Năm học 2026-2027 đang đến gần, đặt ra yêu cầu bảo đảm đủ đội ngũ giáo viên để đáp ứng nhu cầu dạy học, đặc biệt là trong bối cảnh cả nước vẫn thiếu giáo viên ở nhiều cấp học. Tính đến tháng 6/2026 cả nước còn thiếu 104.516 giáo viên trong biên chế so với định mức quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (14.757 giáo viên mầm non, 30.949 giáo viên tiểu học, 42.357 giáo viên trung học cơ sở và 16.453 giáo viên trung học phổ thông). [1]
Tại 2 tỉnh Sơn La và Hà Tĩnh, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chủ động xây dựng kế hoạch tuyển dụng, sắp xếp và bố trí giáo viên nhằm đáp ứng nhu cầu dạy học trước khi năm học mới bắt đầu.
Sở Giáo dục và Đào tạo tích cực chuẩn bị giáo viên cho năm học mới
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Nguyễn Văn Chiến - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La cho hay, đội ngũ nhà giáo của tỉnh cơ bản đáp ứng yêu cầu tổ chức dạy học (Mầm non có: 650 cán bộ quản lý, 6.103 giáo viên; Tiểu học có 492 cán bộ quản lý, 7.528 giáo viên; Trung học cơ sở có 418 cán bộ quản lý, 4.817 giáo viên; Trung học phổ thông có 131 cán bộ quản lý, 1.816 giáo viên; Giáo dục thường xuyên có 39 cán bộ quản lý, 145 giáo viên).
Tuy nhiên, vẫn còn thiếu giáo viên ở một số cấp học và môn học theo định mức quy định, đặc biệt tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; tỷ lệ học sinh/giáo viên cấp trung học phổ thông của tỉnh chiếm tỷ lệ cao, trung bình cả nước cứ 20,8 học sinh có 1 giáo viên; khu vực Trung du và miền núi phía Bắc là 22,1; ở tỉnh Sơn La là 25,06.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chủ động tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các địa phương rà soát, xác định chính xác nhu cầu giáo viên theo từng cấp học, môn học và từng đơn vị trường học để xây dựng kế hoạch tuyển dụng, bảo đảm sử dụng hiệu quả số biên chế được giao. Đối với những vị trí chưa thể tuyển dụng ngay, địa phương sẽ thực hiện ký hợp đồng theo đúng quy định hiện hành nhằm bảo đảm không để gián đoạn hoạt động dạy học khi bước vào năm học mới.
Ông Chiến cho biết, Sơn La là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt, nhiều điểm trường cách xa nhau nên việc điều động giáo viên hoặc tổ chức dạy liên trường cần được thực hiện trên cơ sở phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương.
Hiện nay, Sở Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng dự thảo Quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh về quy chế điều động, thuyên chuyển nhà giáo và đang xin ý kiến các cơ quan, đơn vị để tiếp thu, hoàn thiện trình Ủy ban nhân tỉnh ban hành nhằm triển khai việc sắp xếp, điều động, bố trí giáo viên đảm bảo kịp thời cho năm học mới; ưu tiên điều động, cử giáo viên dạy liên trường trong phạm vi thuận lợi về khoảng cách, giao thông. Song song với tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chuyên môn, sinh hoạt tổ chuyên môn theo cụm trường và hỗ trợ chuyên môn trực tuyến nhằm giảm áp lực đi lại cho giáo viên.
Đề cập đến vấn đề bố trí đội ngũ cho các trưởng phổ thông nội trú liên cấp, ông Nguyễn Văn Chiến thông tin, Sở Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu với Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Đề án số 526/ĐA-UBND ngày 13/02/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh về thành lập 13 trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới.
Trên cơ sở Đề án đã được phê duyệt, đến nay, 13/13 xã biên giới đã ban hành quyết định thành lập các trường, cơ bản hoàn thành việc sắp xếp tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên (đã bố trí giao 801 biên chế theo định mức quy định và sắp xếp bố trí 627 biên chế gồm cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên về cho 13 trường nội trú); số biên chế giáo viên còn thiếu sẽ tiếp tục triển khai thực hiện tuyển dụng, tiếp nhận, điều động trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh hoặc hợp đồng giáo viên để các trường ổn định đi vào hoạt động sau khi khai giảng năm học mới 2026-2027.
Mặc dù vậy, khó khăn lớn nhất vẫn là nguồn tuyển giáo viên ở một số môn học còn hạn chế; điều kiện làm việc tại vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn nên việc thu hút giáo viên có trình độ, kinh nghiệm chưa thật sự thuận lợi.
Cùng chia sẻ về tình hình đội ngũ nhà giáo, ông Bùi Nhân Sâm - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Tĩnh cho hay, toàn tỉnh có 21.004 biên chế của các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, trong đó có 17.764 biên chế giáo viên. So với biên chế được giao, đội ngũ nhà giáo trên địa bàn tỉnh cơ bản đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ năm học nhưng vẫn còn thiếu giáo viên ở một số cấp học, môn học và địa bàn vùng khó khăn.
Để chuẩn bị cho năm học 2026-2027, Sở Giáo dục và Đào tạo đang phối hợp với các địa phương rà soát quy mô trường lớp, số lượng học sinh và nhu cầu giáo viên để xác định chính xác số lượng còn thiếu. Trên cơ sở đó, Sở sẽ tham mưu tuyển dụng tối đa số biên chế giáo viên được giao nhưng chưa sử dụng, đồng thời thực hiện hợp đồng giáo viên theo Nghị định số 235/2026/NĐ-CP của Chính phủ nhằm kịp thời bổ sung đội ngũ trước năm học mới. Cùng với đó, ngành Giáo dục sẽ tiếp tục điều tiết, bố trí và sử dụng đội ngũ giáo viên linh hoạt theo quy chế điều động, thuyên chuyển bảo đảm đủ giáo viên đứng lớp và đáp ứng yêu cầu triển khai nhiệm vụ năm học mới.
Sở Giáo dục và Đào tạo cũng đang tham mưu ban hành Quy chế thuyên chuyển, điều động giáo viên trên địa bàn toàn tỉnh nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất trong công tác quản lý, sử dụng và điều tiết đội ngũ. Việc điều động, bố trí giáo viên dạy liên trường sẽ được thực hiện linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa phương; ưu tiên ổn định lâu dài, hạn chế tối đa việc di chuyển xa, nhất là đối với khu vực miền núi, vùng khó khăn. Sở tiếp tục rà soát, cân đối đội ngũ theo từng cấp học, môn học để khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ. Việc dạy liên trường chỉ áp dụng đối với các môn học đặc thù hoặc trong trường hợp thực sự cần thiết, bảo đảm chất lượng dạy học và quyền lợi của giáo viên.
Được biết, trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh có 07 trường thuộc các xã biên giới được đầu tư xây dựng trường phổ thông dân tộc nội trú. Trong đó, 02 trường tại xã Hương Khê và xã Sơn Kim 1 dự kiến đi vào hoạt động từ năm học 2026-2027. Sở Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các địa phương rà soát, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cho năm học mới, trong đó có công tác bố trí đội ngũ giáo viên.
Qua rà soát, đội ngũ của 02 trường cơ bản đáp ứng yêu cầu về số lượng và cơ cấu theo quy định. Riêng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Sơn Kim 1 có 04 giáo viên trung học cơ sở biệt phái hết thời hạn công tác vào đầu năm học 2026-2027. Sở đã chỉ đạo xây dựng phương án cử giáo viên biệt phái thay thế để bảo đảm đủ giáo viên theo cơ cấu môn học khi trường đi vào hoạt động. Đến thời điểm hiện nay, đội ngũ giáo viên của các trường dự kiến đưa vào hoạt động cơ bản đáp ứng yêu cầu tổ chức dạy học theo kế hoạch.
Rà soát vị trí việc làm, cơ cấu lại đội ngũ sau sắp xếp mạng lưới trường lớp
Liên quan đến yêu cầu sắp xếp mạng lưới trường lớp cũng như chuyển đổi các vị trí việc làm dôi dư sau sắp xếp, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La bày tỏ: “Việc sắp xếp mạng lưới trường lớp là chủ trương lớn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực và bảo đảm chất lượng giáo dục. Đối với tỉnh Sơn La, việc triển khai sẽ được thực hiện dựa trên sự phù hợp với điều kiện địa hình, dân cư phân tán và đặc thù vùng miền. Sở sẽ phối hợp với các địa phương rà soát toàn diện quy mô trường lớp, quy mô học sinh, điều kiện cơ sở vật chất và đội ngũ để xây dựng phương án sắp xếp hợp lý, không thực hiện cơ học, bảo đảm quyền học tập của học sinh, nhất là học sinh vùng sâu, vùng xa.
Ngoài ra, Sở tiếp tục rà soát vị trí việc làm, cơ cấu lại đội ngũ, ưu tiên chuyển đổi các vị trí dôi dư sang vị trí giáo viên theo đúng quy định; nâng cao hiệu quả sử dụng biên chế và bảo đảm ổn định hoạt động của các cơ sở giáo dục sau khi sắp xếp”.
Để bảo đảm các trường học trên địa bàn cũng như trường phổ thông dân tộc nội trú không xảy ra tình trạng thiếu giáo viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La mong muốn, tiếp tục được giao bổ sung biên chế giáo viên phù hợp với quy mô học sinh và đặc thù vùng miền, nhất là đối với các địa phương miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Có cơ chế đặc thù trong tuyển dụng, thu hút và giữ chân giáo viên công tác tại vùng đặc biệt khó khăn; nghiên cứu mở rộng nguồn tuyển đối với một số môn học đang thiếu giáo viên. Tiếp tục hoàn thiện chính sách tiền lương, phụ cấp, nhà công vụ và các chế độ hỗ trợ để giáo viên yên tâm công tác lâu dài. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Chia sẻ về nội dung này, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Tĩnh bày tỏ: “Sắp xếp mạng lưới trường lớp là chủ trương phù hợp với yêu cầu đổi mới quản lý giáo dục trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả sử dụng biên chế và chất lượng giáo dục. Hiện nay, Sở Giáo dục và Đào tạo đang rà soát tổng thể mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh để tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng nguyên tắc, tiêu chí thực hiện thống nhất. Việc sắp xếp được thực hiện trên cơ sở rà soát kỹ lưỡng, phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa phương, bảo đảm giảm đầu mối nhưng không ảnh hưởng đến chất lượng dạy học.
Trước thời điểm sáp nhập giai đoạn 1 (trước 30/6/2026) toàn tỉnh có 639 cơ sở giáo dục. Trong đó, có 233 trường mầm non, 220 trường tiểu học, 131 trường trung học cơ sở, 17 trường tiểu học và trung học cơ sở; 38 trường trung học phổ thông. Đến nay, còn 579 trường, đã giảm 60 trường. Cụ thể còn: 189 trường mầm non, 204 trường tiểu hoc, 128 trường trung học cơ sở, 20 Trường tiểu học và trung học cơ sở; 37 trường trung học phổ thông, 01 trường trung học cơ sở và trung học phổ thông.
Đối với đội ngũ, sau sắp xếp, Sở sẽ rà soát số cán bộ quản lý dôi dư, đối chiếu với nhu cầu giáo viên còn thiếu để thực hiện bố trí, điều động phù hợp theo chuyên môn đào tạo. Qua đó giảm tỷ lệ biên chế quản lý, tăng tỷ lệ giáo viên trực tiếp giảng dạy, góp phần khắc phục tình trạng thiếu giáo viên mà không làm tăng tổng biên chế được giao.
Nêu thêm đề xuất với vấn đề đáp ứng đủ giáo viên, ông Bùi Nhân Sâm cho hay: “Sở Giáo dục và Đào tạo kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ tiếp tục quan tâm giao đủ biên chế giáo viên theo nhu cầu thực tế của địa phương; có cơ chế tuyển dụng linh hoạt đối với các môn học còn thiếu nguồn tuyển và các địa bàn khó khăn. Đồng thời, đề nghị tiếp tục hoàn thiện các chính sách thu hút, giữ chân giáo viên công tác tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; có hướng dẫn cụ thể về cơ cấu vị trí việc làm và sử dụng đội ngũ sau sắp xếp mạng lưới trường lớp để địa phương triển khai thống nhất, hiệu quả.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục duy trì, nâng cao các chính sách đối với giáo viên và học sinh tại các trường phổ thông dân tộc nội trú nhằm bảo đảm điều kiện dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục vùng miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số”.
Tài liệu tham khảo:
[1] https://giaoduc.net.vn/tinh-den-thang-62026-ca-nuoc-con-thieu-104516-giao-vien-bien-che-so-voi-dinh-muc-post261626.gd
