăng cường theo hướng chặt chẽ nhưng vẫn tạo điều kiện để các đơn vị chủ động, linh hoạt trong quá trình tổ chức thực hiện. Khi có một hướng dẫn rõ ràng và thống nhất, việc dạy và học ngoại ngữ trong các trường phổ thông sẽ được triển khai hiệu quả hơn, góp phần nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh, đáp ứng yêu cầu hội nhập trong giai đoạn hiện nay.
Chia sẻ thêm về vấn đề này, vị hiệu trưởng trường tiểu học trên địa bàn phường Dương Nội bày tỏ, điều quan trọng là phải sớm có hành lang pháp lý rõ ràng. Về lâu dài, chính sách cũng nên được thiết kế theo hướng tạo điều kiện để nhà trường chủ động hợp tác với các trung tâm ngoại ngữ, bởi đây là một kênh huy động nguồn lực xã hội hiệu quả, giúp các trung tâm có cơ hội đóng góp thiết thực cho giáo dục phổ thông và cho xã hội, thay vì chỉ hoạt động tách biệt như một dịch vụ thương mại đơn thuần.
Dù vậy, vị này khẳng định liên kết không thể là giải pháp thay thế hoàn toàn cho năng lực nội tại của nhà trường. Song song với việc mở rộng hợp tác, các cơ sở giáo dục vẫn cần đầu tư nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiếng Anh của chính mình.
Theo tìm hiểu của phóng viên, Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh đã hoàn thành việc tham mưu dự thảo Đề án và Kế hoạch triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045”. Trong đó, có nội dung về thực hiện tăng cường hợp tác quốc tế, đẩy mạnh xã hội hoá và hợp tác công - tư trong nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh, dạy học các môn học khác bằng tiếng Anh, tổ chức các hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh. Nhiều ý kiến chuyên gia, các bên liên quan mong Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội sớm thông tin các nội dung tương tự để có thể nhận được sự góp ý, đề xuất từ chuyên gia, cơ sở giáo dục.
Tại Quyết định 2371 ngày 27/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045” về việc tổ chức thực hiện nêu trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhân dân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương như sau:
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo
a) Chủ trì triển khai thực hiện Đề án, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan và địa phương chỉ đạo, hướng dẫn, xây dựng, cụ thể hoá những nội dung của Đề án thành các chương trình, kế hoạch chi tiết bảo đảm “06 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền” để triển khai thực hiện Đề án bảo đảm thiết thực, hiệu quả, chất lượng. Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm về nội dung, đề xuất, kiến nghị và tài liệu liên quan tại Tờ trình số 1737/TTr-BGDĐT ngày 01 tháng 10 năm 2025.
b) Thực hiện các nhiệm vụ có tính chất toàn ngành và các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc triển khai Đồ án.
c) Chủ trì nghiên cứu, hướng dẫn, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế các quy định về cơ chế, chính sách tuyển dụng, sử dụng định mức biên chế giáo viên, giảng viên tiếng Anh, dạy học bằng tiếng Anh phù hợp trong hệ thống giáo dục quốc dân.
d) Chủ trì việc xây dựng, điều chỉnh và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản chỉ đạo chuyên môn triển khai hiệu quả Đề án; ban hành quy định, hướng dẫn cụ thể về các mức độ đối với cơ sở giáo dục trong việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, bảo đảm phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo.
đ) Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức giám sát, kiểm tra, thường xuyên đánh giá, tổng hợp kết quả thực hiện Đề án, định kỳ sơ kết, tổng kết báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
6. Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
a) Xây dựng chương trình, đề án, kế hoạch cụ thể hoá các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Đề án để chỉ đạo, triển khai thực hiện ở địa phương. Hằng năm, căn cứ nhu cầu và kế hoạch triển khai Đề án, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm bố trí nguồn ngân sách địa phương để thực hiện Đề án bảo đảm theo đúng quy định của pháp luật.
b) Khuyến khích xã hội hóa trong đầu tư dạy học tiếng Anh, dạy học bằng tiếng Anh; có chính sách ưu đãi, đề xuất điều chỉnh quy định để các nhà đầu tư có điều kiện tham gia phát triển dạy học tiếng Anh, dạy học bằng tiếng Anh trên địa bàn. Tổ chức tuyên truyền các chủ trương, cơ chế, chính sách thúc đẩy việc dạy học tiếng Anh, dạy học bằng tiếng Anh; biểu dương, khen thưởng các doanh nghiệp, nhà đầu tư tích cực trong việc thực hiện xã hội hóa.
c) Tổ chức kiểm tra, đánh giá, tổng hợp kết quả thực hiện Đề án tại địa: phương, định kỳ báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo.
d) Tổ chức đánh giá, sơ kết, tổng kết việc triển khai thực hiện Đề án theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo; báo cáo Thủ tướng Chính phủ (qua Bộ Giáo dục và Đào tạo).
