Sáng ngày 17/4, Câu lạc bộ Hợp tác quốc tế (trực thuộc Hiệp hội Các trường đại học, cao đẳng Việt Nam) và Trường Đại học Nguyễn Tất Thành phối hợp tổ chức Toạ đàm "Thúc đẩy hợp tác đào tạo và nghiên cứu quốc tế: Động lực nâng tầm giáo dục đại học Việt Nam".
Buổi tọa đàm là dịp để các trường đại học, cao đẳng cùng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ mô hình hợp tác quốc tế hiệu quả và đề xuất giải pháp nhằm mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế trong đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Về phía Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, chương trình có sự tham gia của ông Phạm Ngọc Lan, Trưởng ban Công tác hội viên; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Phương Nga - Trưởng ban Hợp tác quốc tế (tham dự trực tuyến); Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đắc Trung - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Hợp tác quốc tế.
Về phía Trường Đại học Nguyễn Tất Thành có Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo ưu tú Nguyễn Kim Hồng - Hiệu trưởng nhà trường; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Hồng - Phó Hiệu trưởng; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Lan Phương - Phó Hiệu trưởng cùng các giảng viên tham gia. Ngoài ra, buổi tọa đàm còn có sự tham dự của lãnh đạo và đại diện các phòng, ban hợp tác quốc tế từ nhiều trường đại học, cao đẳng khác.
Phát biểu khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đắc Trung - Trưởng Ban Hợp tác đối ngoại, Đại học Bách khoa Hà Nội, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Hợp tác quốc tế nhận định: "Trong bối cảnh thế giới đang bước vào kỷ nguyên phát triển dựa trên tri thức và công nghệ, hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học không còn là một xu hướng mang tính lựa chọn, mà trở thành yêu cầu tất yếu đối với mọi quốc gia muốn phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, vật liệu mới và tự động hóa, Cơ điện tử, Robot AI, Công nghệ xanh, năng lượng mới đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế - xã hội toàn cầu, đồng thời đặt ra những yêu cầu hoàn toàn mới đối với hệ thống giáo dục đại học".
Trong bối cảnh đó, các trường đại học, cao đẳng không chỉ là nơi đào tạo nguồn nhân lực mà còn là trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái tri thức toàn cầu. Quốc tế hóa giáo dục đại học vì vậy cần được triển khai một cách toàn diện, từ đào tạo đến nghiên cứu, từ quản trị đến kết nối học thuật quốc tế.
Đặc biệt, các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước đã tạo nền tảng chính sách quan trọng cho quá trình này, như Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế khẳng định hội nhập là nhiệm vụ chiến lược, toàn diện, góp phần nâng cao sức mạnh quốc gia, giữ vững độc lập và phát triển bền vững.
Vì vậy, buổi tọa đàm với chủ đề "Thúc đẩy hợp tác đào tạo và nghiên cứu quốc tế của các trường đại học, cao đẳng ở Việt Nam” là diễn đàn quan trọng nhằm kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy các hoạt động hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học.
Thầy Trung nhấn mạnh 5 nội dung. Thứ nhất, trong bối cảnh thị trường lao động toàn cầu ngày càng cạnh tranh, hợp tác quốc tế trong đào tạo đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Các chương trình liên kết đào tạo, song bằng, trao đổi sinh viên - giảng viên, cũng như đào tạo bằng tiếng Anh đang giúp các trường đại học Việt Nam tiệm cận với chuẩn mực quốc tế.
Thứ hai, hợp tác nghiên cứu quốc tế là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để nâng cao năng lực khoa học - công nghệ của Việt Nam. Thông qua việc tham gia các mạng lưới nghiên cứu toàn cầu, các nhà khoa học Việt Nam có cơ hội tiếp cận phương pháp nghiên cứu tiên tiến, nâng cao chất lượng công bố quốc tế và từng bước hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh.
Thứ ba, một trong những mục tiêu quan trọng của tọa đàm là thúc đẩy xây dựng mạng lưới hợp tác quốc tế giữa các trường đại học, cao đẳng Việt Nam với các đối tác nước ngoài. Việc hình thành các mạng lưới học thuật và nhóm nghiên cứu liên ngành, liên lĩnh vực sẽ giúp chia sẻ nguồn lực, tăng cường kết nối và nâng cao hiệu quả hợp tác trong đào tạo và nghiên cứu.
Thứ tư, theo tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW và các định hướng liên quan, mô hình hợp tác “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp” đang được xác định là một hướng đi chiến lược nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trong mô hình này: Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thể chế, chính sách và môi trường thuận lợi; Nhà trường là trung tâm đào tạo, nghiên cứu và phát triển tri thức; Doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo, đặt hàng nghiên cứu, đồng tài trợ và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất.
Cuối cùng, trong kỷ nguyên mới, tri thức và công nghệ chính là nền tảng sức mạnh của mỗi quốc gia. Việc đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong đào tạo và nghiên cứu không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục đại học mà còn đóng vai trò then chốt trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Phát biểu chào mừng buổi toạ đàm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo ưu tú Nguyễn Kim Hồng - Hiệu trưởng Trường Đại học Nguyễn Tất Thành chia sẻ, hiện nay chúng ta đang sống trong một thế giới mà tri thức không còn biên giới, nơi chất lượng đào tạo và năng lực nghiên cứu của một trường đại học được đo không chỉ bằng những gì diễn ra bên trong giảng đường, mà bằng khả năng kết nối hợp tác và tạo nên những giá trị trong cộng đồng học thuật. Quốc tế hội nhập không còn là lựa chọn mà còn là con đường bắt buộc để giáo dục đại học Việt Nam nâng tầm và khẳng định vị thế.
"Trường Đại học Nguyễn Tất Thành đã và đang xác định hợp tác quốc tế là một trong những trụ cột chính trong chiến lược phát triển. Chúng tôi tự hào là đơn vị đồng hành cùng Câu lạc bộ Hợp tác quốc tế, một mạng lưới kết nối những người làm công tác quốc tế hóa giáo dục với tinh thần chia sẻ thực chất và cầu thị.
Việc tổ chức tọa đàm ngày hôm nay tại cơ sở Trường Đại học Nguyễn Tất Thành là niềm vinh dự và cũng là trách nhiệm của nhà trường. Mong rằng trong không khí cởi mở và hợp tác, các nhà giáo sẽ chia sẻ thẳng thắn những thành công, dự định, những tự hào và cả thách thức đang còn đối mặt để cùng nhau học hỏi, cùng tìm ra giải pháp mang tính hệ thống khả thi cho toàn khối đại học và cao đẳng Việt Nam", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Kim Hồng bày tỏ.
Bắt đầu buổi toạ đàm, Tiến sĩ Huỳnh Tân - Giám đốc Trung tâm Ngoại ngữ, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành trình bày tham luận "Chiến lược quốc tế hoá toàn diện tại Trường Đại học Nguyễn Tất Thành", bao quát toàn bộ quá trình phát triển, chương trình đào tạo, đối tác chiến lược và hoạt động hợp tác quốc tế tại trường.
Theo đó, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành đã có 26 năm phát triển, hơn 40.000 sinh viên đang theo học, trường xác định tầm nhìn đến năm 2035, mục tiêu trở thành trường đại học đa ngành, đổi mới sáng tạo, top 50 ASEAN, thích ứng hoàn toàn với kỷ nguyên công nghiệp 4.0.
Trường có hệ sinh thái đào tạo đa lĩnh vực, với các nhóm ngành như Khoa học sức khoẻ, Kinh tế, Luật và Xã hội, Kỹ thuật và Công nghệ. Các nhóm ngành này đều được đào tạo bằng tiếng Anh. Chuẩn bị hành trang du học và hội nhập thị trường lao động toàn cầu cho sinh viên, nhà trường có kế hoạch đào tạo tiếng Anh chuyên sâu, dài hạn qua các chương trình đào tạo, tài liệu song ngữ và kết nối trực tiếp với các chương trình quốc tế.
Giới thiệu về kinh nghiệm quốc tế hoá toàn diện tại trường, thầy Tân cho hay, từ môi trường thực hành đến môi trường học thuật, nhà trường đều phát triển mạnh các hoạt động trau dồi ngoại ngữ, tăng cường hợp tác quốc tế bằng chương trình giao lưu định kỳ, khoá học chuyên sâu với giáo viên bản ngữ. Trường Đại học Nguyễn Tất Thành cũng đón nhận hơn 200 sinh viên từ Lào, Campuchia và các đoàn chuyên gia từ Singapore, Nhật Bản, Đài Loan về học tập, nghiên cứu tại trường.
Nhờ những nỗ lực không ngừng, hiện nay trường có 3.947 bài báo quốc tế WoS/Scopus, 7 bằng sáng chế đã cấp, 41 đề tài nghiên cứu cấp nhà nước, 2092 đề tài sinh viên nghiên cứu khoa học.
Cũng tại buổi toạ đàm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đắc Trung đã có phần tham luận chia sẻ kinh nghiệm trong xây dựng chương trình hợp tác quốc tế tại Đại học Bách khoa Hà Nội.
Thầy Trung cho biết, hiện nay Đại học Bách khoa Hà Nội đã xây dựng mạng lưới kết nối với hơn 36 quốc gia, trên 250 đối tác, 8 mạng lưới quốc tế và hơn 200.000 nghìn cựu sinh viên. Đặc biệt, mạng lưới cựu sinh viên thành đạt đang học tập và làm việc trên khắp thế giới là cầu nối quan trọng giữa nhà trường và các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
"Đại học Bách khoa Hà Nội hiện triển khai 18 chương trình đào tạo được định danh là “chương trình kỹ thuật tinh hoa”, giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh và thu hút đông đảo sinh viên quốc tế. Trong bối cảnh nhiều cơ sở giáo dục đại học tại Việt Nam đang mở rộng tiếp nhận sinh viên nước ngoài, việc sử dụng tiếng Anh cho các chương trình ngắn hạn được xem là phù hợp. Đây cũng là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao sức hút của nhà trường đối với người học quốc tế.
Bên cạnh đó, để phát triển hợp tác quốc tế một cách bền vững, Đại học Bách khoa Hà Nội đặc biệt chú trọng lựa chọn và phát triển các đối tác nước ngoài. Trường xây dựng các chương trình đào tạo với chuẩn đầu ra bằng nhiều ngôn ngữ như tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, gắn với định hướng thị trường lao động cụ thể. Chẳng hạn, với các chương trình có chuẩn đầu ra tiếng Pháp, sinh viên được định hướng kết nối với doanh nghiệp Pháp, mở ra cơ hội học tập và làm việc tại Pháp sau khi tốt nghiệp. Cách tiếp cận này giúp tăng tính liên kết quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh cho người học.
Đối với các trường đại học mong muốn đẩy mạnh hợp tác quốc tế, điều cốt lõi là phải xây dựng được các chương trình đào tạo có yếu tố ngoại ngữ, hướng tới thị trường lao động toàn cầu. Nếu không, hoạt động hợp tác chỉ dừng ở mức trao đổi, liên kết, khó có thể tạo ra sự hội nhập sâu rộng", thầy Trung nhấn mạnh.
Theo đó, Đại học Bách khoa Hà Nội triển khai các lĩnh vực hợp tác như: Chương trình học thuật liên kết; Dự án nghiên cứu chung; Trao đổi (sinh viên, tài liệu khoa học); Hội thảo, hội nghị; Các quỹ tài trợ. Thầy Trung đặc biệt giới thiệu mô hình hợp tác quốc tế mạnh, bao gồm các yếu tố cốt lõi như trao đổi sinh viên, trao đổi giảng viên, tài trợ song phương, các khoá đào tạo hè, thực tập tại phòng thí nghiệm, khoá học theo chủ đề, đào tạo chung, hướng dẫn chung,...
Thầy cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của các doanh nghiệp đồng hành trong việc hỗ trợ sinh viên các khoá đào tạo trải nghiệm, chương trình nghiên cứu, thực tập tại doanh nghiệp. Đây cũng chính là các đơn vị có thể tuyển dụng sinh viên sau khi tốt nghiệp.
"Nhìn chung, việc phát triển và triển khai các chương trình học thuật quốc tế cho thấy nhiều lợi thế như: Nâng cao chất lượng giáo dục và nghiên cứu, tăng sức hấp dẫn của trường đại học thông qua quốc tế hoá; Tạo cơ hội cho sinh viên học tập và trải nghiệm trong môi trường quốc tế, không chỉ học tập tại Đại học Bách khoa Hà Nội mà còn du học và nhận bằng tốt nghiệp từ các đối tác; Hỗ trợ phát triển môi trường quốc tế và đa văn hoá trong học tập và làm việc tại trường", thầy Trung chia sẻ.
Tại phiên thảo luận, Tiến sĩ Lưu Nguyễn Đức Hạnh - Phó phòng Hợp tác Quốc tế, Trưởng khoa Điều dưỡng, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành đặt ra câu hỏi về kinh nghiệm khi viết đề án tham gia Erasmus (chương trình của Liên minh Châu Âu (EU) hỗ trợ giáo dục, đào tạo, thanh niên và thể thao, nổi tiếng với các hoạt động trao đổi sinh viên và học bổng quốc tế).
Giải đáp băn khoăn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đắc Trung cho hay, để thành công nộp hồ sơ xin hỗ trợ cử sinh viên đi học Erasmus, nhà trường cần tìm hiểu thông tin chương trình trên trang Erasmus, sau đó xây dựng đề án tuân thủ những nội dung, yêu cầu của chương trình. Bên cạnh đó, trường cũng phải nghiên cứu tiêu chuẩn mà chương trình đề ra, sau đó đối sánh với nguồn lực nhà trường để chuẩn bị mọi thứ đầy đủ và tốt nhất. Ngoài ra, việc lựa chọn đối tác, chủ đề, nội dung của chương trình trao đổi phải có tính mới và có tính lan toả trong cộng đồng. Bởi nguyên tắc của Erasmus là chuyển giao và học hỏi, trao đổi, phát triển cái mới.
Tại toạ đàm, Thạc sĩ Nguyễn Thị Mỹ Dung - Trưởng phòng Đối ngoại và Công tác học sinh - sinh viên, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Bà Rịa - Vũng Tàu cũng bày tỏ băn khoăn về việc liệu trường cao đẳng có thể tham gia Erasmus.
Về việc này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đắc Trung cho biết, hiện tại không có quy định nào giới hạn đơn vị tham gia là các trường đại học, thậm chí còn khuyến khích các trường cao đẳng, trường kỹ thuật và các doanh nghiệp cùng tham gia vào hoạt động Erasmus.
Theo đó, trong Erasmus có nhiều hoạt động khác nhau, đều hướng tới mục đích nâng cao năng lực. Hoặc các trường có thể xây dựng những đề án đề xuất có liên quan đến trao đổi sinh viên, giảng viên, nâng cao kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng phản biện, kỹ năng về tư duy xanh, kỹ năng về kỹ thuật, công nghệ,... Đó chính là các nội dung dành cho cả trường đại học và trường cao đẳng.
Buổi tọa đàm đã ghi nhận nhiều ý kiến chia sẻ sâu sắc từ các chuyên gia, nhà khoa học. Qua đó, sự kiện không chỉ mang ý nghĩa học thuật mà còn trở thành bước đi thiết thực trong việc kết nối nguồn lực, lan tỏa tri thức, góp phần thúc đẩy giáo dục đại học Việt Nam hội nhập và vươn tầm khu vực, quốc tế, phù hợp với các định hướng chiến lược trong giai đoạn phát triển mới.
