Cùng dự họp có đại diện lãnh đạo các bộ, cơ quan: Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ, Sở Giáo dục và Đào tạo TP. Hà Nội; Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM.
Phát biểu tại buổi làm việc, lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo trân trọng cảm ơn Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu thời gian qua thường xuyên dành thời gian làm việc trực tiếp, lắng nghe những báo cáo, đề xuất của ngành giáo dục và đào tạo.
Đồng thời, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng đã báo cáo một số nội dung về việc giảm tải trong dạy và học đối với giáo dục phổ thông; tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông; công tác tuyển sinh đại học; xây dựng quy định tiêu chuẩn, điều kiện, quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư.
Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, cơ quan, địa phương tập trung cao độ thực hiện đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả một số nhiệm vụ, giải pháp đề ra theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền. Ảnh: VGP/Thu Sa
Đổi mới căn bản năng lực khảo thí và cơ chế giám sát
Sau khi nghe các cơ sở giáo dục, các chuyên gia, lãnh đạo các bộ, cơ quan thảo luận, đóng góp ý kiến và kiến nghị, Phó Thủ tướng đánh giá cao và cảm ơn ý kiến, tư vấn của các đại biểu dự họp; đồng thời giao Bộ Giáo dục và Đào tạo tổng hợp đầy đủ, tiếp thu tối đa để hoàn thiện việc đề xuất các chính sách đối với giáo dục và đào tạo.
"Cuộc họp hôm nay là một buổi tham vấn ý kiến từ các chuyên gia, các nhà khoa học, những người làm công tác giáo dục trong thực tiễn. Đây là nguồn tư liệu rất đáng quý mà chúng tôi sẽ trân trọng, tiếp thu", Phó Thủ tướng bày tỏ.
Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, cơ quan, địa phương tập trung cao độ thực hiện đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả một số nhiệm vụ, giải pháp đề ra theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng báo cáo. Ảnh: VGP/Thu Sa
Về thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh lớp 10, Phó Thủ tướng cho rằng trước hết là bài toán về cơ sở vật chất, số lượng lớp học, giáo viên và phân luồng tại địa phương. Trong đó, cần đẩy mạnh hướng nghiệp phù hợp năng lực và hành trình học tập của học sinh.
Khẳng định thi tốt nghiệp trung học phổ thông là công cụ đánh giá chuẩn đầu ra và chất lượng, Phó Thủ tướng lưu ý việc đổi mới căn bản năng lực khảo thí và cơ chế giám sát. Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tập trung rà soát, khắc phục những hạn chế, bất cập, giữ ổn định phương án thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tiếp tục phân định rõ trách nhiệm giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban nhân dân các tỉnh/thành phố; tăng cường ứng dụng công nghệ, kiểm tra chéo và giám sát để phòng, chống triệt để tình trạng gian lận, đặc biệt là gian lận sử dụng công nghệ cao.
Cùng với đó là hoàn thiện kỹ lưỡng Đề án và phương án, lộ trình phù hợp cho tổ chức thi trên máy tính bảo đảm an ninh, an toàn, tin cậy, có giai đoạn thử nghiệm, thí điểm; tổng kết, đánh giá toàn diện để đề xuất cụ thể về việc triển khai thực hiện các bước tiếp theo.
"Đây là xu hướng tất yếu nhưng cần đánh giá kỹ điều kiện hạ tầng, an ninh mạng và chi phí. Không tổ chức khi chưa đánh giá đầy đủ các rủi ro, đặc biệt là nguy cơ tạo ra sự bất bình đẳng giữa các vùng miền", Phó Thủ tướng nêu quan điểm.
Liên quan đến công tác tuyển sinh đại học, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện, bảo đảm quyền tự chủ tuyển sinh của các cơ sở giáo dục đại học theo quy định của pháp luật, đồng thời gắn với trách nhiệm giải trình và chuẩn chất lượng.
Bên cạnh đó, nghiên cứu phương án "mở đầu vào, siết đầu ra" ở một số ngành; kiểm soát chất lượng nguồn tuyển đầu vào (mức sàn), tránh xét tuyển tràn lan, chạy theo số lượng mà coi nhẹ chất lượng.
Rà soát, tinh gọn chương trình giáo dục phổ thông
Đối với chương trình giáo dục phổ thông, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan, địa phương rà soát, tinh gọn chương trình trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và giáo viên, học sinh; đẩy mạnh tinh gọn đầu mối, sắp xếp các cơ sở giáo dục gắn với tối ưu hóa đội ngũ cán bộ quản lý và nhân viên, giải phóng nguồn lực tập trung cho công tác giảng dạy.
Ngoài ra, cần chuẩn bị kỹ, tập trung xây dựng, hoàn thiện 1 bộ sách giáo khoa chuẩn và các bộ sách tham khảo, nâng cao thực sự phù hợp với đặc điểm, điều kiện, yêu cầu phát triển giáo dục và đào tạo; tiếp tục đẩy mạnh đổi mới phương pháp giảng dạy; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và giảm bớt các thủ tục hành chính không cần thiết.
Về đào tạo AI và quản lý việc sử dụng mạng xã hội đối với học sinh, theo Phó Thủ tướng, cần đưa năng lực số và đạo đức sử dụng AI vào khung giáo dục phổ thông từ cấp tiểu học, dạy học sinh cách nhận diện thông tin sai lệch; hướng dẫn học sinh cách tư duy phản biện khi nhận kết quả từ AI.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chỉ đạo các nội dung tại cuộc họp. Ảnh: VGP/Thu Sa
Về vấn đề bạo lực học đường, Phó Thủ tướng cho rằng phải được quan tâm và giải quyết tận gốc, không phải chỉ giải quyết tình huống, vụ việc. Theo đó, cần tập trung đẩy mạnh, chuyên môn hóa công tác tư vấn học đường; xây dựng cơ chế phối hợp bắt buộc giữa ngành giáo dục và đào tạo, các cơ quan liên quan và chính quyền các cấp trong việc tiếp nhận, xử lý và hỗ trợ tâm lý khẩn cấp cho nạn nhân bạo lực học đường; đồng thời nâng cao giáo dục thể chất học đường...
Liên quan đến bổ nhiệm, miễn nhiệm giáo sư, phó giáo sư, theo Phó Thủ tướng, căn cứ vào bối cảnh tự chủ đại học và yêu cầu hội nhập hiện nay, việc đổi mới quy định bổ nhiệm, miễn nhiệm giáo sư, phó giáo sư cần tiếp tục được rà soát kỹ, thực hiện phù hợp theo hướng chuẩn hóa và hậu kiểm; phân cấp tự chủ; chức danh phải gắn với vị trí việc làm, kết quả giảng dạy và nghiên cứu thực tế.
Ngoài ra, cần quy định rõ các hình thức, biện pháp xử lý vi phạm (đạo văn, mua bán bài báo,...); có cơ chế kiểm soát chặt chẽ liêm chính khoa học; quy định tường minh các trường hợp bị miễn nhiệm hoặc thu hồi công nhận chức danh giáo sư, phó giáo sư. Trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ hoặc vi phạm liêm chính khoa học thì xem xét miễn nhiệm hoặc thu hồi./.
* Tiêu đề do Tòa soạn đặt lại.
